30. චුලසාරොපම සුත්‍රය

1. මා විසික් මෙසේ අසක ලදී. එක් කාලයක භග්‍යවතූන් වහන්සේ සැවැත්නුවර, අනේපිඩු සිටුහු විසික් කරවන ලද ජෙතවනාරාමයහි වැඩ වෙසෙති, එකල්හි වනාහි පිංගලකොචඡ නමි බ්‍රාහමණතෙම භග්‍යවතුන් වහන්සේ යමි තැනකද, ඵතනට පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවත ු වහන්සේ සමග සතුටු වුයේය. සතුටු විය යුතු සිහි කටයුතු කථාව කොට නිමවා එක්පැත්තක උන්නේය. එක පැත්තක උන්නාවු පිංගලකොචජ බමුණු තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙි කාරණය කිය.

, භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පැවිද ිවු සං සමුහයා ඇත්තා වුද එබඳු සමුහයාගේ ගුරුන්වුද ප්‍රසිඞ වුද කීර්තිය ඇත්තා වුද බොහෝ දෙනා විසිත් උතුමන්යයි සමමත කරන ලද්ද්‍රවුද යමි මෙි ශ්‍රමණ බ්‍රාහමණ කෙනෙක් ඇත්තාහුද එනමි‚ පුරණකසසපය‚ මකඛලිගොසාලය‚ අජිත කෙසකමබලිය‚ පකුධකචචායනය සංජය බෙල්ලටිඨි පුතතය‚ නිගණ්ඨනාත පුතතය යන මොහුය. ඒ සියලු දෙන ඹවුන් කියන්නාසේම දැනගත්තාහුද? සියලු දෙනාම එසේ නොදැනගත්තාහුද? නැතහොත් සමහරු දැනගත්තාහුද‚ සමහරු නොදැන ගත්තාහුදූ?

2. ,බ්‍රාහමණය‚ ඒ සියලුදෙන ඹවුන් කියන්නාසේම දැනගත්තාහුද? සියලු දෙනාම එසේ නොදත්තාහුද? නැතහොත් සමහරු දැනගත්තාහුද? සමහරු නොදැනගත්තාහුද? යන මේ දැනගැණිමෙන් වැඩක් නැත. ඒ ප්‍රශ්ණය තිබේවා! බ්‍රාහමණය‚ මම තොපට ධර්මය දෙශනා කරන්නෙමි. එය අසවි‚ හොදින් සිහි කරවි, යි (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ )

,එසේය පින්වතුන් වහන්සැයි, පිංගලකොචජ බමුණු තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උතතර දුන්නේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වද්‍රළහ.

,බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු‚ අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුව ඉක්මවා ඵලය ඉක්මවා‚ පොත්ත ඉක්මවා‚ සුඹුල ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා අතු හා දලු සිඳ ගෙන යන්නේය. ඇස් ඇත්තාවු පුරුෂයෙක් ඹහු දැක මෙසේ කියන්නේය. , මෙි පින්වත් පුරුෂයා ඒකානතයෙන් අරටුව නොදත්තේය‚ ඵලය නොදත්තේය‚ පොත්ත නෙදත්තේය‚ පතුරු නොදත්තේය‚ අතු හා දලු නොදත්තෙය. එනිසා මෙි පින්වත් පුරුෂයා‚ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තේ අරටු සොයන්නේ‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නේ (යමි තැනක) පිහිටි ගසක අරටුව ඉක්මවා ඵලය ඉක්මවා‚ පොත්ත ඉක්මවා‚ සුඹුල ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා අතු හා දලු සිඳගෙනයන්නේය. ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද ඒ වැඩය නොසිදු වන්නේය. කියායි.

, බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු‚ අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුව ඉක්මවා‚ ඵලය ඉක්මවා පොත්ත ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා සුඹුල ගෙන යන්නේය. ඇස් ඇත්තාවු පුරුෂයෙක් ඒ ඹහු දැක මෙසේ කියන්නේය. .මෙි පින්වත් පුරුෂයා ඒකානතයෙන් අරටුව නොදත්තේය‚ ඵලය නෙදත්තේය‚පොත්ත නොදත්තේය‚ සුඹුල නොදත්තේය‚ අතු හා දලු නොදත්තේය‚ ඒ නිසා මෙි පින්වත් පුරුෂයා අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තේ‚ අරටු සොයන්නේ‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නේ (යමි තැනක) පිහිටි ගසක අරටුව ඉක්මවා‚ ඵලය ඉක්මවා පොත්ත ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා සුඹුල සිඳ ගෙන යන්නේය. ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද ඒ වැඩය නොසිදුවන්නේය. කියායි.

,බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු‚ අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමික් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක පිහිටි) අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුව ඉක්මවා‚ ඵලය ඉක්මවා‚ අරටුව යයි සිතා පොත්ත සිඳ ගෙන යන්නේය. ඇස් ඇත්තාවු පුරුෂයෙක් ඒ ඹහු දැක මෙසේ කියන්නේය. .මෙි පින්වත් පුරුෂයා ඒකානතයෙන් අරටුව නොදත්තේය. ඵලය නොදත්තේය‚ පොත්ත නොදත්තේය‚පතුරු නොදත්තේය‚ අතු හා දලු නොදත්තේය‚ ඒ නිසා මෙි පින්වත් පුරුෂයා අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තේ‚ අරටු සොයන්නේ‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නේ‚ අරටුය ඉක්මවා ඵලය ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා පොත්ත සිඳ ගෙන යන්නේය. ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද‚ ඒ වැඩය නොසිදු වන්නේය. කියායි.

,බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුව ඉක්මවා‚ අරටුවයයි සිතා ඵලය සිඳ ගෙන යන්නේය. ඇස් ඇත්තාවු පුරුෂයෙක් ඒ ඹහු දැක මෙසේ කියන්නේය .මෙි පින්වත් පුරුෂයා ඒකානතයෙන් අරටුව නොදත්තේය‚ ඵලය නොදත්තේය‚ පොත්ත නොදත්තේය‚ පතුරු නොදත්තේය‚ අතු හා දලු නොදත්තේය. ඒ නිසා මෙි පින්වත් පුරුෂයා අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තේ අරටු සොයන්නේ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නේ(යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුව ඉක්මවා අරටුව යයි සිතා ඵලය සිඳ ගෙන යන්නේය. ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද ඒ වැඩය නොසිදු වන්නේය. කියායි.

,බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුවයයි දැනගෙනම අරටුව සිඳ ගෙන යන්නේය. ඇස් ඇත්තාවු පුරුෂයෙක් ඒ ඹහු දැක මෙසේ කියන්නේය. . මේ පින්වත් පුරුෂයා‚ එනකානතයෙන් අරටුව දන්නේය‚ ඵලය දන්නේය‚ පොත්ත දන්නේය‚ පතුරු දන්නේය‚ අතු හා දලු දන්නේය. ඒ නිසා මෙි පින්වත් පුරුෂයා අරටුවෙන් ප්‍රයොජන ඇත්තේ අරටු සොයන්නේ‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නේ (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුවයයි දැනගෙනම අරටුව සිඳ ගෙන යන්නේය. ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද ඒ වැඩය සිදු වන්නේය. කියායි.

3. .බ්‍රාහමණය‚ එපරිද්දෙන්ම මෙි ලොකයෙහි ඇතැමි පුද්ගලයෙක්‚ ඉපදීමෙන්ද‚ ජරාවෙන්ද‚ මරණයෙන්ද‚ ශොකයෙන්ද‚ වැලපීමෙන්ද‚ කායික දුකින්ද‚ මානසික දුකින්ද දැඩි වෙහෙසින්ද මැඩුනේ වෙමි දුකින් මැඩුනේ වෙම.ි දුකින් පීඩා විඳින්නේ වෙමි. මෙි සියලු දුක් රාශියගේ කෙළවර කිරීමක් පෙනේ නමි ඉතා යෙහෙකැ.යි(සිතා) ශ්‍රඞාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වුයේ වෙයිද‚ හෙතෙම මෙසේ පැවිදි වුයේම ලාභ‚ සත්කර‚ කී ්රති‚ ප්‍රශංසා උපදවයිද‚ ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කි ්රතිය නිසා සතුටට පැමිණෙයිද‚ සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ වෙයිද‚ ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතිය නිසා තමන් උසස්කොට සිතයිද‚ අනුන් පහත්කොට සිතයිද‚ .මම ලාභ සත්කාර කී ්රති ඇත්තෙක් වෙමි. අන්‍යවු මෙි භික්‍ෂුහු ප්‍රසිඞ නැත‚ පහත්ය.යි (සිතයි.) ඹහු ඒ ලාභ සත්කිර කී ්රතියට වඩා අතිශයින් උසස් වු ඉතා ප්‍රණීතවු යමි ඒ (මාර්‍ග ඵල ආදී) ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර ගැණීම පිණිස කැමැත්ත නුපදවයිද‚ උත්සාහ නොකරයිද‚ පසුබටවු පැවතුමි ඇත්තේ‚ ලිහිල් වු විය්‍ර්‍යය ඇත්තේ වෙයිද‚

,බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමිත් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහගසක අරටුව ඉක්මවා‚ ඵලය ඉක්මවා‚ පොත්ත ඉක්මවා‚ සුඹුල ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා අතු හා දලු සිඳ ගෙන යන්නේය. ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද ඒ වැඩය නොසිදුවන්නේය. බ්‍රාහමණය‚ මම මෙි පුද්ගලයාද ඒ අරටු සොයන පුරුෂයා වැනියයි කියමි.

4. ,බ්‍රාහමණය‚ මේ ලොකෙයෙහි ඇතැමි පුද්ගලයෙක් .ඉපදිමෙන්ද ජරාවට පැමිණාමෙන්ද‚ මරණයෙන්ද‚ ශොකයෙන්ද‚ වැලපීමෙන්ද‚ කායික දුකින්ද‚ මානසික දුකින්ද දැඩිවෙහෙසින්ද මැඩුනේ වෙමි. දුකින් මැඩුනේ වෙමි. දුකින් පිීඩා විඳින්නේ වෙමි. මේ සියලු දුක් රාශියගේ කෙළවර කිරීමක් පෙනේ නමි ඉතා යෙහෙකැ.යි‚ (සිතා) ශ්‍රඞාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වුයේ වෙයිද‚ හෙතෙම මෙසේ පැවිදි වුයේම ලාභ සත්කාර කීර්ති උපදවයිද‚ ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කීර්ති නිසා සතුටට නොපැමිණෙයිද‚ සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයිද‚ ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතිය නිසා තමන් උසස් කොට නොසිතයිද‚ අනුන් පහත් කොට නොසිතයිද‚

,ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කීර්තියට වඩා ඉතා උසස් වු ඉතා ප්‍රණීතවු‚ යමි ඒ ධර්මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර‚ ගැණීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයිද‚ උත්සාහ කරයිද‚හෙතෙමේ නොපසුබට වු පැවතුමි ඇත්තේ සීල සමපත්තිය සමිපුර්‍ණ කරයිද‚ ඹහු ඒ සීල සමපත්තියෙන් සතුටු වෙයිද‚ සමිපුර්‍ණ වු අදහස් ඇත්තේ වෙයිද‚ ඹහු ඒ සීල සමපත්තිය නිසා .අන්‍යවු මේ භික්‍ෂුහු දුස්සිලයෝය‚ පවිකමි ඇත්තෝය.යි තමන් උසස් කොට සිතයිද‚ අනුන් පහත් කොට සිතයිද‚ ඹහු ඒ සීල සමපත්තියට වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ඉතා ප්‍රර්‍ණතවද යමි ඒ ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚

ඒ ධර්මයන් අත් කර ගැණීම පිණිස කැමැත්ත නොඋපදවයි‚ උත්සාහ නොකරයි. පසුබටවු පැවැතුමි ඇත්තේ වෙයි. ලිහිල් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ වෙය.

,බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුව ඉක්මවා‚ ඵලය ඉක්මවා පොත්ත ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා සුඹුල සිඳගෙන යන්නේද ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේ නමි ඒ වැඩය නොසිදු වන්නේය. බ්‍රාහ්මණය‚ මම මෙි පුද්ගලයාද ඒ අරටු සොයන පුරුෂයා වැනියයි කියමි.

