120. සංඛාරුප්පත්ති සූත්‍රය.

1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් සමයෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහිවූ, අනේපිඬු සිටුහු විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරති. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ´´මහණෙනි,´´ නියා භික්‍ෂූන්ට ආමන්ත්‍රනය කළහ. ඒ භික්‍ෂූහු, ´´භාග්‍යවතුන් වහන්සේ´´ යැයි උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක. ´´මහණෙනි, (මම) තොපට සංස්කාරයන්ගේ ඇතිවීම දේශනා කරන්නෙමි. එය අසව්. මනාකොට මෙනෙහි කරව්. කියන්නෙමි.´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි´´ යි ඒ භික්‍ෂූහු උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

2. ´´මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහුට මම මේ ශරීරය බිඳීමෙන් මරණින් පසු ක්‍ෂත්‍රිය මහාසාරයන් හා එක්වීමට (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම් ඉතා හොඳයයි සිත් වන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයිද, ඒ සිත පිහිටුවයිද, ඒ සිත වඩයිද, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතී.

3. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ මහණහට ශරීරය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම බ්‍රාහ්මණ මහාසාරයන් හා එක්වීමට පැමිණෙන් නෙම් නම් ඉතා හොඳයයි සිතන්නේද. ඒ සිත තබන්නේද, ඒ සිත පිහිටුවයිද, ඒ සිත වඩයිද, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතී.

4. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙමේ ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ , සීලයෙන් යුක්තවූයේ, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ, බහුශෘතයෙන් යුක්තවූයේ, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහුට මම ශරීරය බිඳීමෙන් මරණින් මතු ගෘහපති මහාසාරකුලයෙහි උපදින්නේ නම් හොඳයයි සිත් වන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයිද, ඒ සිත පිහිටුවයිද, ඒ සිත වඩයිද, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්මයෝ ගෘහපති මහාසාර කුලයෙහි ඉපදීම පිණිස ඒ මහණහට හේතුවෙත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ ගෘහපති මහාසාර කුලයෙහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

5. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් චාතුර්මහාරාජික දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්‍ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඔහුට මම කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු චාතුර්මහාරාජික දෙවියන් හා එක්වීමට පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳයයි සිත් වන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයිද, ඒ සිත පිහිටුවයිද, ඒ සිත වඩයිද, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්මයෝ ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතියි.

6. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් තව්තිසාවෙහි දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්‍ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඔහුට මම කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම තව්තිසා දෙවියන් හා එක්වීමට පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳයයි සිතෙන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයි නම්, ඒ සිත පිහිටුවයි නම්, ඒ සිත වඩයි නම්, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතියි.

7. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, යාමයෙහි දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්‍ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඔහුට මම කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම යාම දෙවියන් හා එක්වීමට පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳයයි සිතෙන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයි නම්, ඒ සිත පිහිටුවයි නම්, ඒ සිත වඩයි නම්, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතියි.

8. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් තුසිත දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්‍ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඔහුට මම කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම යාම දෙවියන් හා එක්වීමට පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳයයි සිතෙන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයි නම්, ඒ සිත පිහිටුවයි නම්, ඒ සිත වඩයි නම්, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතියි.

9. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් නිර්මාණරතියෙහි දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්‍ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඔහුට මම කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම නිර්මාණරතියෙහි දෙවියන් හා එක්වීමට පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳයයි සිතෙන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයි නම්, ඒ සිත පිහිටුවයි නම්, ඒ සිත වඩයි නම්, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතියි.

10. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් පරනිර්මිත වසවර්තියෙහි දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්‍ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඔහුට මම කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු පරනිර්මිත වසවර්ති දෙවියන් හා එක්වීමට පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳයයි සිත්වන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයි නම්, ඒ සිත පිහිටුවයි නම්, ඒ සිත වඩයි නම්, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙව්ලොව ඉපදීම පිණිස පවතියි.

11. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් සහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දීර්ගායුෂ ඇත්තේය, වර්‍ණ ඇත්තේය, බොහෝ සැප ඇත්තේයයි අසන ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, සහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දහසක් ලෝක ධාතුව ආලෝකය පතුරුවා ප්‍රකටකොට වාසය කරයි. එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ද ආලෝකය පතුරුවා ප්‍රකටකොට වාසය කරයි. මහණෙනි, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් අතැඹුලක් (අතට ගත් නෙල්ලි ගෙඩියක්) සිතා බලන්නේ යම් සේද, එසේම මහණෙනි, සහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දහසක් ලෝක ධාතුව ආලෝකය ප්‍රකට කොට වාසය කරයි. එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ද ආලෝකය පතුරුවා ප්‍රකටකොට වාසය කරයි. ඒ මහණහට මම කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු සහස්ස නම් බ්‍රහ්මයා හා එක්වීමට පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳයයි සිත්වන්නේය. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

12. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් විසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දීර්ගායුෂ ඇත්තේය, වර්‍ණ ඇත්තේය, බොහෝ සැප ඇත්තේයයි ඒ මහණහු විසින් අසන ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, ද්විසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දෙදාහක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. මහණෙනි, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් (අතට ගත් නෙල්ලි ගෙඩි දෙකක්) සිතා බලන්නේ යම් සේද, එසේම මහණෙනි, ද්විසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දෙදහසක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. ඒ මහණහට මේ අදහස ඇතිවෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම විසහස්ස නම් බ්‍රහ්මයාගේ සමාගමයට (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

13. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් තිසහස්ස බ්‍රහ්ම තෙම දීර්ගායුෂ ඇත්තේය, වර්‍ණ ඇත්තේය, බොහෝ සැප ඇත්තේයයි ඒ මහණහු විසින් අසන ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, තිසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම තුන්දාහක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. මහණෙනි, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් (අතට ගත් නෙල්ලි ගෙඩි තුනක්) සිතා බලන්නේ යම් සේද, එසේම මහණෙනි, තිසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම තුන් දහසක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකට කොට දැන වාසය කරයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇතිවෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම තිසහස්ස නම් බ්‍රහ්මයාගේ සමාගමයට (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

14. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් චතුසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දීර්ගායුෂ ඇත්තේය, වර්‍ණ ඇත්තේය, බොහෝ සැප ඇත්තේයයි ඒ මහණහු විසින් අසන ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, චතුසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම හාරදාහක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටකොට දැන වාසය කරයි. මහණෙනි, ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් (අතට ගත් නෙල්ලි ගෙඩි සතරක්) බලන්නේ යම් සේද, එසේම මහණෙනි, චතුසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම හාරදාහක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකට කොට දැන වාසය කරයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇතිවෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම චතුසහස්ස නම් බ්‍රහ්මයාගේ සමාගමයට (උප්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

15. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් පඤ්චසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දීර්ගායුෂ ඇත්තේය, වර්‍ණ ඇත්තේය, බොහෝ සැප ඇත්තේයයි ඒ මහණහු විසින් අසන ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, පඤ්චසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම පන්දාහක් ලෝක ධාතුව ආලෝකය පතුරුවා ප්‍රකටකොට වාසය කරයි. එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ආලෝකය පතුරුවා ප්‍රකටකොට වාසය කරයි. මහණෙනි, යම්සේ ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් (අතට ගත් නෙල්ලි ගෙඩි පහක්) බලන්නේද, මහණෙනි, එමෙන් පඤ්චසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම පන්දාහක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකට කොට දැන වාසය කරයි. එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ද ආලෝකයෙන් පතුරුවා, ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. ඒ මහණහට මෙසේ අදහස් වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම පඤ්චසහස්ස නම් බ්‍රහ්මයාගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයිද, ඒ සිත පිහිටුවයිද, ඒ සිත වඩයිද, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, මෙසේ වඩනලද ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

16. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් දසසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දීර්ගායුෂ ඇත්තේය, වර්ණ ඇත්තේය, බොහෝ සැප ඇත්තේයයි අසන ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, දසසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දසසහසක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ද ආලෝකය පතුරුවා, ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. මහණෙනි, යහපත් ජාති ඇත්තාවූ, හුලස් අටක් ඇත්තාවූ, මනාසේ මට්ටම් කරන ලද්දාවූ, රතු කසාවන් කම්බිලියෙහි තබන ලද්දාවූ, වෛඪූය්‍ර්‍ය මැණිකක් යම්සේ බබලයිද, ආලෝකය පතුරුවයිද, දිලිසෙයිද, එසේම මහණෙනි, දසසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දසසහසක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකට කොට දැන වාසය කරයි. එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත් නම් ඔවුන්ද ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. ඒ මහණහට මෙසේ අදහස් වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම දසසහස්ස නම් බ්‍රහ්මයාගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

17. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් සතසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම දීර්ගායුෂ ඇත්තේය, වර්ණ ඇත්තේය, බොහෝ සැප ඇත්තේයයි අසන ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, සතසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම ලක්‍ෂයක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. මහණෙනි, එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ද ආලෝකයෙන් පතුරුවා, ප්‍රකටව දැන වාසය කරයි. මහණෙනි, දක්‍ෂ ලෝකරුවකු විසින් කෝවෙහි (ලා) අති දක්‍ෂ ලෙස ශුද්ධ කරන ලද, රතු කසාවන් කම්බිලියෙහි බහා තබන ලද, දඹරන් කාසියක් යම්සේ බබලයිද, ආලෝකය පතුරුවයිද, දිළිසෙයිද, එසේම මහණෙනි, සතසහස්ස නම් බ්‍රහ්ම තෙම ලක්‍ෂයක් ලෝක ධාතුව ආලෝකයෙන් පතුරුවා, ප්‍රකට කොට දැන වාසය කරයි. එහි උපන් යම් සත්ත්‍වයෝ වෙත්ද ඔවුන්ද ආලෝකයෙන් පතුරුවා ප්‍රකටකොට දැන වාසය කරයි. ඒ මහණහට මේ අදහස ඇතිවෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම සතසහස්ස නම් බ්‍රහ්මයාගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයිද, ඒ සිත පිහිටුවයිද, ඒ සිත වඩයිද, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ එහි ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, එහි ඉපදීම පිණිස පවතියි.

18. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඔහු විසින් ආභ දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම ආභ දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

19. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් පරිත්තාභ දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම පරිත්තාභ දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

20. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් අප්පමාණභ දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම අප්පමාණභ දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

21. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් ආභස්සර දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම ආභස්සර දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

22. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් පරිත්තසුභ දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම පරිත්තසුභ දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

23. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් අප්පමාන සුභ දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම අප්පමාන සුභ දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

24. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් සුභකිණ්ණ දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම සුභකිණ්ණ් දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

25. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් වෙහප්ඵල දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම වෙහප්ඵල දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

26. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් අවිහ දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම අවිහ දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

27. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් අතප්ප දෙවියෝ දීර්ගායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම අතප්ප දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

28. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් සුදස්ස දෙවියෝ දර්‍ීායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම සුදස්ස දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

29. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් සුදස්සී දෙවියෝ දර්‍ීායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම සුදස්සී දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

30. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් අකනිට්ඨා දෙවියෝ දර්‍ීායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම අකනිට්ඨා දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

31. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් ආකාසානඤ්චායතනයෙහි උපන් දෙවියෝ දර්‍ීායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම ආකාසානඤ්චායතනයෙහි උපන් දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

32. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ශීලයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, බහුශෘත භාවයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ත්‍යාගයෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ප්‍රඥාවෙන් යුක්තවූයේ වෙයිද, ඒ භික්‍ෂුව විසින් විඤ්ඤාණඤ්චායතනයෙහි උපන් දෙවියෝ දර්‍ීායුෂ ඇත්තෝය, වර්ණ ඇත්තෝය, බොහෝ සැප ඇත්තෝයයි අසන ලද්දේ වෙයි. ඒ මහණහට මේ සිත ඇති වෙයි. කය බිඳීමෙන් මරණින් පසු මම විඤ්ඤාණඤ්චායතනයෙහි උපන් දෙවියන්ගේ සමාගමයට (උත්පත්ති වශයෙන්) පැමිණෙම් නම්, ඉතා හොඳය කියායි. හෙතෙම ඒ සිත තබයි, ඒ සිත පිහිටුවයි, ඒ සිත වඩයි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරන ලද, ඒ ප්‍රාර්‍ථනාව සහිත ශ්‍රද්ධාදී ධර්‍මයෝ ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතිත්. මහණෙනි, මේ මාර්‍ගය, මේ ප්‍රතිපදාව, ඒ දෙවියන් අතර ඉපදීම පිණිස පවතියි.

33. ´´ඒ මහණහට මේ අදහස ඇතිවෙයි. මම ආශ්‍රව (කෙළෙස්) නැතිකිරීමෙන් ආශ්‍රව රහිතවූ, අර්‍හත්ඵල සමාධියත්, අර්‍හත් ඵල ප්‍රඥාවත්, මේ ආත්මයේදී තමාම විසිතුරු නුවණින් දැන, ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට ඊට පැමිණ වාසය කරන්නේ නම් ඉතා හොඳය කියායි. ඒ මහණතෙම ආශ්‍රවයන් නැති කිරීමෙන් ආශ්‍රව රහිතවූ අර්‍හත් ඵල සමාධිය හා අර්‍හත් ඵල ප්‍රඥාවද මේ ආත්මයේදීම තම විසිතුරු නුවණින් දැන, ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට ඊට පැමිණ වාසය කරයි. මහණෙනි, මේ මහණතෙම වනාහි කිසි තැනක නූපදියි. කොහිවත් නූපදියි.´´ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ දේශනාව වදාළ සේක. සතුටු සිතැති ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාවට සතුටු වූහ.

දසවන සක්ඛාරුප්පත්ති සූත්‍රය නිමි. ( 2 – 10)

අනුපද සූත්‍රය, ඡබ්බිසෝධන සූත්‍රය, සප්පුරිස සූත්‍රය,

සේවිතබ්බාසේවිතබ්බ සූත්‍රය, බහුධාතුක සූත්‍රය,

ඉසිගිලි සූත්‍රය, මහාචත්තාරීසක සූත්‍රය, ආනාපාන සති සූත්‍රය,

කායගතාසති සූත්‍රය, සහ සඞ්ඛාරුප්පත්ති සූත්‍රය

යන සූත්‍ර දසයකින් යුක්තවූ

දෙවෙනි අනුපද වර්‍ගයයි.

119. කාය ගතා සති සූත්‍රය.

1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් කලක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ ජේතවන නම් අනේපිඬු සිටුහුගේ ආරාමයෙහි වැඩ වෙසෙති. එකල්හි, සවස් වරුවෙහි පිණ්ඩපාතයේ යෑමෙන් වැළකුණාවූ, උපස්ථාන සාලාවෙහි (ආගන්තුකාදීන්ට සත්කාරකරන ශාලාවෙහි) රැස්වී වැඩහුන්නාවූ, බොහෝ භික්‍ෂූන් අතරෙහි මේ අතුරු කථාව ඇතිවිය. ´(දතයුතු සියල්ල) දන්නාවූ, (දැක්ක යුතු සියල්ල) දක්නාවූ, අර්හත්වූ, සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යම් වඩන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, කායගතා සතියක් මහත් ඵල ඇත්තීයයි, මහානිසංස ඇත්තීයයි, වදාරණ ලද්දේද, ඇවැත්නි, එය ආශ්චය්‍ර්‍යයකි. ඇවැත්නි, එය පුදුමයකි, යනුයි. ඒ භික්‍ෂූන්ගේ, මේ අතුරු කථාව අවසාන නොවූයේ වේද, එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සවස් කාලයෙහි ඵලසමාපත්තියෙන් නැඟී සිටියේ (ආගන්තුකාදීන්ට) සත්කාර කරන ශාලාව යම් තැනෙක්හිද, එතැන්හි වැඩි සේක. වැඩ, පනවන ලද ආසනයෙහි වැඩහුන් සේක. වැඩහිඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂූන්ට කථාකළහ. ´´මහණෙනි, දැන් වනාහි කිනම් කථාවකින් යුක්තව හුන්නාහුද? ඔබලාගේ කිනම් අතුරු කථාවක් අවසන් නොවූයේදැ´´ යි ඇසූහ.

2. ´´ස්වාමීනී, මෙහි සවස් වරුවෙහි පිණ්ඩපාතයේ යෑමෙන් වැළකුනාවූ, උපස්ථාන ශාලාවෙහි රැස්වී හුන්නාවූ, අප අතරෙහි මේ අතුරු කථාව ඇතිවිය. ´දන්නාවූ, දක්නාවූ, අර්හත්වූ, සම්‍යක් සම්බුද්ධවූ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වඩන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, යම් මේ කාය ගතා සතියක් මහත්ඵල ඇත්තීයයි, මහානිසංස ඇත්තීයයි, වදාරණ ලද්දේ වේද, ඇවැත්නි, එය ආශ්චය්‍ර්‍යය, ඇවැත්නි, එය පුදුමය´ ස්වාමීනි, අපේ මේ කථාව අවසන් නොවූයේ විය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩිසේකැ´´ යි කීහ.