5. ,බ්‍රාහමණය‚ මේ ලොකයෙහි ඇතැමි පුද්ගලයෙක් .ඉපදීමෙන්ද‚ ජරාවට පැමිණීමෙන්ද‚ මරණයෙන්ද‚ ශොකයෙන්ද‚ වැලපීමෙන්ද‚ කායික දුකින්ද‚ මානසික දුකින්ද‚ දැඩි වෙහෙසින්ද මැඩුනේ වෙමි. දුකින් මැඩුනේ වෙමි. දුකින් පීඩා විඳින්නේ වෙමි. මෙි සියලු දුක් රාසියගේ කෙළවර කිරිමක් පෙනේ නමි ඉතා යෙහෙකැයි (සිතා) ශ්‍රඞාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වුයේ වෙයිද‚ හෙතෙම මෙසේ පැවිදි වුයේම ලාභ සත්කාර කිර්ති යන මෙිවා උපදවයිද‚ ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කීර්තිය නිසා සතුටු වෙයිද‚ සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයිද‚ ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතිය නිසා තමන් උසස් කොට නොසිතයිද‚අනුන් පහත් කොට නොසිතයිද

,ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කීර්තියට වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ඉතා ප්‍රණීතවුද යමි ඒ ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර ගැණීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි‚උත්සාහ කරයි‚ නොපසු බටවු පැවතුමි ඇත්තේ‚ පටන්ගත් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ‚ සීල සමපත්තිය සමිපුර්‍ණ කරයිද‚ ඹහු ඒ සීල සමපත්තියෙන් සතුටු වෙයිද‚ සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයිද‚ ඹහු ඒ සීල සමපත්තිය නිසා තමන් උසස් කොට නොසිතයිද‚ අනුන් පහත් කොට නොසිතයිද‚ ඒ සීල සමපත්තියටද වඩා ඉතා උසස් වුද‚ ඉතා ප්‍රණීත වුද‚ යමි ඒ ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර ගැණිම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි. උත්සාහ කරයි. නොපසු බට වු පැවතුමි ඇත්තේ පටන් ගත් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ‚ ඹහු සමාධි සමපත්තිය සමිපුර්‍ණ කරයිද‚ ඹහු ඒ සමාධි සමපත්තිය නිසා සතුටු වෙයිද‚ සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ වෙයිද‚ ඹහු ඒ සමාධි සමපත්තිය නිසා‚ මම .සංසිඳුනු සිත් ඇත්තේ වෙමි. එක.හවු සිත් ඇත්තේ වෙමි. අන්‍ය වු මෙි භික්‍ෂුහු නොසංසිඳුනු සිත් ඇත්තෝ‚ කැලඹුන සිත් ඇත්තෝ වෙතියි තමන් උසස් කොට සිතයිද‚ අනුන් පහත් කොට සිතයිද‚

ඒ සමාධි සමපත්තියටද වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා ප්‍රණීත වුද යමි ඒ ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර ගැණීම පිණිස කැමැත්ත නුපදවයිද‚ උත්සාහ නොකරයිද‚ පසුබට වු පැවතුමි ඇත්තේ ලිහිල් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ වෙයිද‚

,බ්‍රාහමණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තිවු අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුව ඉක්මවා‚ ඵලය ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා පොත්ත සිඳ ගෙන යන්නේය. ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද‚ ඒ වැඩය නොසිදු වන්නේය. බ්‍රාහමණය‚ මම මෙි පුද්ගලයාද ඒ සාර පරියෙසක (අරටු සොයන) පුද්ගලයා වැනියයි කියමි.

6. , බ්‍රාහ්මණය‚ මෙි ලොකයෙහි ඇතැමි පුද්ගලයෙක් .ඉපදීමෙන්ද‚ ජරාවට පැමිර්‍ණමෙන්ද‚ මරණයෙන්ද‚ ශොකයෙන්ද‚ වැලපීමෙන්ද‚ කායික දුකින්ද‚ මානසික දුකින්ද‚ දැඩි වෙහෙසින්ද මැඩුනේ වෙමි. දුකින් මැඩුනේ වෙමි. දුකින් පීඩා විදින්නේ වෙමි. මෙි සියලු දුක් රාසියගේ කෙළවර කිරිම පෙනේ නමි ඉතා යෙහෙනැයි‚ (සිතා) ශ්‍රඞාවෙන් ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වුයේ වෙයි. හෙතෙම මෙසේ පැවිදි වුයේම සිවිපසය ලැබීමය‚ සත්කාර ලැබීමය‚ ගුණ කිමය යන මෙිවා උපදවයි. ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතිය නිසා සතුටු වෙය.ි සමිපුර්‍ණ වු අදහස් ඇත්තේ නොවෙය.ි ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතිය නිසා තමන් උසස් කොට නොසිතයි‚ අනුන් පහත් නොට නොසිතයි. ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කීි ්රතියට වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ඉතා ප්‍රණීතවුද යමි ඒ ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර ගැණීම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි‚ උත්සාහ කරයි. නොපසු බටවු පැවතුමි ඇත්තේ වෙයි. පටන් ගත් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ සීල සමපත්තිය සමිපුර්‍ණ කරය.ි ඹහු ඒ සීල සමපත්තියෙන් සතුටු වෙය.ි සමිපුර්‍ණ වු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයි. ඹහු ඒ සීල සමපත්තිය නිසා තමන් උසස් කොට නොසිතයි. අනුන් පහත් කොට නොසිතය.ි ඒ සිල සමපත්තියටද වඩා ඉතා උසස් වුද‚ ඉතා ප්‍රණීතවුද යමි ඒ ධර්මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්මයන් අත්කර ගැණීම පිර්‍ණස කැමැත්ත උපදවයි. උත්සාහ කරයි. නොපසු බටවු පැවතුමි ඇත්තේ පටන් ගත් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ සමාධි සමපත්තිය උපදවයි. ඹහු ඒ සමාධි සමපත්තිය නිසා සතුටු වෙයි. සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයි. ඹහු ඒ සමාධි සමපත්තිය නිසා තමන් උසස්කොට නොසිතයි. අනුන් පහත් කොට නොසිතයි. ඒ සමාධි සමපත්තියටද වඩා ඉතා උසස් වුද‚ ඉතා ප්‍රණීත වුද යමි ඒ ධ ්රමයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධ ්රමයන් අත් කර ගැර්‍ණම සඳහා කැමැත්ත උපදවයි‚ උත්සාහ කරයි. නොපසුබටවු පැවතුමි ඇත්තේ‚ පටන් ගත් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ ඥන දර්‍ශනය (පංච අභිඥව) උපදවයි. ඹහු ඒ ඥන දර්‍ශනයෙන් (පංච අභිඥවෙන්) සතුටු වෙයි. සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ වෙයි. ඹහු ඒ ඥන දර්‍ශනය (පංච අභිඥව) නිසා තමන් උසස් කොට සිතයි. අනුන් පහත් කොට සිතයි. .මම දන්නෙමි‚ දකින්නෙමි‚ අන්‍යවු මෙි භික්‍ෂුහු නොදන්නේ නොදක්නේ වාසය කරති.(කියායි.) ඒ ඥන දර්‍ශනයටද වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ප්‍රණීතවු යමි ඒ ධ ්රමයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධ ්රමයන් අත්කර ගැණිමට කැමැත්ත නුපදවයි. උත්සාහ නොකරයි‚ පසුබටවු පැවතුමි ඇත්තේ වෙයි. ලිහිල් වු වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ වෙයි.

,බ්‍රාහ්මණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාව‚ු අරටු සොයන්නාව‚ු අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි ගසක අරටුව ඉක්මවා අරටුවයයි සිතා ඵලය සිඳගෙන යන්නේද‚ ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද ඒ වැඩය නොසිදු වන්නේය. බ්‍රාහ්මණය‚ මම මෙි පුද්ගලයා ඒ සාර පරියෙසක (අරටු සොයන) පුරුෂයා වැනියයි කියමි.