3. ´´මහණෙනි, කෙසේ වඩන ලද, කෙසේ පුරුදු කරන ලද, කායගතා සතිය මහත්ඵල වන්නීද, මහානිසංස වන්නීද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි වනයකට ගියාවූ හෝ, රුක්මුලකට ගියාවූ හෝ, හිස් ගෙයකට ගියාවූ හෝ මහණතෙම, අරමිණිය ගොතා, ඇඟ කෙළින් තබා, සිහිය ඉදිරිපත් කොට තබාගෙන හිඳින්නේය. හෙතෙම සිහියෙන්ම හුස්ම ගනී. සිහියෙන්ම හුස්ම පිට කරයි. දිගට හුස්ම ගන්නේ හෝ, දිගට හුස්ම ගන්නෙමියි දැන ගනියි. දිගට හුස්ම පිට කරන්නේ හෝ, දිගට හුස්ම පිට කරන්නෙමියි දැන ගනියි. කොටින් හුස්ම ගන්නේ හෝ කොටින් හුස්ම ගන්නේයයි දැන ගනියි. කොටින් හුස්ම පිට කරන්නේ හෝ, කොටින් හුස්ම පිට කරන්නෙමියි දැන ගනියි. සියලු ආශ්වාස, ප්‍රශ්වාස කය දැන ගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයි. සියලු ආශ්වාස, ප්‍රශ්වාස කය දැන ගනිමින්, හුස්ම පිට කරන්නෙමියි හික්මෙයි. ආශ්වාස, ප්‍රශවාසයන් තුනීකරමින්, හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයි. ආශ්වාස ප්‍රශවාසයන් තුනී කරමින්, හුස්ම පිට කරන්නෙමියි හික්මෙයි. මෙසේ අප්‍රමාදව, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකොට පවත්නාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද, ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන්, තමා තුළම සිත රඳා සිටියි, නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි, මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

4. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම යන්නේ හෝ යන්නෙමියි දැන ගනියි. සිටියේ හෝ සිටියෙමියි දැනගනියි. හුන්නේ හෝ හුන්නෙමියි දැනගනියි. සැතපෙන්නේ හෝ සැතපෙන්නනෙමියි දැනගනියි. යම් යම් ලෙසකින් වනාහි ඒ මහණහුගේ කය පිහිටුවන ලද්දේ වෙයිද, ඒ ඒ ලෙසින් ඔහු දැනගනියි. මෙසේ නොපමාවූ, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇත්තාවූ, නිවන කරා යවනලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකොට පවත්නාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ (වෙත්ද) ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රඳා සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

5. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ඉදිරියට යාමෙහිද, ආපසු ඊමෙහිද, නුවණින් මනාකොට දැන කරන්නේ වෙයි. ඉදිරිය බැලීමෙහිද, අවට බැලීමෙහිද, නුවණින් මනාකොට දැන කරන්නේ වෙයි. අත් පා හැකිලීමෙහිද, දිගු කිරීමෙහිද, නුවණින් මනාකොට දැන කරන්නේ වෙයි. පාත්‍රා, දෙපට සිවුරු, තනි පොට සිවුරු, දැරීමෙහිද නුවණින් මනාකොට දැන කරන්නේ වෙයි. කෑමෙහිද, බීමෙහිද, අවුලුපත් කෑමෙහිද, රස විඳීමෙහිද, නුවණින් මනාකොට දැන කරන්නේ වෙයි. මළ මූත්‍ර පහ කිරීමෙහිද නුවණින් මනාකොට දැන කරන්නේ වෙයි. යාමෙහිද, සිටීමෙහිද, හිඳීමෙහිද, නිදීමෙහිද, නිදි මැරීමෙහිද, කථා කිරීමෙහිද, කථා නොකිරීමෙහිද, නුවණින් මනාකොට දැන කරන්නේ වෙයි. මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකොට පවත්නාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ තමා තුළම සිත රඳා සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

6. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම පාද තලයෙන් උඩ හිසකේ මුදුනෙන් යට හම කෙළවරකොට ඇති, නානාවිධ අසූචියෙන් පිරුණාවූ මේ කයම නුවණින් බලයි. මේ කයෙහි කෙස්, ලොම්, නිය, දත්, සම, නහර, ඇට, ඇට මිදුලු, වකුගඩුව, හෘදයමාංශය, අක්මාව, දළබුව, බඩදිව, පෙණහල්ල, බඩවැල, අතුණුබහණ, නොදිරූ ආහාර මළ, හිස් මොළය, පිත, සෙම, සැරව, ලේ, ඩහදිය, මේදතෙල, කඳුලු, වුරුණු තෙල, කෙළ, සොටු, සඳමිදුලු සහ මූත්‍ර ඇත්තේය, (කියායි.) මහණෙනි, නොයෙක් ආකාරවූ ධාන්‍යයන්ගෙන් මුව දක්වා පුරවන ලද, උඩ යට දෙපැත්තෙන් කටවල් දෙකක් ඇති, මල්ලක් වේද? කිනම් ධාන්‍යවලින් (පුරවන ලද මල්ලක්) ද යත්:- හැල්වී, මාවී, මුං, මෑ, තල සහ සහල් (යන මේ ධාන්‍ය වලිනි.) ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් ඒ ධාන්‍ය පිරූ මල්ල ලිහා, මේ හැල්ය, මේ මාවීය, මේ මුංය, මේ මෑය, මේ තලය, මේ සහල් යයි යම්සේ මෙනෙහි කරන්නේ වේද, එපරිද්දෙන්ම, මහණෙනි, (මහණතෙම) පාද තලයෙන් උඩ හිසකේ මුදුනෙන් යට හම කෙළවරකොට ඇති, නානාවිධ අසූචියෙන් පිරුණාවූ මේ කයම නුවණින් බලයි. මේ කයෙහි කෙස්, ලොම්, නිය, දත්, සම, නහර, ඇට, ඇට මිදුලු, වකුගඩුව, හෘදයමාංශය, අක්මාව, දළබුව, බඩදිව, පෙණහල්ල, බඩවැල, අතුණුබහණ, නොදිරූ ආහාර, මළ, හිස් මොළය, පිත, සෙම, සැරව, ලේ, ඩහදිය, මේදතෙල, කඳුලු, වුරුණු තෙල, කෙළ, සොටු, සඳමිදුලු සහ මූත්‍ර ඇත්තේය, (කියායි.) මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකොට පවත්නාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රඳා සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

7. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම යම් ඉරියව්වකින් සිටියාවූ යම් ආකාරයකින් තබන ලද්දාවූ, මේ කයම ධාතු වශයෙන් නුවණින් සිහි කරන්නේය. (කෙසේද) මේ කයෙහි ´´පඨවි´´ ධාතුව ඇත්තේය. ආපෝ ධාතුව ඇත්තේය. තේජෝ ධාතුව ඇත්තේය. වායෝ ධාතුව ඇත්තේය. (කියායි.) මහණෙනි, යම් සේ දක්‍ෂවූ ගවයන් මරන්නෙක් හෝ ගවයන් මරන්නෙකුගේ අතවැසියෙක් හෝ, ගවයකු මරා සතර මං සන්ධියක කොටස් වශයෙන් වෙන් වෙන්කොට බෙදා උන්නේ වේද, මහණෙනි, එමෙන් මහණතෙම යම් ඉරියව්වකින් සිටියාවූ, යම් ආකාරයකින් තබන ලද්දාවූ, මේ කයම ධාතු වශයෙන් සිහි කරන්නේය. මේ කයෙහි පඨවි ධාතුව ඇත්තේය. ආපෝ ධාතුව ඇත්තේය. තේජෝ ධාතුව ඇත්තේය. වායෝ ධාතුව ඇත්තේය (කියායි) මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකොට පවත්නාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රඳා සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

8. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම මැරී එක් දවසක් ගියාවූ හෝ, දෙදවසක් ගියාවූ හෝ, තුන් දවසක් ගියාවූ හෝ, ඉදිමුණාවූ, නිල්වූ, සැරව වැගිරෙන්නාවූ, අමු සොහොනෙහි දමනලද ශරීරයක් යම්සේ දක්නේද, ඒ මහණතෙම මේ කය ඒ හා සමාන කර බලන්නේය. (කෙසේද) මේ කයද, මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තේය. මේ ස්වභාවයට පැමිණෙන්නේය. මේ ස්වභාව නොයික්ම සිටියේය. (කියායි.) මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකොට පවත්නාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මොනවට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

9. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම කපුටන් විසින් කනු ලබන්නාවූ හෝ උකුස්සන් විසින් කනු ලබන්නාවූ හෝ ගිජු ලිහිණියන් විසින් කනු ලබන්නාවූ හෝ බල්ලන් විසින් කනු ලබන්නාවූ හෝ හිවලුන් විසින් කනු ලබන්නාවූ හෝ නොයෙක් ප්‍රාණීන් විසින් කනු ලබන්නාවූ හෝ ශරීරයක් යම්සේ දක්නේද, ඒ මහණතෙම මේ මළ කයම තම කය හා සමාන කරන්නේය. (කෙසේද) මේ කයද, මෙබඳු ස්වභාවය ඇත්තේය. මෙබඳු ස්වභාවයට පැමිණෙන්නේය. මෙබඳු ස්වභාව නොයික්ම සිටින්නේය, (කියායි) මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකළාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ (වෙත්ද) ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

10. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ලේ මස් සහිතවූ, නහර වැලින් බැඳුනාවූ, ඇටසැකිල්ලක්ද, මස් නැති, ලේ තැවරුණු, නහරින් බැඳුනු ඇට සැකිල්ලක්ද, මස් ලේ පහවූ, නහර වලින් බැඳුනු, ඇටසැකිල්ලක්ද, (නහර) සම්බන්ධයෙන් වෙන්වූ, එක දිසාවක පා ඇටද, එක දිසාවක කෙණ්ඩා ඇටද, එක් දිසාවක කලවා ඇටද, එක් දිසාවක කටි ඇටද, එක් දිසාවක පිට කටුද, එක් දිසාවක හිස් කබලද ඇත්තාවූ, දිශා අනු දිසාවන්හි විසුරුණු ඇට කැබලි ඇත්තාවූ, අමු සොහොනෙහි දමන ලද ශරීරයක් යම් සේ දක්නේද, ඒ මහණතෙම මේ මළ කයම තම කය හා සමාන කරන්නේය. (කෙසේද) මේ කයද මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තේය. මෙබඳු ස්වභාවයට පැමිණෙන්නේය. මෙබඳු ස්වභාව නොයික්ම සිටියේය. (කියායි.) මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකළාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ (වෙත්ද) ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

11. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම හක්ගෙඩියක් පාටට සමාන ස්වභාව ඇති, සුදුවූ ඇට ඇත්තාවූ, ඇට ගොඩක්වූ, අවුරුදු ගණනක් ඉකුත්වූ, පිළිකුල්වූ, සුණුවූ, ඇට ඇත්තාවූද, අමුසොහොනෙහි දමන ලද ශරීරයක් යම්සේ දක්නේද, ඒ මහණතෙම මේ මළ කයම තම කය හා සමාන කරන්නේය. (කෙසේද) මේ කයද මෙබඳු ස්වභාව ඇත්තේය. මෙබඳු ස්වභාවයට පැමිණෙන්නේය. මෙබඳු ස්වභාව නොයික්ම සිටියේය. (කියායි.) මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍ය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකළාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ (වෙත්ද) ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මොනාවට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සිහිය වඩයි.

12. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අතුශල ධර්‍මයන්ගෙන් වෙන්ව, විතර්ක සහිත, විචාර සහිත, විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති, ප්‍රථම ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි. ඒ මහණතෙම මේ කයම විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීතියෙන් හා සැපයෙන් තෙමයි. වගුරුවයි. පුරවයි. පතුරුවයි. ඔහුගේ මුළු කයේ විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීතිය හා සැපය නොපැතුරුණු කිසි තැනෙක් නොවන්නේය. මහණෙනි, යම්සේ දක්‍ෂ නහවන්නෙක් හෝ නහවන්නෙකුගේ අතවැසියෙක් හෝ ලෝහ තලියෙහි නහන කල්ක බහා දියෙන් තෙම තෙමා මිශ්‍රකොට හනන්නේය. ඔහුගේ ඒ නාන සුණු පිඩ තෙතමනේ යුක්තවූයේ, තෙතමනෙන් බැඳුනේ, ඇතුළත සහ පිටත පැතිරෙන ලද්දේ වේද, නොවැගිරෙන්නේ වේද, එසේම මහණෙනි, මහණතෙම මේ කයම විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීතියෙන් හා සැපයෙන් තෙත් කරයි. වගුරුවයි. පුරවයි. පතුරුවයි. ඔහුගේ මුළු කයේ විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීතිය හා සැපය නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නොවන්නේය. මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍ය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකළාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ ආශාවෝ වෙත්ද, ඒවා දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාව පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කායගතා සතිය වඩයි.

13. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම විතර්ක විචාරයන්ගේ සංසිඳුවීමෙන් ඇතුළත පහදන්නාවූ, සිත එකඟ කරන්නාවූ, විතර්ක රහිත, විචාර රහිත, සමාධියෙන් උපන් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති, දෙවෙනි ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි. ඒ මහණතෙම මේ කයම සමාධියෙන් උපන් ප්‍රීතියෙන් සහ සැපයෙන් තෙමයි. වගුරුවයි. පුරවයි. පතුරුවයි. ඔහුගේ මුළු කයෙහි සමාධියෙන් උපන් ප්‍රීතිය හා සැපය නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නොවන්නේය.

´´මහණෙනි, ජලයෙන් පිරුණාවූ විලක් වේද, ඒ නැගෙනහිර දිසාවෙන්ද, ජලමාර්‍ගයක් නොවන්නේද, බස්නාහිර දිසාවෙන්ද, ජල මාර්‍ගයක් නොවන්නේද, උතුරු දිසාවෙන්ද, ජලමාර්‍ගයක් නොවන්නේද, දතුණු දිසාවෙන්ද, ජල මාර්‍ගයක් නොවන්නේද, වැස්සද කලින් කල මනාකොට වසින්නේ වේද, ඉක්බිති ඒ දිය විලෙන්ම සිහිල් ජල ධාරාවන් මතුවී, ඒ දිය විලම සිහිල් ජලයෙන් තෙමෙන්නේද, වගුරුවන්නේද, පුරවන්නේද, පතුරුවන්නේද, ඒ සියලු දිය විලේ සිහිල් දියෙන් නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නැත්තේද, මහණෙනි, එපරිද්දෙන් මහණතෙම මේ කය සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීතියෙන් හා සැපයෙන් තෙමයි. වගුරුවයි. පුරවයි. පතුරුවයි. ඔහුගේ මුළු කයෙහි ප්‍රීතියෙන් හා සැපයෙන් නොපැතුරුණාවූ කිසි තැනක් නැත්තේය. මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍ය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකළාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද, ඒවා දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කය අනුව ගියාවූ සිහිය වඩයි.

14. ´´මහණෙනි, නැවතද මහණතෙම ප්‍රීතියද ඉක්මවීමෙන්, උපෙක්‍ෂාවෙන් යුක්තව, සිහියෙන් යුක්තව, නුවණින් යුක්තව වාසය කරයි. කයින් සැපයද විඳියි. ආය්‍ර්‍යයෝ යම් ධ්‍යානයක් උපෙක්‍ෂාවෙන් යුක්තවූයේ, සිහියෙන් යුක්තවූයේ, සැප විහරණ ඇත්තේයයි කියත්ද, ඒ තුන්වන ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි. හෙතෙම මේ කයම ප්‍රීතිය රහිත සැපයෙන් තෙමෙන්නේය. වගුරුවන්නේය. පුරවන්නේය. පතුරුවන්නේය. ඔහුගේ මුළු කයේ ප්‍රීතිය රහිත සැපය නොපැතුරුනු කිසිම තැනක් නොවෙයි. මහණෙනි, යම්සේ මානෙල් විලක හෝ, පියුම් විලක හෝ, හෙළ පියුම් විලක හෝ, දියෙහි හටගත්, දියෙහි වැඩුණු, දිය අනුව උස්වූ, ඇතුලෙහි ගිලී වැඩෙන්නාවූ, කිසියම් උපුල් හෝ, පියුම් හෝ, හෙළ පියුම් හෝ, (වෙත්ද) ඒවා අග සිට මුල දක්වාත්, මුල සිට අග දක්වාත්, සිසිල් දියෙන් තෙමුනාහු, වැගුරුණාහු, පිරුණාහු, පැතුරුණාහු වෙත්ද, ඒ සියලු උපුල්වල හෝ, පියුම්වල හෝ, හෙළ පියුම්වල හෝ, සිසිල් දිය නොපැතුරුණු කිසිම තැනක් නොවන්නේය, මහණෙනි, එසේම මහණතෙම මෙම කයම ප්‍රීතිය රහිත සැපයෙන් තෙමයි. වගුරයි. පුරවයි. පතුරුවයි. ඔහුගේ මුළු කයේ, ප්‍රීතිය රහිත සැපය නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නොවෙයි. මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍ය ඇතිව, නිවණ කරා යවන ලද සිතැතිව වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකළාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද, ඒවා දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කය අනුව ගියාවූ සිහිය වඩයි.