7. , බ්‍රාහ්මණය‚ මෙි ලොකයෙහි ඇතැමි පුද්ගලයෙක් .ඉපදීමෙන්ද‚ ජරාවට පැමිර්‍ණමෙන්ද‚ මරණයෙන්ද‚ ශොකයෙන්ද‚ වැළපීමෙන්ද‚ කායික දුකින්ද‚ මානසික දුකින්ද‚ දැඩි වෙහෙසින්ද මැඩුනේ වෙමි. දුකින් මැඩුනේ වෙමි. දුකින් පීඩා විදින්නේ වෙමි. මෙි සියලු දුක් රාසියගේ නැති කිරීම පෙනේ නමි ඉතා යෙහෙකැ.යි (සිතා) ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වුයේ වෙයි. හෙතෙම මෙසේ පැවිදි වුයේම ලාභ‚ සත්කාර‚ කී ්රතිය යන මෙිවා උපදවයි. ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතිය නිසා සතුටු වෙයි. සමිපුර්‍ණවු අදහස ඇත්තේ නොවෙයි. ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතිය නිසා තමන් උසස් කොට නොසිතයි. අනුන් පහත් කොට නොසිතයි. ඹහු ඒ ලාභ සත්කාර කී ්රතියටද වඩා ඉතා උසස් වුද‚ ඉතා ප්‍රණීතවුද යමි ඒ ධ ්රමයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධ ්රමයන් අත්කර ගැර්‍ණම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි. උත්සහ කරයි. නොපසුබට වු පැවතුමි ඇත්තේ පටන්ගත් විය්‍ර්‍යය ඇත්තේ සීල සමපත්තිය සමිපුර්‍ණ කරයි. ඹහු ඒ සීල සමපත්තියෙන් සතුටු වෙයි. සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයි. ඹහු ඒ සීල සමපත්තිය නිසා තමන් උසස් කොට නොසිතයි. අනුන් පහත්කොට නොසිතයි. ඒ සීල සමිපත්තියටද වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ඉතා ප්‍රණීතවුද යමි ඒ ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර ගැර්‍ණම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි. උත්සාහ කරයි. නොපසුබටවු පැවතුමි ඇත්තේ පටන්ගත් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ සමාධි සමිපත්තිය උපදවයි. ඹහු ඒ සමාධි සමිපත්ති නිසා සතුටු වෙයි. සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයි. ඹහු ඒ සමාධි සමපත්තිය නිසා තමන් උසස්කොට නොසිතයි. අනුන් පහත්කොට නොසිතයි. ඒ සමාධි සමිපත්තියටද වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ඉතා ප්‍රණීතවුද යමි ඒ ධර්‍මයෝ වෙද්ද‚ ඒ ධර්‍මයන් අත්කර ගැණිම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි. උත්සාහ කරයි. නොපසුබටවු පැවතුමි ඇත්තේ පටන්ගත් වීය්‍ර්‍යර්‍ය ඇත්තේ ඥනදර්‍ශනය (පංච අභිඥව) උපදවයි. ඹහු ඒ ඥනදර්‍ශනය නිසා සතුටු වෙයි. සමිපුර්‍ණවු අදහස් ඇත්තේ නොවෙයි. ඹහු ඒ ඥන දර්‍ශනය නිසා තමන් උසස්කොට නොසිතයි. අනුන් පහත්කොට නොසිතයි. ඒ ඥනදර්‍ශනයටද වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ප්‍රණීතවුද යමි ඒ ධ ්රමයෝ වෙද්ද ඒ ධ ්රමයන් අත්කර ගැණිම පිණිස කැමැත්ත උපදවයි. උත්සාහ කරයි. නොපසුබටවු පැවතුමි ඇත්තේ වෙයි. පටන්ගත් වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ වෙයි.

8. .බ්‍රාහ්මණය‚ ඒ ඥනදර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ප්‍රණීතවුද‚ ඒ ධර්‍මයෝකවරහුද යත් ?