15. ´´මහණෙනි, නැවත මහණතෙම සැපයද නැති කිරීමෙන්, දුකද නැති කිරීමෙන්, පළමුවම සෙමේනස් දොම්නස් දෙක අතුරුදන් කිරීමෙන්, දුක් නැත්තාවූද, සැප නැත්තාවූද, උපෙක්‍ෂාවෙන් හටගත් සිහිය පිළිබඳ පිරිසුදු බැව් ඇති, සතරවන ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කරයි. ඒ මහණතෙම මේ කයම පිරිසිදුවූ, හාත්පස පිරිසිදුවූ, සිතින් පතුරුවා හුන්නේ වෙයි. ඔහුගේ මුළු කයේ පිරිසිදුවූ, හාත්පස පිරිසිදුවූ, සිත නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නොවන්නේය. මහණෙනි, යම් පුරුෂයෙක් සුදු රෙද්දකින් හිස සහිතව පොරොවාගෙන හුන්නේ වේද, ඔහුගේ මුළු කයේ සුදු රෙද්ද නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නැත්තේ වේද, මහණෙනි, එසේම හෙතෙම මෙම කයම පිරිසිදුවූ, හාත්පස පිරිසිදුවූ සිතින් පතුරුවා හුන්නේ, මුළු කයේ පිරිසිදුවූ, හාත්පස පිරිසිදුවූ, සිත නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නොවෙයි. මෙසේ නොපමාව, කෙළෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නිවන කරා යවන ලද සිතැතිව, වාසය කරන්නාවූ, ඒ මහණහුගේ යම් ඒ පඤ්චකාමය ඇසුරුකළාවූ ඊට දුවන කල්පනාවෝ වෙත්ද, ඔවුහු දුරුවෙත්. ඔවුන්ගේ දුරුවීමෙන් තමා තුළම සිත රැඳී සිටියි. නැවතී හිඳියි. එකඟ වෙයි. මනාකොට පිහිටයි. මහණෙනි, මෙසේද මහණතෙම කය අනුව ගියාවූ සිහිය වඩයි.

´´මහණෙනි, යම් කිසිවෙකු විසින් කය අනුව ගියාවූ සිහිය වඩන ලද්දීද, පුරුදු කරන ලද්දීද, ඔහුගේ ඒ කය අනුව ගියාවූ සිහියට අෂ්ට විද්‍යාවට අයත් කුශල ධර්මයෝ නම් ඒ සියල්ල ඇතුලත් වෙත්.

16. ´´මහණෙනි, යම් සේ යමෙකු විසින් ආපෝ කසිණ සමාපත්තියෙන් හෝ, දිබ්බචක්ඛුඥාණයෙන් හෝ, මහා සමුද්‍රය ස්පර්‍ශ කරණ ලද්දේද, ඒ මහා සමුද්‍රය කරා ගමන් කරන්නාවු, යම්කිසි කුඩා ගංගාවෝ වෙත්නම්, ඒ සියල්ල මහ මුහුදට ඇතුලත් වෙත්. මහණෙනි, එසේම කිසිවෙකු විසින් කාය ගතා සතිය වඩන ලද්දීද, පුරුදු කරණ ලද්දීද, ඔහුගේ ඒ කායගතා සතියෙහි යම් ඒ අෂ්ට විද්‍යාවට අයත් කුශල ධර්‍මයෝ වෙත් නම් ඒ සියල්ල ඇතුලත් වන්නාහුය. මහණෙනි, යම් කිසිවෙකු විසින් කායගතා සතිය නොවඩන ලද්දීද, පුරුදු නොකරන ලද්දීද, මාරතෙම ඔහුගේ සිදුරු දකියි. මාරතෙම ඔහුගේ කෙළෙස් ඉපදීම පිණිස පවත්නා හේතු දකියි. මහණෙනි, යම් සේ පුරුෂයෙක් බරවූ ගලක් තෙත්වූ මැටි ගොඩක හෙලන්නේය. මහණෙනි, කුමක් සිතව්ද, ඒ බර ගල ඇතුල්වීමට තෙත මැටි ගොඩේ සිදුරක් ලබන්නේද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි, ලබන්නේය.´´ ´´මහණෙනි, එසේම යමෙකු විසින් කාය සතිය නොවඩන ලද්දීද, පුරුදු නොකරණ ලද්දීද, මාර තෙමේ ඔහු කරා ඇතුළත් වීමට, ඔහුගේ සිදුරු ලබන්නේය. මාර තෙමේ ඔහුගේ කෙළෙස් ඉපදීමට හේතු දකින්නේය.

17. ´´මහණෙනි, වේලුණු දර ලීයක් වෙයි. ඉක්බිති පුරුෂයෙක් ගිනිගානා දණ්ඩක් ගෙන, ´ගිනි උපදවන්නෙමි, උනුසුම පහළ කරන්නෙමි´ යි එන්නේය. මහණෙනි, කුමක් සිතව්ද? ඒ පුරුෂයා මේ වියලි දරලීය ගිනිගානා දණ්ඩ ගෙන පිරිමදින්නේය. ගිනි නිපදවන්නේද? උණුසුම පහළකරන්නේද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි,´´ ´´මහණෙනි, එසේම යමෙකු විසින් කායගතා සතිය නොවඩන ලද්දේද, පුරුදු නොකරන ලද්දීද, මාරතෙම ඔහුගේ සිදුරු දකියි. මාරතෙම ඔහුගේ කෙළෙස් ඉපදීමට හේතු දකියි.

´´මහණෙනි, යම්සේ දිය නැත්තාවූ, හිස්වූ, ආධාරයෙහි (දරණුයෙහි) තබන ලද්දාවූ, මහ දිය සැලියක් (වේද,) ඉක්බිති පුරුෂයෙක් දිය බරක් ගෙන එන්නේය. මහණෙනි, කුමක් සිතව්ද, ඒ පුරුෂයා ජලය වත් කිරීමට ලබන්නේද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි,´´ ´´මහණෙනි, යම් කිසිවෙකු විසින් කායගතා සතිය නොවඩන ලද්දීද, පුරුදු කරන ලද්දීද, මාරතෙම ඔහුගේ සිදුරු දකියි. ඔහුගේ කෙළෙස් ඉපදීමට හේතු දකියි.

18. ´´මහණෙනි, යම් කිසිවෙකු විසින් කායගතා සතිය වඩන ලද්දීද, පුරුදු කරන ලද්දීද, මාරතෙම ඔහුගේ සිදුරු නොදකියි. මාරතෙම ඔහුගේ කෙළෙස් ඉපදීමට හේතු නොදකියි. මහණෙනි, යම්සේ පුරුෂයෙක් සැහැල්ලුවූ නූල් ගුලියක් සියල්ල අරටුවෙන් නිමවූ, දොර පලුවක් උඩ දමන්නේද, මහණෙනි, කුමක් සිතව්ද, ඒ සැහැල්ලුවූ නූල් ගුලිය සියල්ල අරටුවෙන් නිමවූ දොර පලුයෙහි සිදුරක් ලබන්නේද?´´ ´´ස්වාමීනි, එය නොවේමය.´´ ´´මහණෙනි, එසේම යම් කිසිවෙකු විසින් කායගතා සතිය වඩන ලද්දීද, පුරුදු කරණ ලද්දීද, ඒ මහණෙකුගේ සිදුරක් මාරයා නොලබයි. ඔහුගේ කෙලෙස් ඉපදීමට හේතුවක් මාරයා නොදකියි.

19. ´´මහනෙනි. යම්සේ තෙත්වූ අමු ලීයක් ඇත්තේය. ඉක්බිති පුරුෂයෙක් ගිනි ගානා දණ්ඩක් ගෙන ගිනි නිපදවන්නෙමි. උනුසුම පහළ කරන්නෙමියි එන්නේය. මහණෙනි, කුමක් සිතම්ද, ඒ පුරුෂයා මේ තෙත්වූ අමු ලීය ගිනි ගානා දණ්ඩ ගෙන පිරිමැදීමෙන් ගිනි නිපදවන්නේද? උණුසුම පහළ කරන්නේද?´´ ´´ස්වාමීනි, එය නොවේ.´´ ´´මහණෙනි, මෙසේම යම් කිසිවෙකු විසින් කායගතා සතිය වඩන ලද්දීද, ඒ මහණහුගේ සිදුරක් මාරයා නොලබයි. ඔහුගේ කෙළෙස් ඉපදීමට හේතුවක් මාරයා නොදකින්නේය.

´´මහණෙනි, යම් සේ දිය පිරුණාවූ, ගැට්ට ලඟට පිරුණාවූ, කපුටකු විසින් බිය හැකි තරමට පිරුණාවූ, ආධාරයෙහි (දරණුයෙහි) තබන ලද්දාවූ, මහ දිය සැළියක් (වේද,) ඉක්බිති පුරුෂයෙක් දියබරක් ගෙන එන්නේය. මහණෙනි, කුමක් සිතව්ද? ඒ පුරුෂයා දිය වත් කිරීමට ලබන්නේද?´´ ´´ස්වාමීනි, එය නොවේ.´´ ´´මහණෙනි, මෙසේම යම් කිසිවෙකු විසින් කාය ගතා සතිය වඩන ලද්දීද, ඔහුගේ සිදුරක් මාරයා නොලබයි. ඔහුගේ කෙළෙස් ඉපදීමට හේතුවක් මාරයා නොලබයි.´´

20. ´´මහණෙනි, යම් කිසිවෙකු විසින් කාය ගතා සතිය වඩන ලද්දීද, බහුල කරන ලද්දීද, හෙතෙම නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කළයුතු යම් යම් ධර්‍මයක් වේද, එය නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කිරීම පිණිස සිත නමයි. ඒ ඒ තන්හි කරණු ඇති ඇති කල්හි ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කිරීමට පැමිණෙයි. මහණෙනි, යම්සේ පිරුණාවූ, දිය ගැට්ට ළඟට ඇත්තාවූ, කපුටකු විසින් බිය හැකි තරමට පිරුණාවූ, ආධාරයෙහි (දරණුයෙහි) තබන ලද්දාවූ, දිය සැළියක් (වේද) ඒ මේ සැළිය බලවත් පුරුෂයෙක් යම් යම් තැනකින් තමන්ගේ දිය එන්නේද?´´

´´එසේය ස්වාමීනි.´´

´´මහණෙනි, එසේම යම් කිසිවකු විසින් කායගතා සතිය වඩන ලද්දීද, පුරුදු කරන ලද්දීද, හෙතෙම නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කළ යුතු යම් යම් ධර්‍මයක් වේද, (එය) නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කිරීම පිණිස සිත නමයි. ඒ ඒ තන්හි කරුණු ඇති ඇති කල්හි ප්‍රත්‍යක්‍ෂ බවට පැමිණෙයි.

´´මහණෙනි, යම් බැම්මක් බඳින ලද, පිරුණාවූ, ගැට්ට ළඟට දිය පිරුණාවූ, කපුටකු විසින් බිය හැකි තරමට පිරුණාවූ, සම භූමියෙහිවූ, හතරැස් පොකුණක් වේද, බලවත් පුරුෂයෙක් ඒ මේ පොකුණේ යම් යම් පැත්තකින් බැම්ම බිඳින්නේ, දිය එන්නේද?´´

´´එසේය, ස්වාමීනි.´´

´´මහණෙනි, එසේම යම් කිසිවෙකු විසින් කායගතා සතිය වඩන ලද්දීද, බහුල කරන ලද්දීද, හෙතෙම නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කළ යුතු යම් යම් ධර්‍මයක් වේද, (එය) නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කිරීම පිණිස සිත නමයි. ඒ ඒ තන්හි කරුණු ඇති ඇති කල්හි ප්‍රත්‍යක්‍ෂ බවට පැමිණෙයි.

´´මහණෙනි, යම්සේ සතර මංසන්ධියක යහපත් තැනක කෙවිට පහත හෙළන ලද අශ්වයන් යෙදූ උතුම් රියක් (වේද,) ඒ රථයට දක්‍ෂවූ, අසුන් හික්මවන්නාවූ රියැදුරෙක් නැඟී, වමතින් සම් පටිය ගෙන, දකුණතින් කෙවිට ගෙන, යම් කිසි තැනකට පදවන්නේද, මහණෙනි, එසේම, යම් කිසිවකු විසින් කායගතා සතිය වඩන ලද්දීද, බහුල කරන ලද්දීද, හෙතෙම නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කළ යුතු යම් යම් ධර්මයක් වේද (එය) නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කිරීම පිණිස සිත නමයි. ඒ ඒ තන්හිදී කරුණු ඇති ඇති කල්හි ප්‍රත්‍යක්‍ෂ බවට පැමිණෙයි.

21. ´´මහණෙනි, සේවනය කරන ලද්දාවූ, වඩන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ල්දාවූ, යානාවක් මෙන් කරන ලද්දාවූ, පිහිටක් බවට පමුණුවන ලද්දාවූ, නැවත නැවත කරන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, මනාකොට වීය්‍ර්‍ය කරන ලද්දාවූ, කායගතා සතියෙහි මේ ආනිසංස දසයක් කැමති විය යුත්තාහ. කවර දසයක්ද යත්? (කුශල ධර්මයන්හි) නොඇලීමද, (කම් සැපයෙහි) ඇල්මද මැඩ පවත් වන්නේ වෙයි. ඒ (කුශල ධර්මයන්හි) නොඇලීම නොඉවසයි. උපන් (කුශල ධර්මයන්හි) නොඇල්ම මැඩ වාසය කරයි. භයානක අරමුණු මැඩ පවත් වන්නේ වෙයි. ඒ භයානක අරමුණු නොඉවසයි. උපන් භයානක අරමුණු මැඩ වාසය කරයි. ශීතයාගේද, උෂ්ණයාගේද, සාගින්නේද, පිපාසයේද, මැස්සන්ගේද, මදුරුවන්ගේද, වාතයේද, අවු රශ්මියේද, සර්‍පයන්ගේද ස්පර්‍ශය ඉවසන්නේ වෙයි. නොමනාසේ කියන ලද, නපුරුකොට කියන ලද, වචන ඉවසන්නේ වෙයි. උපන්නාවූ, දුක්වූ, තියුණුවූ, කුරිරුවූ, කටුකවූ, නොමිහිරිවූ, අමනාපවූ, දිවි නසන්නාවූ, ශරීර වේදනාව ඉවසන්නෙක් වෙයි.

´´පිරිසිදු සිතෙහි හටගත්තාවූ, මේ ආත්මයෙහි සැප වාසය ඇත්තාවූ, (රූපාවචර) ධ්‍යාන සතර කැමති සේ ලබන්නේ, පහසුවෙන් ලබන්නේ, අමාරුවක් නැතිව ලබන්නේ, නොයෙක් අයුරින් යුත් ඎධිවිධි අනුභව කරයි. (විඳියි.) (කෙසේද) එකෙක්ව බොහෝ සේ වෙයි. බොහෝ සේව, එකෙක් වෙයි. ප්‍රකට බවටද, මුවහ බවටද, අහසෙහි මෙන් බිත්තිය විනිවිද ගෙනද, පවුර විනිවිද ගෙනද, පර්‍වතය විනිවිද ගෙනද, නොහැපෙමින් යයි. දියෙහි මෙන් පොළොවෙහිද කිමිදීම් මතුවීම් කරයි. පොළොවෙහි මෙන් දියෙහි, දිය නොබිඳ ගමන් කරයි. පක්‍ෂියෙකු මෙන් අහසෙහිද, අරමිණිය ගොතා හිඳගෙන යයි. මෙසේ මහත් ඎධි ඇති, මෙසේ මහත් ආනුභාව ඇති, මේ සඳ හිරු දෙදෙන අතින් අතගායි. පිරිමදියි. බඹලොව තෙක් ශරීරයෙන් වසඟබව පවත්වයි. පිරිසිදුවූ, මිනිස් කණ ඉක්ම පැවැත්තාවූ, දිව කණින්, දිව්‍යමයවූද, මනුෂ්‍යමයවූද, දුරවූද, ලඟවූද, දෙවැදෑරුම් ශබ්දයන් අසයි.

´´අන්‍ය සත්ත්‍වයන්ගේ, අන්‍ය පුද්ගලයින්ගේ, සිත තම සිතින් පිරිසිඳ දනියි. (කෙසේද) රාග සහිත සිත, රාග සහිත සිත යයි දනියි. රාග රහිත සිත, රාග රහිත සිත යයි දනියි. ද්වේෂ සහිත සිත, ද්වේෂ සහිත සිත යයි දනියි. ෙවෂ රහිත සිත, ෙවෂ රහිත සිත යයි දනියි. මෝහ සහිත සිත, මෝහ සහිත සිත යයි දනියි. මෝහ රහිත සිත, මෝහ රහිත සිත යයි දනියි. හැකුලුනු සිත, හැකුලුනු සිත යයි දනියි. මහත් බවට ගිය සිත, මහත් බවට ගිය සිත යයි දනියි. මහත් බවට නොගිය සිත, මහත් බවට නොගිය සිත යයි දනියි. (ලෞකින සිත් අතුරෙන්) උසස්වූ සිත, (ලෞකික සිත් අතුරෙන් ) උසස්වූ සිත යයි දැන ගනියි. (ලෞකින සිත් අතුරෙන්) උසස් නොවූ සිත, (ලෞකික සිත් අතුරෙන් ) උසස් නොවූ සිත යයි දැන ගනියි. සමාධි ගතවූ සිත, සමාධි ගතවූ සිත යයි දැනගනියි. සමාධි ගත නොවූ සිත, සමාධි ගත නොවූ සිත යයි දැනගනියි. කෙළෙසුන් කෙරෙන්) මිදුනු සිත, (කෙළෙසුන් කෙරෙන්) මිදුනු සිත යයි දැනගනියි. කෙළෙසුන් කෙරෙන්) නොමිදුනු සිත, (කෙළෙසුන් කෙරෙන්) නොමිදුනු සිත යයි දැනගනියි. නන් වැදෑරුම්වූ පෙර විසූ තැන් සිහි කරයි.

22. ´´ඒ කවරේද යත්:- එක් ජාතියක්ද, ජාති දෙකක්ද, ජාති තුනක්ද, ජාති හතරක්ද, ජාති පහක්ද, ජාති දහයක්ද, ජාති විස්සක්ද, ජාති තිහක්ද, ජාති හතළිසක්ද, ජාති පණ සක්ද, ජාති සියයක්ද, ජාති දහසක්ද, ජාති ලක්‍ෂයක්ද, නොයෙක් ජාති ලක්‍ෂ ගනන්ද, අසවල් තැන වූයෙම් මෙබඳු නම් ඇත්තේ, මෙබඳු ගොත්‍ර ඇත්තේ, මෙබඳු වර්‍ණ ඇත්තේ, මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ, මෙබඳු සැප දුක් විඳින්නේ, මෙබඳු ආයුෂ කෙළවරකොට ඇත්තේ වීමි. මම එයින් චුත වූයෙමි. අසවල් තැන උපනිමි. එහිද මෙබඳු නම් ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු වර්‍ණ ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු ආහාර ඇත්තේ වීමි. මෙබඳු සැප දුක් වින්දේ වීමි. මෙබඳු ආයුෂ කෙළවරකොට ඇත්තේ වීමි. ඒ මම එයින් චුතවූයෙම් මෙහි උපන්නෙමි. මෙසේ ආකාර සහිතව, දැක්වීම් සහිතව, නානා ප්‍රකාරවූ, පෙර විසූ ආත්ම සිහි කරයි. පිරිසිදුවූ මිනිසත් බව ඉක්මෙව්වාවූ, දිව ඇසින් බලන්නේ, මැරෙන්නාවූද, උපදින්නාවූද, හීනවූද, උසස්වූද, යහපත් වර්‍ණ ඇත්තාවූද, දුර්‍වර්‍ණවූද, යහපත් ගති ඇත්තාවූද, අයහපත් ගති ඇත්තාවූද, කම්වූ පරිදි මිය පරලොව යන්නාවූද, සත්ත්‍වයන් දැනගනියි.

23. ´´කෙළෙස් (ආශ්‍රව) නැති කිරීමෙන් ආශ්‍රව රහිතවූ සමාධියෙන් මිදීමත්, ප්‍රඥාවෙන් මිදීමත්, මේ ජාතියේදීම විශේෂ නුවණින් දැන, ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට ඊට පැමිණ වාසය කරයි. මහණෙනි, සේවනය කරන ලද්දාවූ, වඩන ලද්දාවූ, බොහෝ කරන ලද්දාවූ, යානාවක් මෙන් කරන ලද්දාවූ, පිහිටක් කරන ලද්දාවූ, නැවත නැවත කරන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, වීය්‍ර්‍ය කරන ලද්දාවූ, කායගතා සතියෙහි මේ ආනිසංසයෝ දස දෙන කැමතිවිය යුත්තාහ.´´ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක. සතුටු සිතැති ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාවට සතුටුවූහ.

නවවන කාය ගතා සූත්‍රයයි. ( 2 – 9 )

118. ආනාපාන සති සූත්‍රය.

1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් කලක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහිවූ පූර්‍වාරාමයේ ´´මිගාර මාතු´´ නම් ලත් ප්‍රාසාදයෙහි බොහෝ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රසිද්ධ ස්ථවිර ශ්‍රාවකයන් සමග වැඩ වෙසෙති. (එනම්) ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් මහා මෞත්ගල්යායන ස්ථවිරයන්, ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් මහා කාත්‍යායන ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් මහා කොට්ඨිත ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් මහා කප්පින ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් මහා චුන්‍ද ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් රෙවත ස්ථවිරයන්ද, ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන්ද, අනිකුත් ප්‍රසිද්ධ ප්‍රසිද්ධ සථවිර ශ්‍රාවකයන්ද සමගය. එකල්හි වනාහි ස්ථවිර භික්‍ෂූහු අළුත මහණවූ භික්‍ෂූන්ට අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු, භික්‍ෂූන් දස නමකටද, අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු, භික්‍ෂූන් විසි නමකටද, අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු, භික්‍ෂූන් තිස් නමකටද, අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු, භික්‍ෂූන් හතලිස් නමකටද, අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ස්ථවිර භික්‍ෂූන් විසින් අවවාද කරනු ලබන්නාවූ, අනුශාසනා කරනු ලබන්නාවූ, ඒ අළුත මහණවූ භික්‍ෂූහුද, සිල් පිරීම් ආදී පළමු විශෙෂයන්ට වඩා මහත්වූ කසිණ භාවනාදී විශෙෂයන් දැනගනිති. එකල්හි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එදා පිරුනු සඳ ඇති, පවාරණය කරන පසළොස්වක් පෝයදා රෑ භික්‍ෂු සංයා විසින් පිරිවරණ ලද්දේ, එළිමහන් තන්හි වැඩ සිටි සේක.

2. ´´ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තුෂ්ණීම්භුතව තුෂ්ණීම්භුතව (හුන්) භික්‍ෂු සංයා බලා ඔවුන්ට කථා කළහ. ´´මහණෙනි, මේ ප්‍රතිපත්තියෙහි සතුටුවූයේ වෙමි. මහණෙනි, මේ ප්‍රතිපත්තියෙහි සතුටු සිතැත්තේ වෙමි.

මහණෙනි, එබැවින් නොපැමිණි මාර්‍ග ඵලයට පැමිණීම පිණිස, අවබෝධ නොකළ ධර්‍මයාගේ අවබෝධය පිණිස, ප්‍රත්‍යක්‍ෂ නොකළ ධර්‍මය ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කිරීම පිණිස වීය්‍ර්‍ය කරව්. මම මේ සැවැත් නුවරම කුමුදු පිපෙන්නාවූ වස් සාර මාසයේ අන්තිම මාසය වන ඉල් මාසය දක්වා නවතින්නෙමි.´´ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වනාහි ඒ සැවැත් නුවරම වස් සාර මාසයේ අන්තිම මාසයවූ කුමුදු පිපෙන්නාවූ ඉල් මාසය දක්වා වැඩ සිටින සේකැයි ජනපදවාසී භික්‍ෂූහු ඇසුවාහුය. ඒ ජනපදවාසී භික්‍ෂූහුද, බුදුන් දකින්නට සැවැත් නුවරට රැස්වෙති. ඒ ස්ථවිර භික්‍ෂූහුද අළුත් භික්‍ෂූන්ට වැඩියත් අවවාද කරත්. අනුශාසනා කරත්. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු භික්‍ෂූන් දස නමකටද අවවාද කරත්. අනුශාසනා කරත්. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු භික්‍ෂූන් විසි නමකටද අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු භික්‍ෂූන් තිස් නමකටද අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ඇතැම් ස්ථවිර භික්‍ෂූහු භික්‍ෂූන් හතලිස් නමකටද අවවාද කරති. අනුශාසනා කරති. ස්ථවිර භික්‍ෂූන් විසින් අවවාද කරනු ලබන්නාවූ, අනුශාසනා කරණු ලබන්නාවූ ඒ අළුත් භික්‍ෂූහුද, සිල් පිරීම් ආදී පළමු විශෙෂයන්ට වඩා කසිණ භාවනාදී විශෙෂයන් දැනගනිති. එකල්හි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කුමුදු ඇත්තාවූ වස් සාර මාසයේ අන්තිම මාසයවූ පිරුණු සඳ ඇති ඉල් මස පසළොස්වකදා රෑ භික්‍ෂු සංයා විසින් පිරිවරණ ලද්දේ එළිමහන් තන්හි වැඩ සිටි සේක.

3. 2. ´´ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තුෂ්ණීම්භුතව තුෂ්ණීම්භුතව (හුන්) භික්‍ෂු සංයා බලා ඔවුන්ට කථා කළහ. ´´මහණෙනි, මේ පිරිස කථා නැත්තේය. මහණෙනි, මේ පිරිස දෙඩුම් නැත්තේය. පිරිසිදුය. සාරයෙහි පිහිටියාය. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සං තෙම එබඳු සවභාව ඇත්තේය. මහණෙනි, මේ පිරිස එබඳු සවභා ඇත්තේය. මහණෙනි, යම් පිරිසක් පූජා ලැබීමට ආගන්තුක සත්කාර ලැබීමට, දානය ලැබීමට, වැඳුම් ලැබීමට සුදුසු වේද, ලෝකයාගේ අති උත්තම පිංකෙත වේද, මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සං තෙම එබඳු සවභාව ඇත්තේය. මහණෙනි, මේ පිරිස එබඳු සවභාව ඇත්තේය. යම් පිරිසකට ස්වල්පයක් දුන්නේ බොහෝ (විපාක ඇත්තේ) වේද? බොහෝ දුන්නේ ඉතා බොහෝ (විපාක ඇත්තේ) වේද? මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංතෙම එබඳු ස්වභාව ඇත්තේය.

4. ´´මහණෙනි, මේ පිරිස එබඳු සවභාව ඇත්තේය. යම්බඳු පිරිසක් ලෝකවාසීන්ට දැකීමට දුර්‍ලභ වේද, මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සං තෙම එබඳු සවභාව ඇත්තේය. මහණෙනි, මේ පිරිස එබඳු ස්වරූප ඇත්තේය. යම්බඳු පිරිසක් දැකීම සඳහා සේනාව බත් බැඳගන යොදුන් ගණනක් යාමට සුදුසුද, මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සං තෙම එබඳු ස්වභාව ඇත්තේය. මහණෙනි, මේ පිරිස එබඳු සවභාව ඇත්තේය. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංයා අතරෙහි (රාගාදී) ආශ්‍රව ක්‍ෂය කළාවූ, වැස නිමකළ බ්‍රහ්මචරියාව ඇත්තාවූ, කළයුතු දේ කළාවූ, බහා තැබූ (කෙලෙස්) බර ඇත්තාවූ, තමාගේ අත්‍ර්‍ථයට පැමිණියාවූ, භව බැඳුම් සිඳ දැමූ, මනාකොට දත්තාවූ, (කෙලෙස්වලින්) මිඳුනාවූ රහතන් වහන්සේ ලාද සිටිති. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතරෙහි සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංයා අතරෙහි පස් වැදෑරුම් ඔරම්භාගිය සංයෝජනයන් නැති කිරීමෙන් (සුද්ධාවාසයෙහි) ඔපපාතිකව ඉපිද, එහිම පිරිනිවන් පාන්නාවූ, ඒ ලෝකයෙන් (නැවත) මේ ලෝකයට උප්පත්ති වශයෙන් නොඑන්නාවූ, අනාගාමීහුද සිටිති. මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතරෙහි සිටිති.

5. ´´මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සංයෝජන තුණක් නැතිකිරීමෙන්, රාගය, ෙවෂය හා මෝහය තුනීවූ බැවින්, එක් වරක්ම මේ ලෝකයට (උප්පත්ති වශයෙන්) අවුත් දුක් කෙළවර කරණ සකෘදාගාමී පුද්ගලයෝද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංයා අතර, සංයෝජන තුනක් නැති කිරීමෙන් නිරයට නොයන ස්වභාව ඇත්තාවූ, ඒකාන්තයෙන් නිවන් දකින්නාවූ, සෝවාන් වූවාහුද සිටිති.

6. ´´මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර සතර සතිපට්ඨාන භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන්නාවූ භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූන් අතර සතර සම්‍යක් ප්‍රධාන භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන්නාවූ භික්‍ෂූහුද ඇත. මහණෙනි, භික්‍ෂූන් අතර මෙබඳු භික්‍ෂුහුද වෙති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සතර ඎද්ධිපාද භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන්නාවූ භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංයා අතර පංචේන්‍ද්‍රිය භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන්නාවූ භික්‍ෂූහුද වෙති. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූ සංයාද මේ භික්‍ෂුන් අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර පංච බල භාවනාවෙහි යෙදී වසන්නාවූ භික්‍ෂූහුද ඇත. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර සප්ත බෝධ්‍යඞ්ග භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහුය. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර ආය්‍ර්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්‍ග භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන්නාවූ භික්‍ෂූහුද වෙති. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර මෛත්‍රී භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂුන් අතර මෙබඳු භික්‍ෂූහුද වෙති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූන් අතර කරුණා භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන්නාවූ භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂුන් අතර මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර මුදිතා භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර උපෙක්‍ෂා භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර අසුභ භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂු සංයා අතර මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර අනිත්‍ය සංඥා භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ. මහණෙනි, මෙබඳුවූ භික්‍ෂූහුද මේ භික්‍ෂු සංයා අතර සිටිති. මහණෙනි, මේ භික්‍ෂූ සංයා අතර ආනාපාන සති භාවනාවෙහි යෙදී වාසය කරන්නාවූ භික්‍ෂූහුද ඇත්තාහ.

7. ´´මහණෙනි, වඩන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, ආනාපාන සති භාවනාව මහත්ඵල, මහානිසංස ඇත්තේ වෙයි. මහණෙනි, වඩන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, ආනාපාන සතිය සතර සතිපට්ඨානය සම්පූර්ණ කරයි. වඩන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, සතර සතිපට්ඨානයෝ සප්ත බෝද්ධ්‍යඞ්ගයන් සම්පූර්ණ කරති. වඩන ලද්දාවූ, පුරුදු කරන ලද්දාවූ, සප්ත බෝද්ධ්‍යඞ්ගයෝ විජ්ජා විමුත්තිය සම්පූර්ණ කරති. මහණෙනි, කෙසේ වඩන ලද්දාවූ, කෙසේ පුරුදු කරන ලද්දාවූ, ආනාපාන සති භාවනාව මහත්ඵල මහානිසංස වේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි වනයකට ගියාවූ හෝ, රුක් මුලකට ගියාවූ හෝ, විවේක ස්ථානයකට ගියාවූ හෝ, මහණ තෙම, පය්‍ර්‍යඞ්ක බැඳ, (අරමිණිය ගොතා), කය කෙලින් තබා, සිහිය ඉදිරිපත්කොට තබාගෙන හිඳිනේය. හෙතෙම සිහියෙන්ම හුස්ම ගනියි. සිහියෙන්ම හුස්ම පිටකරයි. දිගට හුස්ම ගන්නේ හෝ, දිගට හුස්ම ගන්නෙමියි දන්නේය. දිගට හුස්ම පිට කරන්නේ හෝ, දිගට හුස්ම පිට කරන්නෙමියි දන්නේය. කොටින් හුස්ම ගන්නේ හෝ, කොටින් හුස්ම ගන්නෙමියි දන්නේය. කොටින් හුස්ම පිට කරන්නේ හෝ, කොටින් හුස්ම පිට කරන්නෙමියි දන්නේය. හුස්ම ගැනීමේ මුල, මැද, අග යන සියල්ල දැගනිමින්, හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුද්‍ර කරන්නේය. හුස්ම පිටකිරීමේ මුල, මැද, අග යන සියල්ල දැගනිමින්, හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුද්‍ර කරන්නේය. ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයන් සංසිඳුවමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයන් සංසිඳුවමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුද්‍ර කරන්නේය. ප්‍රීතිය දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. ප්‍රීතිය දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සැපය දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සැපය දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. චිත්තසංස්කාරය (වේදනා සංඥාවන්) දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. චිත්තසංස්කාරය (වේදනා සංඥාවන්) විශෙෂයෙන් දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. චිත්තසංස්කාරය (වේදනා සංඥා) සංසිඳුවන්නේ හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. චිත්තසංස්කාරය සංසිඳුවන්නේ හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිත දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිත දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිත සතුටු කරමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිතසතුටු කරමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිත මනාකොට එකඟ කරමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිත මනාකොට එකඟ කරමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිත කෙළෙසුන් කෙරෙන් මුදවමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. සිත කෙළෙසුන් කෙරෙන් මුදවමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. අනිත්‍යය නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. අනිත්‍යය නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. නොඇලීම (විරාගය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. නොඇලීම (විරාගය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. නිරෝධය නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. නිරෝධය නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. අත්හැර දැමීම (පටිනිස්සග්ගය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. අත්හැර දැමීම (පටිනිස්සග්ගය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි පුරුදු කරන්නේය. මහණෙනි, මෙසේ වඩන ලද්දාවූ ආනාපාන සතිය වනාහි මහත්ඵල ඇත්තී, මහානිසංස ඇත්තී වෙයි.