, බ්‍රාහමණය‚ මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂුතෙම කාම වස්තුන් ගෙන් වෙන්ව‚ අකුශල ධර්‍මයන්ගෙන් වෙන්ව‚ විතර්‍ක සහිතවු විචාර සහිතවු විවෙකයෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති ප්‍රථම ධයානයට පැමිණ වාසය කරයි. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥනදර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා ප්‍රණීතවුද ධර්‍මයක.ි

,බ්‍රාහ්මණය‚ නැවතද භික්‍ෂුව විතර්‍ක විචාර දෙදෙනාගේ සංසිදිමෙන් ඇතුළත පැහැදීම ඇතිකරන්නාවු සිතෙහි එකහ බවයයි කියනලද විත ්රක රහිතවු විචාර රහිතවු සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති දෙවැනිවු ධයානයට පැමිණ වාසය කරයි. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥන දර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා ප්‍රණිතවුද ධ ර්මයකි.

,බ්‍රාහ්මණය‚ නැවතද ඒ භික්‍ෂුව ප්‍රීතියෙන් වෙන්වී මෙන්ද‚ උපෙක්‍ෂාව (මැදහත් බව) ඇතිවද වාසය කරයි සිහියෙන් යුක්තවුයේ යහපත් ප්‍රඥවෙන් යුක්තවුයේ කයින් සැපය විඳියි. යමක් උපෙක්‍ෂා සහිතවුයේ සිහියෙන් යුක්ත වුයේ සැප විහරණ ඇත්තේයයි ආය්‍ර්‍යයෝ (බුඞාදිඋතතමයෝ) කියත්ද ඒ තුන්වැනිවු ධයානයට පැමිණ වාසය කරයි. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥනදර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ඉතා ප්‍රණීත වුද ධ ්රමයකි.

,බ්‍රාහ්මණය‚ නැවතද භික්‍ෂුව (කායික) සැපය දුරු කිරීමෙන්ද‚(කායික) දුක දුරු කිරීමෙන්ද පෙරමෙන් සතුට හා අසතුට (චෛතසික සැප දුක් ) දුරු කිරීමෙන්ද‚ දුක් නැත්තාවු සැප නැත්තාවු‚ උපෙක්‍ෂාවෙන් (මැදහත් බවෙන් ) හටගත් පිරිසිදු සිහිය ඇති සතර වැනි ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥන දර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා ප්‍රණීතවුද ධ ්රමයකි.

9. ,බ්‍රාහ්මණය‚ නැවතද භික්‍ෂුව සියලු ආකාරයෙන් රූප සංඥවන්ගේ ඉක්මීම හේතු කොට ගෙන‚ ගැටීමි සංඥවන්ගේ විනාශයෙන්ද‚ නානතත සංඥවන්ගේ සිහි නොකිරීමෙන්ද‚ ,අනනක ආකාසය,යි (කියා) අකාසානඤ්චායතන සමාපත්තියට පැමිණ වාසය කරන්නේය. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥන දර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා ප්‍රණීතවුද ධ ්රමයක.ි

,බ්‍රාහ්මණය‚ නැවතද භික්‍ෂුව සියලු ආකාරයෙන් ආකාසානඤචායතන සමාපත්තිය ඉක්මවා‚ .අනනතවු විඤඤ්‍රණය.යි (කියා) විඤඤ්‍රණඤ්වායතන සමාපත්තියට පැමිණ වාසය කරන්නේය. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥනදර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද‚ ඉතා ප්‍රණීතවුද ධර්‍මයකි.

,බ්‍රාහ්මණය‚ නැවතද භික්‍ෂුව සියල්‍රු ආකාරයෙන් විඤඤ්‍රණඤ්වායතන සමාපත්තිය ඉක්මවා .කිසිවක් නැතැ.යි (කියා) ආකිඤ්චඤඤ්‍රයතන සමාපත්තියට පැමිණ වාසය කරයි. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥනදර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා පුණීතවුද ධ ්රමයකි.

,බ්‍රාහ්මණය‚ නැවතද භික්‍ෂුව සියලු ආකාරයෙන් ආකිඤ්චඤඤ්‍රයතන සමාපතතිය ඉක්මවා නෙවසඤඤ්‍රනාසඤඤ්‍රයතන සමාපතතියට පැමිණ වාසය කරයි. බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥනදර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා ප්‍රණීතවුද ධ ්රමයකි.