8. ´´මහණෙනි, කෙසේ වඩන ලද්දාවූ, කෙසේ පුරුදු කරන ලද්දාවූ, ආනාපාන සතිය සතර සතිපට්ඨානයන් සම්පූර්ණ කෙරේද? මහණෙනි, යම් කලක මහණ තෙම දිගට හුස්ම ගන්නේ හෝ දිගට හුස්ම ගන්නෙමියි දනීද, දිගට හුස්ම පිටකරන්නේ හෝ දිගට හුස්ම පිටකරන්නෙමියි දනීද, කොටින් හුස්ම ගන්නේ හෝ කොටින් හුස්ම ගන්නෙමියි දනීද, කොටින් හුස්ම පිටකරන්නේ හෝ කොටින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි දනීද, සියලු ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස කය දන්නේ හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, සියලු ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස කය දන්නේ හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයන් තුනී කරමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයන් තුනී කරමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, මහණෙනි, එකල කය අනුව බලන්නාවූ, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාවූ, විමසන නුවණ ඇත්තාවූ, සිහිය ඇත්තාවූ මහණතෙම, පඤ්චස්කන්ධය නමැති ලෝකයෙහි ලෝභය හා ද්වේෂය දුරු කොට වාසය කරයි.

´´මහණෙනි, ´මම මේ ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස කාය කොට්ඨාශයන් අතුරෙන් එක්තරා කාය කොට්ඨාසයකැයි කියමි.´ මහණෙනි, ඒ නිසා මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම එකල්හි කෙලෙස් තවන වීය්‍ර්‍යයෙන් යුක්තවූ, නුවණින් යුක්තවූ, සිහියෙන් යුක්තවූ මහණතෙමේ කයෙහි කය අනුව බලමින් පඤ්චස්කන්ධ ලෝකයෙහි ලෝභය හා ද්වෙෂය දුරුකොට වාසය කරයි.

9. ´´මහණෙනි, යම් කලක මහණතෙම ප්‍රීතිය දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, ප්‍රීතිය දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, සැපය දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, සැපය දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, චිත්ත සංස්කාරය දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, චිත්ත සංස්කාරය දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, චිත්ත සංස්කාරය සංසිඳුවමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, චිත්ත සංස්කාරය සංසිඳුවමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙන්නේද, මහණෙනි, එකල වේදනාවන්හි වේදනාව අනුව බලන්නාවූ, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාවූ, නුවණ ඇත්තාවූ, සිහිය ඇත්තාවූ මහණතෙම පඤ්චස්කන්ධ ලෝකයෙහි ලෝභය සහ දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි.

10. ´´මහණෙනි, යම් ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයන් මනාකොට මෙනෙහි කිරීමක් වෙයිද, මම එය වේදනාවන් අතුරෙන් එක්තරා වේදනාවකැයි කියමි. මහණෙනි, ඒ නිසා මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම එකල්හි කෙළෙස් තවන උත්සාහ ඇත්තේ, නුවණ ඇත්තේ, සිහිය ඇත්තේ පඤ්චස්කන්ධ ලෝකයෙහි ලෝභය හා දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි. මහණෙනි, යම් කලක මහණතෙම සිත දැනගනිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, සිත දැනගනිමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, හිත සතුටුකරමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, හිත සතුටුකරමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, හිත මනාකොට එකඟ කරමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, හිත මනාකොට එකඟ කරමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, හිත කෙළෙසුන් කෙරෙන් මුදවමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, හිත කෙළෙසුන් කෙරෙන් මුදවමින් හුස්ම පිටකරන්නෙමියි හික්මෙයිද, මහණෙනි, එකල සිතෙහි සිත අනුව බලන්නාවූ කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාවූ, නුවණ ඇත්තාවූ, සිහිය ඇත්තාවූ මහණතෙම පඤ්චස්කන්ධ ලෝකයෙහි ලෝභය හා දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි. මහණෙනි, මම සිහි මුලාවූ නුවණ නැත්තාහට ආනාපාන සති භාවනාව නොකියමි.

´´මහණෙනි, ඒ නිසා මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම එකල්හි සිතෙහි සිත අනුව බලමින් කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ, නුවණ ඇත්තේ, සිහිය ඇත්තේ, පඤ්චස්කන්ධ ලෝකයෙහි ලෝභය හා දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි.

11. ´´මහණෙනි, යම් කලක මහණතෙම අනිත්‍යය නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, අනිත්‍යය නැවත නැවත කියමින් හුස්ම පිටකෙරෙමියි හික්මෙයිද, නොඇලීම (විරාගය) නැවත නැවත කියමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, නොඇලීම (විරාගය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම පිට කරන්නෙමියි හික්මෙයිද, නැතිවීම (නිරෝධය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, නැතිවීම (නිරෝධය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම පිට කරන්නෙමියි හික්මෙයිද, අත්හැර දැමීම (පටිනිස්සග්ගය) නැවත නැවත දකිමින් හුස්ම ගන්නෙමියි හික්මෙයිද, අත්හැර දැමීම (පටිනිස්සග්ගය) නැවත නැවත දක්නේ හුස්ම පිට කරන්නෙමියි හික්මෙයිද, මහණෙනි, එකල ධර්‍මයන්හි ධර්‍මය අනුව බලන්නාවූ, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාවූ, නුවණ ඇත්තාවූ, සිහිය ඇත්තාවු, මහණතෙම පඤ්චස්කන්‍ධ ලෝකයෙහි ලෝභය සහ දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි. හෙතෙම ලෝභ දෝසයන්ගේ යම් ඒ පහ කිරීමක් වේද, එය නුවණින් දැක මනාකොට මධ්‍යස්ථ වේ. මහණෙනි, ඒ නිසා මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම එකල්හි ධර්‍මයන්හි ධර්‍මය අනුව දකිමින්, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ, නුවණ ඇත්තේ, සිහිය ඇත්තේ, පඤ්චස්කන්‍ධයෙහි ලෝභය සහ දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි. මහණෙනි, මෙසේ වඩන ලද්දාවූ, මෙසේ පුරුදු කරන ලද්දාවූ, ආනාපාන සතිය වනාහි සතර සතිපට්ඨානයන් සම්පූර්‍ණ කරයි.

12. ´´මහණෙනි, කෙසේ වඩන ලද්දාවූ, කෙසේ පුරුදු කරන ලද්දාවූ, සතර සතිපට්ඨානයෝ සප්ත බොජ්ඣඞ්ගයන් සම්පූර්‍ණ කෙරෙත්ද? මහණෙනි, යම් කලක මහණතෙම කයෙහි කය අනුව බලමින්, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍ය ඇත්තේ, නුවණ ඇත්තේ, සිහිය ඇත්තේ, පඤ්චස්කන්‍ධ ලෝකයෙහි ලෝභය සහ දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි. එකල ඔහුට මුළා නොවූ, එළඹ සිටි සිහිය ඇත්තේ වෙයි. මහණෙනි, යම් කලක මහණහට මුළා නොවූ, එළඹසිටි සිහිය ඇත්තේ වෙයිද, එකල්හි භික්‍ෂුව විසින් සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වේ. එකල්හි භික්‍ෂුතෙමේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි භික්‍ෂුවගේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය සම්පූර්‍ණ වීමට පැමිණෙයි. එසේ සිහියෙන් යුක්තව කරන්නාවූ හෙතෙම ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයයි. පරීක්‍ෂාකරයි. විමසීමට පැමිණෙයි.

13. ´´මහණෙනි, යම් කලක එසේ සිහියෙන් වාසය කරන්නාවූ මහණතෙම ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයයිද. පරීක්‍ෂාකරයිද. විමසීමට පැමිණෙයිද. එකල්හි භික්‍ෂුව විසින් ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේවේ. එකල මහණතෙම ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙයි. ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයන්නාවූ, පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ, විමසීමට පැමිණෙන්නාවූ ඒ මහණහුගේ නොපසුබස්නා වීය්‍ර්‍යය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල භික්‍ෂුව විසින් විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙයි. පටන්ගන්නාලද විරිය ඇත්තාහට ආමිස රහිතවූ ප්‍රීතිය උපදවයි.

14. ´´මහණෙනි, යම් කලක පටන්ගන්නා ලද වීය්‍ර්‍ය ඇත්තාවූ මහණහට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදියිද, එකල්හි මහණහු විසින් පීති සම්බොජ්ක්‍ඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ ප්‍රීතිසම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙයි. ප්‍රීති සිත ඇත්තහුගේ කයද සංසිඳෙයි. සිතද සංසිඳෙයි.

15. ´´මහණෙනි, යම් කලක ප්‍රීති සිත් ඇති මහණහුගේ කය සංසිඳෙයිද, සිත සංසිඳෙයිද, එකල්හි මහණහු විසින් පස්සද්Ȁdධි සම්බොජ්ක්‍ඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙයි. සංසිඳුනු කයහුගේ සිත එකඟවේ.

16. ´´මහණෙනි, යම් කලක සංසිඳුනුවූ කය ඇති ඇති මහණහුගේ සිත එකඟ වේද, එකල මහණහු විසින් සමාධි සම්බොජ්ක්‍ඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙයි. එසේ එකඟවූ සිත් ඇත්තාවු ඒ මහණතෙම එකල මධ්‍යස්ථ වූයේ වෙයි.

16. ´´මහණෙනි, යම් කලක සංසිඳුනුවූ කය ඇති මහණහුගේ සිත එකඟ වේද, එකල මහණහු විසින් සමාධි සම්බොජ්ක්‍ඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙයි. එසේ එකඟවූ සිත් ඇත්තාවු ඒ මහණතෙම එකල මධ්‍යස්ථ වූයේ වෙයි.

17. ´´මහණෙනි, යම් කලක එසේ එකඟවූ සිත් ඇති මහණතෙම මනාකොට මධ්‍යස්ථවූයේ වේද, එකල මහණහු විසින් උපෙක්ඛා සම්බොජ්ක්‍ඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙයි. මහණෙනි, යම් කලක මහණතෙම වේදනාවන්හි වේදනාවන් අනුව බලමින් කෙලෙස් තවන වීය්‍ර්‍ය ඇත්තේ, නුවණ ඇත්තේ, සිහිය ඇත්තේ, පඤ්චස්කන්ධ ලෝකයෙහි ලෝභය හා දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි. එකල්හි ඒ මහණහට නොමුළා සිහිය එළඹ සිටියේ වෙයි. මහණෙනි, යම් කලක මහණහට නොමුළා සිහිය එළඹ සිටියේ වේද, එකල මහණහු විසින් සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. එසේ සිහියෙන් වාසය කරන්නාවූ ඒ මහණතෙම ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයයි. පරීක්‍ෂා කරයි. විමසීමට පැමිණෙයි.

18. ´´මහණෙනි, එසේ සිහිය ඇතිව වාසය කරන්නාවූ මහණතෙම එකල්හි ඒ ධර්මය සොයයිද, පරීක්‍ෂා කරයිද, විමසීමට පැමිණෙයිද, එකල්හි මහණහු විසින් ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයන්නාවූ, පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ, විමසීමට පැමිණෙන්නාවූ, ඒ මහණහු විසින් නොපසුබස්නා වීය්‍ර්‍යය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, යම් කලක ඒ ධර්‍මය, නුවණින් සොයන්නාවූ, පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ, විමසීමට පැමිණෙන්නාවූ, මහණහු විසින් නොපසුබස්නා වීය්‍ර්‍යය පටන්ගන්නා ලද්දේ වේද, එකල්හි මහණහු විසින් විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. පටන්ගන්නාලද වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාහට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදී. මහණෙනි, යම් කලක පටන්ගන්නාලද වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාවූ මහණහට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදීද, එකල්හි මහණහු විසින් පීති සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම පීති සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ පීති සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. පිනාගිය හිතැත්තහුගේ කයද සංසිඳෙයි. සිතද සංසිඳෙයි.

19. ´´මහණෙනි, එකල මහණහු විසින් පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. සංසිඳුනු කය ඇත්තහුගේ සිත එකඟවේ. මහණෙනි, යම් කලක සංසිඳුනු කය ඇති මහණහුගේ සිත එකඟවේද, එකල්හි මහණහු විසින් සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නාලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. ඔහු විසින් එසේ එකඟවූ සිත මනාකොට මද්ධ්‍යස්ථ කරන ලද්දේ වෙයි. එකල මහණහු විසින් උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නාලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි.

20. ´´මහණෙනි, යම් කලක මහණතෙම සිතෙහි සිත අනුව බලමින් කෙලෙස් තවන වීය්‍ර්‍යය ඇත්තේ, නුවණ ඇත්තේ, සිහිය ඇත්තේ, ලෝභය සහ දෝසය දුරුකොට වාසය කරයි. එකල්හි ඒ මහණහට නොමුළා සිහිය එළඹ සිටියේ වෙයි. මහණෙනි, යම් කලක මහණහට නොමුළා සිහිය එළඹ සිටියේ වේද, එකල මහණහු විසින් සති සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සති සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සති සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. එසේ සිහියෙන් වාසය කරන්නාවූ ඒ මහණතෙම ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයයි. පරීක්‍ෂා කරයි. විමසීමට පැමිණෙයි.

21. ´´මහණෙනි, එසේ සිහිය ඇතිව වාසය කරන්නාවූ මහණතෙම එකල්හි ධර්‍මය සොයයිද, පරීක්‍ෂා කරයිද, විමසීමට පැමිණෙයිද, එකල්හි මහණහු විසින් ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නාලද්දේ වෙයි. එකල්හි ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයන්නාවූ, පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ, විමසීමට පැමිණෙන්නාවූ, ඒ මහණහු විසින් නොපසුබස්නා වීය්‍ර්‍යය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, යම් කලක ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයන්නාවූ, පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ, විමසීමට පැමිණෙන්නාවූ මහණහු විසින් නොපසුබස්නා වීය්‍ර්‍යය පටන් ගන්නා ලද්දේ වේද, එකල්හි මහණහු විසින් විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නාලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. පටන් ගන්නාලද වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාහට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදී. මහණෙනි, යම් කලක පටන් ගන්නාලද වීය්‍ර්‍ය ඇත්තාවූ, මහණහට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදීද, එකල්හි මහණහු විසින් පීති සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නාලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම පීති සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ පීති සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. පිනාගිය සිතැත්තහුගේ කයද සංසිඳෙයි. සිතද සංසිඳෙයි.

22. ´´මහණෙනි, එකල මහණහු විසින් පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. සංසිඳුනු කය ඇත්තහුගේ සිත එකඟවේ. මහණෙනි, යම් කලක සංසිඳුනු කය ඇති මහණහුගේ සිත එතඟවේද, එකල්හි මහණහු විසින් සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. ඔහු විසින් එසේ එකඟවූ සිත මනාකොට මද්ධ්‍යස්ථ කරන ලද්දේ වෙයි. එකල මහණහු විසින් උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි.

23. ´´ධර්‍මයන්හි ධර්‍මය අනුව බලන්නේ, කෙළෙස් තවන වීය්‍ර්‍ය ඇත්තේ, නුවණ ඇත්තේ, සිහිය ඇත්තේ, පඤ්චස්කන්ධ ලෝකයෙහි ලෝභය හා දෝසය දුරුකොට වාසය කරයිද, එකල්හි ඒ මහණහට නොමුළාවූ සිහිය එළඹ සිටියේ වෙයි. මහණෙනි, යම් කලක මහණහට නොමුළා සිහිය එළඹ සිටියේ වේද, එකල මහණහු විසින් සති සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සති සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සති සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. එසේ සිහියෙන් යුක්තව වාසය කරන්නාවූ ඒ මහණතෙම ධර්‍මය නුවණින් සොයයි. පරීක්‍ෂා කරයි. විමසීමට පැමිණෙයි.

24. ´´මහණෙනි, එසේ සිහිය ඇතිව වාසය කරන්නාවූ මහණතෙම එකල්හි ඒ ධර්‍මය සොයයිද, පරීක්‍ෂා කරයිද, විමසීමට පැමිණෙයිද, එකල්හි මහණහු විසින් ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. ඒ ධර්‍මය නුවණින් සොයන්නාවූ, පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ, විමසීමට පැමිණෙන්නාවූ, ඒ මහණහු විසින් නොපසුබස්නා වීය්‍ර්‍යය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. මහණෙනි, යම් කලක ඒ වීය්‍ර්‍යය නුවණින් සොයන්නාවූ, පරීක්‍ෂා කරන්නාවූ, විමසීමට පැමිණෙන්නාවූ මහණහුගේ නොපසුබස්නා වීය්‍ර්‍යය පටන්ගන්නා ලද්දේ වේද. එකල්හි මහණහු විසින් විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන් ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. පටන්ගන්නා ලද වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාහට කාමාශාවන්ගෙන් වෙන්වූ (නිරාමිෂ) ප්‍රීතිය උපදී.