,බ්‍රාහ්මණය‚නැවතද භික්‍ෂුව සියලු ආකාරයෙන් නෙවසඤඤ්‍රනාසඤඤ්‍රයතන සමාපතතිය ඉක්මවා සඤඤ්‍රවෙදයිත නිරොධ සමාපතතියට පැමිණ වාසය කරන්නේය. ප්‍රඥවෙන්ද දැකීමෙන් ඹහුගේ කෙලෙස් විනාශ වුවාහු වෙති. ,බ්‍රාහ්මණය‚ මෙයද ඥනදර්‍ශනයට වඩා ඉතා උසස්වුද ඉතා ප්‍රණීතවුද ධර්මයකි.

,බ්‍රාහ්මණය‚ යමිසේ අරටුවෙන් ප්‍රයෝජන ඇත්තාවු‚ අරටු සොයන්නාවු‚ අරටු සොයමින් හැසිරෙන්නාවු පුරුෂයෙක් (යමි තැනක) පිහිටි අරටුව ඇති මහ ගසක අරටුවයයි දැනගෙනම අරටුව සිඳගෙන යන්නේ ඹහුට අරටුවෙන් යමි වැඩක් ඇත්තේද ඒ වැඩය හොඳින් සිදුවන්නේය.

,බ්‍රාහ්මණය‚ මම මේ පුද්ගලයාද ඒ සාර පරියෙසක(අරටු සොයන) පුරුෂයා වැනියයි කියමි.

10. ,බ්‍රාහ්මණය‚ මෙසේ මේ ශාසන බ්‍රහ්මචරියාව ලාභ සත්කාර කී ්රතිප්‍රශංසා පිණිස නොවන්නේය. සීල සමපතතිය පිණිස නොවන්නේය‚ ඥන දර්‍ශනය පිණිස නොවන්නේය. බ්‍රාහ්මණය‚ යමි අර්‍හත් ඵල සමාධියක් වෙිද‚ බ්‍රාහ්මණය‚ මේ ශාසන බ්‍රහ්මචය්‍ර්‍යය මෙය අත්‍ර්‍ථ (ප්‍රධාන ) කොට ඇත්තේය. මෙය හරයයි. මෙි අර්‍හත් ඵලය කෙළවරයයි, වද්‍රළහ.

මෙසේ වද්‍රළ කල පිංගල කොචජ බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීයේය.

,පින්වත් ගෞතමයන් වහන්ස‚ ධර්ම දෙශනාව යහපත්ය‚ පින්වත් ගෞතමයන් වහන්ස‚ ධර්ම දෙශනාව ඉතා යහපත්ය‚ පින්වත් ගෞතමයන් වහන්ස‚ යටිකුරු කරන ලද්දක් උඩුකුරු කරන්නේ හෝ යමිසේද‚ මංමුළා වුවෙකුට මග කියන්නේ හෝ යමිසේද‚ ඇස් ඇත්තෝ රූප දකිත්වායි අන්‍ධකාරයෙහි තෙල් පහණක් දරන්නේ හෝ යමිසේද‚ එපරිද්දෙන්ම පින්වත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් ධ ්රමය දෙශනා කරන ලද්දේය. මෙි මම පින්වත් ගෞතමයාණන් වහන්සේද‚ ධර්මයද‚ භික්‍ෂු සංයාද සරණකොට යමි. පින්වත් ගෞතමයාණන් වහන්සේ අද පටන් දිවිහිමියෙන් සරණ ගිය උපාසකයෙකුයයි මා දරා ගන්නා සේක්වා,කීය.

දසවෙනිවු චුල සාරොපම සුත්‍රය නිමි.

* ( කකචුපම සුත්‍රය‚අලගද්දුපම සුත්‍රය‚ වමිමීක සුත්‍රය‚ රථවිනීත සුත්‍රය‚ නිවාප සුත්‍රය‚ අරිය පරියෙසන සුත්‍රය‚ චුලහත්‍ථිපද්‍රෙපම සුත්‍රය‚ මහා හත්‍ථිපද්‍රෙපම සුත්‍රය‚ මහා සාරොපම සුත්‍රය‚ චුලසාරොපම සුත්‍රය යන සුත්‍ර දසයවු )

තුන්වන ඹපමම වර්‍ගයයි.