25. ´´මහණෙනි, යම් කලක පටන් ගන්නා ලද වීය්‍ර්‍යය ඇත්තාවූ මහණහට කාමාශාවන්ගෙන් වෙන්වූ (නිරාමිස) ප්‍රීතිය උපදීද, එකල්හි මහණහු විසින් පීති සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම පීති සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ පීති සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. පිනාගිය සිතැත්තාගේ කයද සංසිඳෙයි, සිතද සංසිඳෙයි. මහණෙනි එකල මහණහු විසින් පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. සංසිඳුනු කය ඇත්තහුගේ සිත එකඟවේ. මහණෙනි, යම් කලක සංසිඳුනු කය ඇති මහණහුගේ සිත එතඟවේද, එකල මහණහු විසින් සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල මහණතෙම සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල මහණහුගේ සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. ඒ මහණතෙම එසේ එකඟවූ සිත මනාකොට මධ්‍යස්ථ කරන්නේ වෙයි. එකල මහණහු විසින් උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය පටන්ගන්නා ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණතෙම උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ග භාවනාව සම්පූර්ණ බවට පැමිණෙයි. මහණෙනි, මෙසේ වඩන ලද, මෙසේ පුරුදු කරණ ලද, සතර සතිපට්ඨානයෝ සප්තබොජ්ඣඞ්ගයන් සම්පූර්ණ කරත්.

26. ´´මහණෙනි, කෙසේ වඩන ලද, කෙසේ පුරුදු කරන ලද සප්ත බොජ්ඣඞ්ගයෝ විජ්ජා විමුත්තිය සම්පූර්ණ කෙරෙත්ද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම, විවේකය ඇසුරු කළාවූ, නොඇලීම ඇසුරු කළාවූ, නිරෝධය ඇසුරු කළාවූ, නිවණට නැමුවාවූ, සති සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයිද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම, විවේකය ඇසුරු කළාවූ, නොඇලීම ඇසුරු කළාවූ, නැතිවීම ඇසුරු කළාවූ, නිවණට පැමුණුනාවූ, ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයිද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම, විවේකය ඇසුරු කළාවූ, නොඇලීම ඇසුරු කළාවූ, නැතිවීම ඇසුරු කළාවූ, නිවණට පැමුණුනාවූ, විරිය සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයිද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම, විවේකය ඇසුරු කළාවූ, නොඇලීම ඇසුරු කළාවූ, නැතිවීම ඇසුරු කළාවූ, නිවණට පැමුණුනාවූ, පීති සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයිද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම, විවේකය ඇසුරු කළාවූ, නොඇලීම ඇසුරු කළාවූ, නැතිවීම ඇසුරු කළාවූ, නිවණට පැමුණුනාවූ, පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයිද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම, විවේකය ඇසුරු කළාවූ, නොඇලීම ඇසුරු කළාවූ, නැතිවීම ඇසුරු කළාවූ, නිවණට පැමුණුනාවූ සමාධි සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයිද, මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම, විවේකය ඇසුරු කළාවූ, නොඇලීම ඇසුරු කළාවූ, නිරෝධය ඇසුරු කළාවූ, නිවණට නැමුවාවූ, උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. මහණෙනි, මෙසේ වඩනලද, මෙසේ පුරුදු කරණ ලද, සප්ත බොජ්ඣඞ්ගයෝ විජ්ජා විමුත්තිය, (අර්හත් ඵලය හා නිර්‍වාණය) සම්පූර්ණ කරති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. සතුටු සිත් ඇත්තාවූ ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඒ දේශනාව සතුටින් පිළිගත්හ.

අටවන ආනාපාන සති සූත්‍රය නිමි. ( 2 – 8 )

117. මහා චත්තාරීසක සූත්‍රය.

1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එහිදී වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ´මහණෙනි´ යි භික්‍ෂූන්ට කථාකළ සේක. ඒ භික්‍ෂූහු, ´ස්වාමීනි´ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

2. ´´මහණෙනි, තොපට නිදොස්වූ, ප්‍රත්‍ය සහිතවූ, පිරිවර සහිතවූ සම්මා සමාධිය (මාර්‍ග සමාධිය) දේශනා කරන්නෙමි. එය අසව්. මැනවින් මෙනෙහි කරව්. දේශනා කරන්නෙමි.´´ යි වදාළසේක. ´´එසේය, ස්වාමීනි,´´ යි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක.

3. ´´මහණෙනි, නිදොස්වූ, ප්‍රත්‍යය සහිතවූ, පිරිවර සහිතවූ සම්මා සමාධිය කුමක්ද? එනම්, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය, සම්‍යක් සඞ්කල්පනාය, සම්‍යක් වචනය, සම්‍යක් කර්‍මාන්තය, සම්‍යක් ආජීවය, සම්‍යක් ව්‍යායාමය, සම්‍යක් ස්මෘතිය යන මොහු වෙති.

´´මහණෙනි, මේ අඞ්ග සතෙන් පිරිවරනලද චිත්තයාගේ යම් එකඟ බවක් වේද, මහණෙනි, මෙය ප්‍රත්‍යය සහිතවූ, පිරිවර සහිතවූ සම්මා සමාධියයි කියනු ලැබේ.

4. ´´මහණෙනි, ඒ අඞ්ග සත අතරෙන් සම්‍යක්දෘෂ්ටිය පෙරටුව යන්නේ වෙයි. මහණෙනි, සම්‍යක්දෘෂ්ටිය පෙරටුව යන්නේ කෙසේද? මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය, මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය යයි දැනගනීද, සම්‍යක්දෘෂ්ටිය, සම්‍යක්දෘෂ්ටිය යයි දැනගනීද, ඒ ඔහුගේ සම්‍යක්දෘෂ්ටිය වෙයි. මහණෙනි, මිත්‍යාදෘෂ්ටිය නම් කවරීද? ´දුන් දැයෙහි විපාක නැත. මහා දානයෙහි විපාක නැත. පූජා පැවැත්වීමෙහි විපාක නැත. කුශලා කුශලයන්ගේ විපාක නැත. පරලෝ නැත. මවුට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ කටයුතුවල විපාක නැත. පියාට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ කටයුතුවල විපාක නැත. චුතව උපදින සත්ත්‍වයෝ නැත. මෙලොවද, පරලොවද තෙමේම විශෙෂ ඥාණයෙන් දැන ප්‍රකාශ කරත්ද, මනාව පිළිපන්, යහපත් තැනට පැමිණියාවූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ (සර්‍වඥ බුදුවරු) නැත.´ මහණෙනි, මේ වනාහි මිථ්‍යාදෘෂ්ටියයි.

5. ´´මහණෙනි, සම්‍යක්දෘෂ්ටිය කුමක්ද? මහණෙනි, මම සම්‍යක්දෘෂ්ටියද දෙපරිදිකොට කියමි. මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුසලයන්ට අයත්වූ, විපාකදෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් දෘෂ්ටියක් ඇත. මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්‍යක්දෘෂ්ටියක් ඇත. මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුසලයන්ට අයත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇති සම්‍යක්දෘෂ්ටි තොමෝ කවරීද? ´ දුන් දැයෙහි විපාක ඇත. මහා දානයෙහි විපාක ඇත. පුද පඬුරු යැවීමෙහි විපාක ඇත. කුශලා කුශලයන්ගේ විපාක ඇත. මෙලෝ ඇත. පරලෝ ඇත. මවුට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ කටයුතුවල විපාක ඇත. පියාට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ ක්‍රියාවල විපාක ඇත. චුතව උපදින සත්ත්‍වයෝ ඇත. යම් කෙනෙක් මෙලොවද, පරලොවද තෙමේම විශෙෂ ඥාණයෙන් දැන ප්‍රකාශ කරද්ද, එබඳු මනාව පිළිපන්, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ (සර්‍වඥ බුදුවරු) ඇත.´ මහණෙනි, මේ ආශ්‍රව සහිතවූ, කුසලයන්ට අයත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සම්‍යක්දෘෂ්ටියයි.

6. ´´මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්‍යක් දෘෂ්ටිය කවරීද? මහණෙනි, ආය්‍ර්‍යවූ චිත්තයෙන්, ආශ්‍රව රහිත චිත්තයෙන්, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගයෙන් යුක්තවූවහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගය වඩන්නහුගේ යම් ප්‍රඥාවක් වන්නීද, ප්‍රඥෙන්‍ද්‍රියයක් වේද, ප්‍රඥා බලයක් වේද, ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගයක් වේද, සම්‍යක්දෘෂ්ටියක් වේද, මාර්‍ගාඞ්ගයක් වේද, මහණෙනි, මේ නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්‍යක් දෘෂ්ටිය සම්‍යක්දෘෂ්ටියයි.

7. ´´යමෙක් මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය පහකිරීමටත්, සම්‍යක්දෘෂ්ටිය වැඩීමටත් වෑයම් කෙරේද, එය ඔහුගේ සම්‍යක් ව්‍යායාමය වේ. හෙතෙම සිහියෙන් යුක්තවූයේ මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය දුරුකරයි. සිහියෙන් යුක්තවූයේ, සම්‍යක් දෘෂ්ටියට පැමිණ වාසය කෙරෙයිද, එය ඔහුගේ සම්‍යක් ස්මෘතිය (යහපත් සිහිය) වේ. මෙසේ මේ ධර්මයෝ තිදෙන සම්‍යක් දෘෂ්ටිය අනුව ගමන් කරත්. අනුව පවතිත්.

´´එනම්:- සම්‍යක් දෘෂ්ටිය, සම්‍යක් ව්‍යායාමය හා සම්‍යක් ස්මෘතියයි. මහණෙනි, එහි සම්‍යක් දෘෂ්ටිය පෙරටුව යන්නේ වේ. කවර සම්‍යක් දෘෂ්ටියක් පෙරටුව යන්නේ වේද? මිථ්‍යා සඞ්කල්පනය, මිථ්‍යා සඞ්කල්පනයයි දැනගනීද, සම්‍යක් සඞ්කල්පනය, සම්‍යක් සඞ්කල්පනයයි දැනගනීද, එය ඔහුගේ සම්‍යක් දෘෂ්ටිය වේ.

8. ´´මහණෙනි, මිථ්‍යා සඞ්කල්පය කුමක්ද? කාම සඞ්කල්පය, ව්‍යාපාද සඞ්කල්පය, විහිංසා සඞ්කල්පය යන මෙය මහණෙනි, මිථ්‍යා සඞ්කල්පය නම් වේ.

´´මහණෙනි, සම්‍යක් සඞ්කල්පය නම් කුමක්ද? මහණෙනි, මම සම්‍යක් සඞ්කල්පයද දෙපරිදිකොට කියමි. මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුසලයන්ට අයත්වූ, විපාක දෙන්නාවූ සම්‍යක් සඞ්කල්පයක් ඇත. මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් සඞ්කල්පයක් ඇත.

´´මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුසලයන්ට අයත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් සඞ්කල්පය කුමක්ද? නෛෂ්ක්‍රම්‍ය සඞ්කල්පය, අව්‍යාපාද සඞ්කල්පය, අවිහිංසා සඞ්කල්පය යන මෙය මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුසලයන්ට අයත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් සඞ්කල්පයයි.

9. ´´මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්‍යක් සඞ්කල්පය කවරේද? මහණෙනි, නිදොස් සිත් ඇත්තහුගේ, ආශ්‍රව රහිත සිත් ඇත්තහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගයෙන් යුක්තවූවහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගය වඩන්නහුගේ යම් කල්පනාවක් වේද, විතර්‍කයක් වේද, සඞ්කල්පයක් වේද, (එකඟව අරමුණට නැගීම) අර්‍පනාවක් වේද, (විශෙෂයෙන් අරමුණට නැගීම) ව්‍යර්‍පණාවක් වේද, චිත්තයාගේ අරමුණට නැංවීමක් වේද, වාක් සංස්කාරයක් වේද, මහණෙනි, මෙය නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්‍යක් සඞ්කල්පයයි.

10. ´´හෙතෙම මිථ්‍යාසඞ්කල්පය පහකිරීමටද, සම්‍යක්සඞ්කල්පයට පැමිණීමටද වෑයම් කෙරේද, ඔහුගේ මෙය සම්‍යක් ව්‍යායාමය වේ. හෙතෙම සිහියෙන් යුක්තවූයේ මිථ්‍යාසඞ්කල්පය දුරුකෙරෙයි. සිහියෙන් යුක්තවූයේ, සම්‍යක් සඞ්කල්පයට පැමිණ වෙසෙයි. ඔහුගේ මේ සම්‍යක් සතිය වන්නීය. මෙසේ ඔහුගේ මේ ත්‍රිවිධ ධර්‍මයෝ (ලෝකෝත්තර) සම්‍යක් සඞ්කල්පයට පිරිවර වෙත්. අනුව පවතිත්. එනම්, සම්මාදිට්ඨිය, සම්මාවායාමය, සම්මාසතිය යන තුනයි.

´´මහණෙනි, ඔවුන් අතුරෙන් සම්‍යක් දෘෂ්ටිය පෙරටුව යන්නේ වේ. මහණෙනි,සම්‍යක් දෘෂ්ටිය කෙසේ පෙරටුව යන්නේ වේද? මිථ්‍යාවචනය මිථ්‍යාවචනයයි දැනගනීද, සම්‍යක්වචනය සම්‍යක්වචනයි දැනගනීද, ඔහුගේ ඕතොමෝ සම්‍යක් දෘෂ්ටිය වන්නීය.

11. ´´මහණෙනි, මිථ්‍යාවචනය නම් කවරේද? මුසාවාදයය (බොරු කීම), පිසුණු වචනයය (කේලාම් කීම), පරුෂ වචනයය (රළු වචන කීම), සම්ඵප්‍රළාපයය (හිස් වචන කීම) යන මේ මහණෙනි, මිථ්‍යාවචනයයි. මහණෙනි, සම්‍යක් වචනය කවරේද? මහණෙනි, මම සම්‍යක් වචනයද දෙපරිදිකොට කියමි.

මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයට අයත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් වචනයක්ද ඇත. මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් වචනයක්ද ඇත. මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයට ඇතුළත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් වචනය කුමක්ද? මුසාවාදයෙන් (බොරු කීමෙන්) වෙන්වීමය, පිසුණු (කේලාම්) වචනයෙන් වෙන්වීමය, පරුෂ වචනයෙන් වෙන්වීමය, සම්ඵප්‍රළාප (හිස් වචන) යෙන් වෙන්වීම යන මෙය මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයෙහි ඇතුළත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සම්‍යක් වචනයයි.

12. ´´මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් වචනය කුමක්ද? මහණෙනි, නිදොස්වූ සිත් ඇත්තහුගේ, ආශ්‍රව රහිත සිත් ඇත්තහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගයෙන් යුක්තවූවහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගය වඩන්නහුගේ, චතුර්විධ වාග් දුශචරිතයන්ගෙන් වෙන්වීමක් වේද, වැඩියක් වෙන්වීමක් වේද, ප්‍රතික්‍ෂෙප ලෙසම වෙන්වීමක් වේද, සම්පූර්ණයෙන් ඈත්වීමක් වේද, මහණෙනි, මෙය නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් වචනයයි. හෙතෙම මිථ්‍යාවචනය ප්‍රහාණය කිරීමට හා සම්‍යක් වචනය ඇතිකර ගැනීමට වෑයම් කෙරේ. එය ඔහුගේ සම්‍යක් ව්‍යායාමය වේ. හෙතෙම සිහියෙන් යුක්තව මිථ්‍යාවචනය දුරුකෙරේ. සිහියෙන් යුක්තව සම්‍යක්වචනයට පැමිණ වාසය කෙරේ. එය ඔහුගේ සම්‍යක් සිහිය වෙයි. මෙසේ මොහුගේ මේ ධර්‍මයෝ තිදෙන සම්‍යක් වචනයට පිරිවර වෙත්. අනුව පවතිත්. එනම්, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය, සම්‍යක් සඞ්කල්පනාව, සම්‍යක්ස්මෘතියද යන තුණයි.

´´මහණෙනි, ඔවුන් අතුරෙන් සම්‍යක්දෘෂ්ටිය පෙරටුකොට යන්නේ වේ. මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය කෙසේ පෙරටුකොට යන්නේ වේද? මිථ්‍යාකර්‍මාන්තය, මිථ්‍යාකර්‍මාන්තයයි දැනගනීද, සම්‍යක්කර්‍මාන්තය සම්‍යක්කර්‍මාන්තයයි දැනතනීද, එය ඔහුගේ සම්‍යක්දෘෂ්ටිය වේ.

13. ´´මහණෙනි, මිථ්‍යාකර්‍මාන්තය නම් කුමක්ද? ප්‍රාණාතය (සතුන් මැරීම), අදත්තාදානය (නොදුන් දෙය සොර සිතින් ගැනීම), කාම මිථ්‍යාචාරය (කාමයෙහි වරදවා හැසිරීම), යන මෙය මහණෙනි, මිථ්‍යාකර්‍මාන්තයයි.

´´මහණෙනි, සම්‍යක් කර්‍මාන්තය කවරේද? මහණෙනි, මම සම්‍යක් කර්‍මාන්තයද දෙපරිදිකොට කියමි. මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයට ඇතුළත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් කර්‍මාන්තයක්ද ඇත. නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකොත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් කර්‍මාන්තයක්ද ඇත.

´´මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයට අයත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සම්‍යක් කර්‍මාන්තය කුමක්ද?

මහණෙනි, ප්‍රාණාතයෙන් වෙන්වීමක් ඇද්ද, අදත්තාදානයෙන් වෙන්වීමක් ඇද්ද, කාම මිථ්‍යාචාරයෙන් වෙන්වීමක් ඇද්ද, මහණෙනි, මෙය ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයට ඇතුළත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් කර්‍මාන්තයයි.

´´මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකොත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්‍යක් කර්‍මාන්තය කුමක්ද? මහණෙනි, නිදොස් සිත් ඇත්තහුගේ, ආශ්‍රව රහිත සිත් ඇත්තහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගයෙන් යුක්තවූවහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගය වඩන්නහුගේ, ත්‍රිවිධ කාය දුශ්චරිතයන්ගෙන් වෙන්වීමක් වේද, වැඩියක් වෙන්වීමක් වේද, ප්‍රතික්‍ෂෙපලෙසම වෙන්වීමක් වේද, සම්පූර්‍ණයෙන් ඈත්වේද, මහණෙනි, මෙය නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකොත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් කර්‍මාන්තයයි. හෙතෙම මිථ්‍යා කර්‍මාන්තයාගේ ප්‍රහාණය පිණිසද, සම්‍යක් කර්‍මාන්තයට පැමිණීමටද උත්සාහ කෙරේ. එය ඔහුගේ සම්‍යක් ව්‍යායාමය වේ. හෙතෙම සිහියෙන් යුක්තවූයේ මිථ්‍යාකර්‍මාන්තය දුරුකෙරෙයි. සිහියෙන් යුක්තවූයේ, සම්‍යක් කර්‍මාන්තයට පැමිණ වාසය කෙරෙයි. එය ඔහුගේ සම්‍යක් සතිය වේ. මෙසේ මොහුගේ මේ ධර්‍මයෝ තිදෙන සම්‍යක් කර්‍මාන්තයට පිරිවර වෙත්. අනුව පවතිත්. එනම්:- සම්‍යක් දෘෂ්ටිය, සම්‍යක් ව්‍යායාමය, සම්‍යක් සතිය යන තුණයි.

´´මහණෙනි, ඔවුන් අතුරෙන් සම්‍යක්දෘෂ්ටිය පෙරටුකොට යන්නේ වේ. මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය කෙසේ පෙරටු කොට යන්නේ වේද? මිථ්‍යාආජීවය, මිථ්‍යාආජීවයයි දැනගනීද, සම්‍යක්ආජීවය සම්‍යක්ආජීවයයි දැනගනීද, එය ඔහුගේ සම්‍යක්දෘෂ්ටිය වේ. මහණෙනි, මිථ්‍යා ආජීවය කුමක්ද? ලාභ සත්කාරාදිය සඳහා ලෝකයා මවිත කරවීම, (ලාභිදිය කැමැත්තෙන්) ගරු නම්බු දී කථා කිරීමට (ලාභ සත්කාර කැමැත්තෙන්) ඒවා දෙන ලෙස ඎජුව නොකියා අඟවා කීමය. (ලාභිදිය කැමැත්තෙන්) අනුන් ගුණ මැකීමය. (වඩා ලාභ ලබනු රිසියෙන් මෙතැනින් ලද දෙය එතනටද, එතනින් ලද දෙය මෙතැනටද දීම් වශයෙන්) ලාභයෙන් ලාභය හැරගැනීමය යන මෙය මහණෙනි, මිථ්‍යා ආජීවයයි.

14. ´´මහණෙනි, සම්‍යක් ආජීවය කුමක්ද? මහණෙනි, මම සම්‍යක් ආජීවයද දෙපරිදිකොට කියමි. මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයෙහි ඇතුළත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ, සම්‍යක් ආජීවයක්ද ඇත. මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකොත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් ආජීවයක්ද ඇත. මහණෙනි, ආශ්‍රව සහිතවූ කුශල පක්‍ෂයෙහි ඇතුළත්වූ, විපාකදෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් ආජීවය කවරේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවක තෙමේ, මිථ්‍යා ආජීවය (ජීවත්වීම සඳහා කරණ අධාර්මික කටයුතු) හැර, සම්‍යක් ආජීවයෙන් දිවි පවත්වාද, මහණෙනි, මෙය ආශ්‍රව සහිතවූ, කුශල පක්‍ෂයෙහි ඇතුළත්වූ, විපාක දෙන ස්වභාවය ඇත්තාවූ සම්‍යක් ආජීවයයි.

´´මහණෙනි, නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකොත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ, සම්‍යක් ආජීවය කවරේද?

´´මහණෙනි, නිදොස් සිත් ඇත්තහුගේ, ආශ්‍රව රහිත සිත් ඇත්තහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගයෙන් යුක්තවූවහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගය වඩන්නහුගේ, මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වෙන්වීමක් වේද, වැඩියක්ම වෙන්වීමක් වේද, ප්‍රතික්‍ෂෙප ලෙස වෙන්වීමක් වේද, සම්පූර්ණයෙන් ඈත්වේද, මහණෙනි, මෙය නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලොකොත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්‍යක් ආජීවයයි.

´´හෙතෙම මිථ්‍යා ආජීවය පහ කිරීමටද, සම්‍යක් ආජීවයට පැමිණ විසීමටද, උත්සාහ කෙරෙයි. එය ඔහුතේ සම්‍යක් ව්‍යායාමය වේ. හෙතෙම සිහියෙන් යුක්තවූයේ, මිථ්‍යා ආජීවය දුරු කරයි. සිහියෙන් යුක්තවූයේ, සම්‍යක් ආජීවයට පැමිණ වෙසේ. එය ඔහුගේ සම්‍යක් සතිය වෙයි. මෙසේ ඔහුගේ මේ ධර්‍මයෝ තිදෙන සම්‍යක් ආජීවය පිරිවරා ගනිත්. අනුව පවතිත්. එනම්: සම්‍යක් දෘෂ්ටිය, සම්‍යක් ව්‍යායාමය, සම්‍යක් සතිය යන තුණයි.

´´මහණෙනි, ඔවුන් අතුරෙන් සම්‍යක් දෘෂ්ටිය පෙරටුකොට යන්නේ වේ. මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය කෙසේ පෙරටුකොට යන්නේද?

´´මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය ඇත්තහුට සම්‍යක් සඞ්කල්පය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් සඞ්කල්පය ඇත්තහුට සම්‍යක් වචනය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් වචන ඇත්තහුට සම්‍යක් කර්‍මාන්තය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් කර්‍මාන්තය ඇත්තහුට සම්‍යක් ආජීවය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් ආජීවය ඇත්තහුට සම්‍යක් ව්‍යායාමය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් ව්‍යායාමය ඇත්තහුට සම්‍යක් සිහිය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් සිහිය ඇත්තහුට සම්‍යක් සමාධිය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් සමාධිය ඇත්තහුට සම්‍යක් ඤාණය ඇත්තේ වෙයි. සම්‍යක් ඤාණය ඇත්තහුට සම්‍යක් විමුක්තිය ඇත්තේ වෙයි.

´´මහණෙනි, මෙසේ අඞ්ග අටකින් යුක්තවූ ශෛක්‍ය ප්‍රතිපදාවත්, අඞ්ග දශයකිත් සමන්විතවූ රහත් පුද්ගලයාත් වේ.

´´මහණෙනි, ඔවුන් අතුරෙන් සම්‍යක් දෘෂ්ටිය පෙරටුකොට යන්නේ වේ. ´´ මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටිය පෙරටුකොට යන්නේ කෙසේද?

´´මහණෙනි, සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තහුගේ මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය හේතුකොටගෙන යම් නොයෙක් ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිද්ද, ඔහුගේ ඒ අකුශලයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් දෘෂ්ටිය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

15. ´´මහණෙනි,සම්‍යක් සඞ්කල්පනා ඇත්තහුගේ මිථ්‍යාසඞ්කල්පය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යාසඞ්කල්පය හේතුකොටගෙණ යම් නොයෙක් අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිද්ද, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් කල්පනාව හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි,සම්‍යක් වචන ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා වචන දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යා වචන හේතුකොටගෙණ යම් නොයෙක් අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිද්ද, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් වචනය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි,සම්‍යක් කර්‍මාන්ත ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා කර්‍මාන්තය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යා කර්‍මාන්තය හේතුකොටගෙණ යම් බොහෝවූ ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිත් නම්, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් කර්‍මාන්තය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි,සම්‍යක් ආජීවය ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා ආජීවය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යා ආජීවය හේතුකොටගෙණ යම් බොහෝවූ ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිත් නම්, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් ආජීවය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි,සම්‍යක් ව්‍යායාම ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා ව්‍යායාමය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යා ව්‍යායාමය හේතුකොටගෙණ යම් බොහෝවූ ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිත් නම්, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් ව්‍යායාමය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි,සම්‍යක් සතිය ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා සතිය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යා සතිය හේතුකොටගෙණ යම් බොහෝවූ ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිත් නම්, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් සතිය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි,සම්‍යක් සමාධි ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා සමාධිය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යා සමාධිය හේතුකොටගෙණ යම් බොහෝවූ ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිත් නම්, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් සමාධිය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

16 ´´මහණෙනි,සම්‍යක් ඥාන ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා ඥානය දිරාගියේ වෙයි. මිථ්‍යා ඥානය හේතුකොටගෙණ යම් බොහෝවූ ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිත් නම්, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරාගියාහු වෙත්. සම්‍යක් ඥානය හේතුකොටගෙන බොහෝ කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි,සම්‍යක් විමුක්තියෙන් යුත් සිත් ඇත්තහුගේ මිථ්‍යා විමුක්තිය දිරුයේ වෙයි. මිථ්‍යා විමුක්තිය හේතුකොටගෙණ යම් බොහෝවූ ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ හටගනිත් නම්, ඔහුගේ ඒ අකුශල ධර්‍මයෝද දිරුවාහු වෙත්. සම්‍යක් විමුක්තිය හේතුකොටගෙන නොයෙක් කුශල ධර්‍මයෝ වැඩීමට, සම්පූර්‍ණ බවට පැමිණෙත්.

17. ´´මහණෙනි, මෙසේ වනාහි ලෝකයෙහි කිසිදු ශ්‍රමණයෙකු විසින් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකු විසින් හෝ දෙවියෙකු විසින් හෝ මාරයෙකු විසින් හෝ බඹෙකු විසින් හෝ අන්කිසිවෙකු විසින් හෝ, නොපැවැත්විය හැකි කුශල පක්‍ෂයෙහි ධර්‍ම විස්සෙක්ද, අකුශල පක්‍ෂයෙහි ධර්‍ම විස්සෙක්දැයි (සතලිස් දහම් ක්‍රම ඇතුළත්) මහා චත්තාරීසක ධම්මපරියායය පවත්වන ලදී.

´´මහණෙනි, යම් කිසි ශ්‍රමණයෙක් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙක් හෝ මේ මහා චත්තාරීසක ධම්මපරියායය ගැරහිය යුත්තෙක, ආක්‍රොශ කළ යුත්තකැයි හඟින්නේ නම්, මෙලෙව්හිදීම ඔහුගේ කරුණු දශයකින් කරුණු සහිතවූ ඒ වාදානුවාදයෝ ගැරහියයුතු බවට පැමිණෙත්. ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යකුදෘෂ්ටියට ගරහයි නම් යම් ඒ මිථ්‍යා දෘෂ්ටි ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වත්හුගේ පිදිය යුත්තෝය. ඔවුහු පින්වත්හුගේ ප්‍රශංශා කටයුත්තෝය.

18. ´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් සඞ්කල්පයට ගරහයි නම්, යම් මිථ්‍යා සඞ්කල්පනා ඇති ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වත්හුගේ පිදිය යුත්තෝය. ඔවුහු පින්වත්හුගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝය.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් වචනයට ගරහයි නම්, යම් මිථ්‍යා වචන ඇති ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වත්හුගේ පිදිය යුත්තෝ වෙති. ඔවුහු පින්වත්හුගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙති.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් කර්‍මාන්තයට ගරහයි නම්, යම් මිථ්‍යා කර්‍මාන්ත ඇති ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු භවතාගේ පිදිය යුත්තෝ වෙත්. ඔවුහු භවතාගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙත්.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් ආජීවයට ගරහයි නම්, යම් මිථ්‍යා ආජීව ඇති ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වත්හුගේ පිදිය යුත්තෝ වෙත්. ඔවුහු භවතාගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙත්.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් ව්‍යායාමයට ගරහයි නම්, මිථ්‍යා ව්‍යායාමය ඇති යම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වතාගේ පිදිය යුත්තෝ වෙත්. ඔවුහු පින්වතාගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙත්.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් සතියට ගරහයි නම්, මිථ්‍යා සතිය ඇති යම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වත්හුගේ පිදිය යුත්තෝ වෙත්. ඔවුහු පින්වතාගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙත්.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් සමාධියට ගරහයි නම්, මිථ්‍යා සමාධිය ඇති යම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වතාගේ පිදිය යුත්තෝ වෙත්. ඔවුහු පින්වතාගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙත්.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් ඥානයට ගරහයි නම්, මිථ්‍යා ඥානය ඇති යම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වතාගේ පිදිය යුත්තෝ වෙත්. ඔවුහු පින්වතාගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙත්.

´´ඉදින් පින්වත් තෙමේ සම්‍යක් මිමුක්තියට ගරහයි නම්, මිථ්‍යා විමුක්ති ඇති යම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ වෙත් නම්, ඔවුහු පින්වතාගේ පිදිය යුත්තෝ වෙත්. ඔවුහු පින්වතාගේ ප්‍රශංසා කටයුත්තෝ වෙත්.

19. ´´මහණෙනි, යම්කිසි ශ්‍රමණයෙක් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙක් හෝ මේ මහා චත්තාරීසක ධම්මපරියායය ගැරහිය යුත්තක, ආක්‍රොශ කළ යුත්තෙකැයි හඟින්නේ නම්, මෙලෙව්හිදීම ඔහුගේ ඒ වාදානුවාදයෝ දස කරුණකින් කරුණු සහිතව ගැරහිය යුතු තැනට පැමිණෙත්.

´´මහණෙනි, සත්ත්‍වයන්ගේ සුද්ධියට හේතුවක් නැත යන අහේතු දෘෂ්ටිය ඇත්තාවූද, පවුකළත් පාපයක් නැත යන අකිය දෘෂ්ටිය ඇත්තාවූද, දීමෙහි විපාක නැත යනාදී නාස්තික දෘෂ්ටිය ඇත්තාවූද, යම් ඒ උක්කලා දනව් වැසි වස්සය, භඤ්ඤය යන දෙදෙනද, මහා චත්තාරීසක ධම්මපරියායය නොගැරහිය යුත්තක්කොට, ආක්‍රොශ නොකළ යුත්තක්කොට සැළකුවාහුය. ඊට හේතු කවරේද? තමහට පැමිණෙන නින්දාව, ට්ටනය, උපවාදය යන මේවාට බියෙනි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය දේශනා කළ සේක. සතුටුවූ ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාව සතුටින් පිළිගත්හ.

සත්වෙනි මහා චත්තාරීසක සූත්‍රය නිමි. ( 2 – 7 )

116. ඉසිගිලි සූත්‍රය.

1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහ නුවර ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි වැඩ වසන සේක. එහිදී වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ´´මහණෙනි´´ යි භික්‍ෂූන්ට කථාකළ සේක. ´´ස්වාමීනි´´ යි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

2. ´´මහණෙනි, තෙපි මේ වේභාර පර්‍වතය දකිව්ද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි.´´

´´මහණෙනි, මේ වේභාර පර්‍වතයටද (ඒ නාම ව්‍යවහාරයට පෙර) අනික් නමක්ම විය. අනික් ව්‍යවහාරයක්ම විය.

´´මහණෙනි, තෙපි මේ පාණ්ඩව පර්‍වතය දකිව්ද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි.´´

´´මහණෙනි, මේ පාණ්ඩව පර්‍වතයටද පෙර අනික් නමක් විය. අනික් ව්‍යවහාරයක්ම විය.

´´මහණෙනි, තෙපි මේ වෙපුල්ල පර්‍වතය දකිව්ද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි.´´

´´මහණෙනි, මේ වෙපුල්ල පර්‍වතයටද පෙර අනික් නමක් විය. අනික් ව්‍යවහාරයක්ම විය.

´´මහණෙනි, තෙපි මේ ගිජ්ඣකූට පර්‍වතය දකිව්ද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි.´´

´´මහණෙනි, මේ ගිජ්ඣකූට පර්‍වතයටද පෙර අනික් නමක්ම විය. අනික් ව්‍යවහාරයක්ම විය.

´´මහණෙනි, තෙපි මේ ඉසිගිලි පර්‍වතය දකිව්ද?´´ ´´එසේය, ස්වාමීනි.´´

´´මහණෙනි, මේ ඉසිගිලි පර්‍වතය වනාහි (මීට පෙරද) මේ නමම විය. මේ ව්‍යවහාරයම විය.

3. ´´මහණෙනි, පෙර වූ දෙයක් කියමි. පන්සියයක් පසේ බුදුවරයෝ මේ ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කාලයක් වැඩ විසූහ. මෙම පර්‍වතයට පැමිණෙන්නාවූ උන්වහන්සේලා දක්නා ලැබෙත්. පැමිණියාවූ උන්වහන්සේලා දක්නා නොලැබෙත්.

´´මනුෂ්‍යයෝ ඒ කාරණය දැක, ´මේ පර්‍වතය තෙම මේ ඎෂීන් ගිලගන්නේය´ යි කීහ. ඒ කාරණයෙන් ´ඉසිගිලි ඉසිගිලි´ යන නම පහළවිය.

4. ´´මහණෙනි, (ඒ) පසේ බුදුවරයන්ගේ නම් කියන්නෙමි. මහණෙනි, පසේ බුදුවරයන්ගේ නම් ප්‍රකාශ කරන්නෙමි. මහණෙනි, පසේ බුදුවරයන්ගේ නම් දෙශනා කරන්නෙමි. එය අසව්. මැනවින් මෙනෙහි කරව්. කියන්නෙමි´´ යි වදාළසේක.

´´එසේය, ස්වාමීනි´´ යි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ.

5. ´´ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

´´මහණෙනි, ´අරිට්ඨ´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මේ ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´උපරිට්ඨ´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මේ ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´තගරසිඛී´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´යසස්සී´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´සුදස්සන´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය.

6. ´´ මහණෙනි, ´පියදස්සී´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´ගන්‍ධාර´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´පිණ්ඩොල´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´උපාසභ´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´නීත´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´තථ´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´සුතවා´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය. මහණෙනි, ´භාවිතත්ත´ නම් පසේ බුදු තෙමේ මෙම ඉසිගිලි පර්‍වතයෙහි බොහෝ කලක් විසුයේය, යනුයි.

7.´´සත්ත්‍වයන් අතුරෙන් සාරවූ, දුක් නැති කළාවූ, තෘෂ්ණාව ක්‍ෂය කළාවූ, යහපත් ප්‍රත්‍යෙක බොධියට පැමිණියාවූ, ඒ කෙලෙස් හුල් උදුරා දැමූ, මිනිසුන්ට උත්තමවූ පසේබුදුවරයන් වහන්සේලාගේ නම් මා විසින් කියනු ලැබේ. එය අසව්.

´´අරිට්ඨ නම් පසේබුදුය, උපරිට්ඨ නම් පසේබුදුය, තගරසිඛී නම් පසේබුදුය, යසස්සි නම් පසේබුදුය, සුදස්සන නම් පසේබුදුය, පියදස්සි නම් පසේබුදුය, ගන්‍ධාර නම් පසේබුදුය, පිණ්ඩොල නම් පසේබුදුය, උපාසභය නම් පසේබුදුය, නීත නම් පසේබුදුය, තථ නම් පසේබුදුය, සුතමා නම් පසේබුදුය, භාවිතත්ත නම් පසේබුදුය, සුම්භ නම් පසේබුදුය, සුභ නම් පසේබුදුය, වෙථුල නම් පසේබුදුය, අඨම නම් පසේබුදුය, මෙ නම් පසේබුදුය, අනීග නම් පසේබුදුය, සුදාඨ නම් පසේබුදුය, හිංගුල නම් පසේබුදුය, හිඞ්ගය නම් පසේබුදුය, යන මොවුහු මහානුභාව ඇති, භව ගමන වැළකූ, පසේබුදුවරයෝ වෙති.

8. ´´චුල්ලජාලී, මහාජාලී නම් පසේබුදුවරු දෙනමය, අඨක නම් පසේබුදුය, කොසල නම් පසේබුදුය, සුබාහු නම් පසේබුදුය, උපනෙමිස නම් පසේබුදුය, නෙමිස නම් පසේබුදුය, සන්තවිත්ත නම් පසේබුදුය, සච්ච නම් පසේබුදුය, තථ නම් පසේබුදුය, විරජ නම් පසේබුදුය, පණ්ඩිත නම් පසේබුදුය, කාල නම් පසේබුදුය, උපකාල නම් පසේබුදුය, විජිත නම් පසේබුදුය, ජිත නම් පසේබුදුය, අඞ්ග නම් පසේබුදුය, පඞ්ග නම් පසේබුදුය, භුතිජ්ජිත නම් පසේබුදුය,

9. ´´දුකට මුල්වූ ක්ලේශ නැතිකළාවූ විපස්සී නම් පසේබුදුය, මාරබල ජයගත් අපරාජිත නම් පසේබුදුය, යන මුන් වහන්සේද, සත්‍ථා නම් පසේබුදුය, පවත්තා නම් පසේබුදුය, සරභඞ්ග නම් පසේබුදුය, ලොමහංස නම් පසේබුදුය, උච්චඞ්ගමාය නම් පසේබුදුය, අසිත නම් පසේබුදුය, අනාසව නම් පසේබුදුය, මනොමය නම් පසේබුදුය, මානච්ඡිද නම් පසේබුදුය, බන්දුමා නම් පසේබුදුය, තදධිමුත්ත නම් පසේබුදුය, විමල නම් පසේබුදුය, කෙතුමා නම් පසේබුදුය, කෙතුම්බරාග නම් පසේබුදුය, මාතඞ්ග නම් පසේබුදුය, අරිය නම් පසේබුදුය, අච්චුත නම් පසේබුදුය, අච්චුතගාම නම් පසේබුදුය, බ්‍යාමක නම් පසේබුදුය, සුමඞ්ගල නම් පසේබුදුය, දබ්බිල නම් පසේබුදුය, සුප්පතිඨිත නම් පසේබුදුය, අසය්හ නම් පසේබුදුය, ඛෙමාභිරත නම් පසේබුදුය, සොරත නම් පසේබුදුය, දුරන්නය නම් පසේබුදුය, සං නම් පසේබුදුය, උච්චය නම් පසේබුදුය, සය්හ නම් පසේබුදුය, අනොමනික්කම නම් පසේබුදුය, නම් පසේබුදුය, යන මොවුහුද, ආනන්‍ද නම් පසේබුදුය, නන්‍ද නම් පසේබුදුය, උපනන්‍ද නම් පසේබුදුය, යන මේ එක නමින් සතර දෙන බැගින් දොළොස් නමක්ද, භාරවාජ නම් බුද්ධ තෙමේද, බොධි නම් පසේබුදුය, මහානාම නම් පසේබුදුය, උත්තර නම් පසේබුදුය, කෙසි නම් පසේබුදුය, සිඛි නම් පසේබුදුය, සුන්‍දර නම් පසේබුදුය, භාරවාජ නම් පසේබුදුය, තිස්ස නම් පසේබුදුය, උපතිස්ස නම් පසේබුදුය, යන භව බැඳුම් සුන්කළ පසේබුදුවරයෝද, තෘෂ්ණාව ක්‍ෂයකළ උපසීදරී නම් පසේබුදු තෙමේද, සීදරී නම් පසේබුදු තෙමේද, වීත රාගීවූ මඞ්ගල නම් පසේබුදුරජ තෙමේද, විය.

10. ´´දුකට මුල්වූ තෘෂ්ණාව සිඳි උසභ නම් පසේබුදු තෙමේද, ශාන්ත පදයට පැමිණි උපනීත නම් පසේබුදු තෙමේද, උපොසථ නම් පසේබුදුය, සුන්‍දර නම් පසේබුදුය, සච්චනාම නම් පසේබුදුය, ජෙත නම් පසේබුදුය, ජයන්ත නම් පසේබුදුය, පදුම නම් පසේබුදුය, උප්පල නම් පසේබුදුය, පදුමුත්තර නම් පසේබුදුය, රක්ඛිත නම් පසේබුදුය, පබ්බත නම් පසේබුදුය, මානත්‍ථද්ධ නම් පසේබුදුය, වීතරාග නම් පසේබුදුය, යන මොහුද, මැනවින් මිදුනු සිත් ඇති කණ්හ නම් පසේබුදු තෙමේද, යන භව ගමන වැළැක්වූ, මහත් ආනුභාව ඇති, සියළු කෙලෙස් බැඳුම් සිඳ දැමූ, මහර්ෂිවූ, පිරිනිවණට පැමිණි මේ පසේබුදුවරයන් වහන්සේලාද, අන්‍යවූ, අප්‍රමාණ පසේබුදුවරයන් වහන්සේලාද වඳිව්.´´

සයවැනි ඉසිගිලි සූත්‍රය නිමි. ( 2 – 6 )

115. බහුධාතුක සූත්‍රය.

1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර අනේපිඬු සිටුහු විසින් කරවනලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ´මහණෙනි,´ කියා භික්‍ෂූන්ට කථාකළහ. ´ස්වාමීනි´ කියා ඒ භික්‍ෂූහු, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

2. ´´මහණෙනි, යම්කිසි බියක් උපදීනම්, ඒ සියල්ල බාලයා කෙරෙන් උපදී. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් නූපදී. යම්කිසි උවදුරක් උපදීනම්, ඒ සියල්ල බාලයා කෙරෙන් උපදී. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් නූපදී. යම්කිසි විපත්තියක් වේනම්, ඒ සියල්ල බාලයා කෙරෙන් උපදී. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් නූපදී.

´´මහණෙනි, යම්කිසි බටකොළ සෙවිලි කළ ගෙයක් හෝ, තණකොළ සෙවිලි කළ ගෙයක් හෝ ගිනි ඇවිලුනේ යම්සේ ගේ මුදුන් දවාද, සුනු පිරියම් කළ වෙසෙන තැන්ද, අගුළු ගැසූ දොරවල්ද, වසනලද වාතකවුළුද යන සියල්ල අළු කෙරේද, එසේම මහණෙනි, යම්කිසි බියක් උපදීනම් ඒ සියල්ල බාලයා කෙරෙන් උපදී. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් නූපදී. යම්කිසි උපද්‍රවයක් උපදීනම්, ඒ සියල්ල බාලයා කෙරෙන් උපදී. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් නූපදී. යම්කිසි විපත්තියක් වේනම්, ඒ සියල්ල බාලයා කෙරෙන් උපදී. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් නූපදී.

3. ´´මහණෙනි, මෙසේ බාලතෙම බිය සහිතවේ. පණ්ඩිතතෙමේ බිය රහිතවේ. බාලතෙමේ උවදුරු සහිතවේ. පණ්ඩිතතෙමේ උවදුරු රහිතවේ. බාලතෙමේ විපත්ති සහිතවේ. පණ්ඩිතතෙමේ විපත්ති රහිතවේ.

´´මහණෙනි, පණ්ඩිතයා කෙරෙන් (ඇතිවන) බියක් නැත. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් (ඇතිවන) උවදුරක් නැත. පණ්ඩිතයා කෙරෙන් (ඇතිවන) විපතක් නැත. මහණෙනි, එහෙයින් මෙහිදී විමසා කටයුතු කරන පණ්ඩිතයෝ වෙමුයයි මහණෙනි, මෙසේ වනාහි තොප විසින් හික්මිය යුතුය´´ යි වදාළ සේක.

4. මෙසේ වදාළ කල්හි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ සැළකෙළේය. ´´ස්වාමීනි, කොපමණකින් වනාහි මහණතෙමේ විමසා කටයුතු කරන පණ්ඩිතයෙකැයි කීමට සුදුසුවේද?´´ යනුයි.

´´ආනන්‍දය, යම්තැනක පටන් මහණතෙමේ (අටළොස්) ධාතු දැනීමෙහි දක්‍ෂවේද, ආයතන දැනීමෙහි දක්‍ෂවේද, පටිච්ච සමුප්පාදය දැනීමෙහි දක්‍ෂවේද, කරුණු නොකරුණු දැනීමෙහි දක්‍ෂවේද, ආනන්‍දය, මෙපමණකින් භික්‍ෂුතෙම විමසීමෙන් කටයුතු කරන පණ්ඩිතයෙකැයි කීමට සුදුසුවේ.´´

5. ´´ස්වාමීනි, කොපමණකින් වනාහි භික්‍ෂුතෙම ධාතූන්හි දක්‍ෂයෙකැයි කීමට සුදුසුවේද?´´ ´´ආනන්‍දය, මේ ධාතූහු වනාහි මෙපමණ වෙති. චක්ඛු ධාතුය – රූප ධාතුය – චක්ඛු විඤ්ඤාණ ධාතුය – සොත ධාතුය – සද්ද ධාතුය – සොත විඤ්ඤාණ ධාතුය – ාණ ධාතුය – ගන්‍ධ ධාතුය – ගන්‍ධ විඤ්ඤාණ ධාතුය – ජිව්හා ධාතුය – රස ධාතුය – ජිව්හා විඤ්ඤාණ ධාතුය – කාය ධාතුය – ඵොට්ඨබ්බ ධාතුය – කාය විඤ්ඤාණ ධාතුය – මනො ධාතුය – ධම්ම ධාතුය – මනො විඤ්ඤාණ ධාතුය කියායි. ආනන්‍දය, මේ අටලොස් ධාතූන් යම්තැනක පටන්කොට දනීද, දකීද, ආනන්‍දය, මෙපමණකිනුදු මහණතෙමේ ධාතූන්හි දක්‍ෂයෙකැයි කීමට සුදුසුය.

6. ´´ස්වාමීනි, යම්සේ ධාතූන්හි දක්‍ෂ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසු අනික් ක්‍රමයකුදු ඇත්තේද?´´ ´´ආනන්‍දය, ඇත්තේය. ආනන්‍දය, මේ ධාතූහු සදෙනෙක් වෙති. පඨවි ධාතුය – ආපො ධාතුය – වායො ධාතුය – තෙජො ධාතුය – ආකාස ධාතුය – විඤ්ඤාණ ධාතුය කියායි.

´´ආනන්‍දය, මේ සය වැදෑරුම් ධාතූන් යම්තැනක පටන්කොට දනීද? දකීද? මෙපමණකිනුදු ආනන්‍දය, ධාතූන්හි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුවෙයි.´´

7. ´´ස්වාමීනි, යම්සේ ධාතූන්හි දක්‍ෂ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසු අනික් ක්‍රමයකුදු ඇත්තේද?´´ ´´ආනන්‍දය, වන්නේය. ආනන්‍දය, මේ ධාතූහු සය දෙනෙක් වෙති. සුඛ ධාතු, දුක්ඛ ධාතු, සොමනස්ස ධාතු, දොමනස්ස ධාතු, උපෙක්ඛා ධාතු, අවිජ්ජා ධාතු කියායි. ආනන්‍දය, මේ සය වැදෑරුම් ධාතූන් යම්තැනක පටන්කොට දනීද, දකීද, ආනන්‍දය, මෙපමණකිනුදු ධාතූන්හි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුවෙයි.´´

8. ´´ස්වාමීනි, යම්සේ ධාතූන්හි දක්‍ෂ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසු අනික් ක්‍රමයකුදු ඇත්තේද?´´ ´´ඇත්තේය, ආනන්‍දය, මේ ධාතූහු සය දෙනෙක් වෙති. කාම ධාතු, නෙක්ඛම්ම ධාතු, ව්‍යාපාද ධාතු, අව්‍යාපාද ධාතු, විහෙසා ධාතු, අවහෙසා ධාතු කියායි. ආනන්‍දය, මේ ධාතූන් යම්තැනක පටන්කොට දනීද, දකීද, ආනන්‍දය, මෙපමණකිනුදු මහණතෙමේ ධාතූන්හි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුවෙයි.´´

9. ´´ස්වාමීනි, යම්සේ ධාතූන්හි දක්‍ෂ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසු අනික් ක්‍රමයකුදු ඇත්තේද?´´ ´´ ආනන්‍දය, ඇත්තේය, මේ තුන් වැදෑරුම් ධාතූහු වෙත්. කාම ධාතුය, රූප ධාතුය, අරූප ධාතුය, කියායි. ආනන්‍දය, මේ තුන් වැදෑරුම් ධාතූන් යම්තැනක පටන්කොට දනීද, දකීද, ආනන්‍දය, මෙපමණකිනුදු මහණතෙමේ ධාතූන්හි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුවේය.´´ යනුයි

10. ´´ස්වාමීනි, යම්සේ ධාතූන්හි දක්‍ෂ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසු අනික් ආකාරයකුදු ඇත්තේද?´´ ´´ ආනන්‍දය, ඇත්තේය, ආනන්‍දය, මේ ධාතූහු දෙදෙනෙක් වෙති. සඞ්සත ධාතුය, අසඞ්කත ධාතුය කියායි. ආනන්‍දය, මේ ධාතූන් දෙදෙන යම්තැනක පටන්කොට දනීද, දකීද, ආනන්‍දය, මෙපමණකිනුදු මහණතෙමේ ධාතූන්හි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුවෙයි.´´

11. ´´ස්වාමීනි, කොපමණකින් ආයතනයන්හි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුද?´´ ´´ආනන්‍දය, මේ අධ්‍යාත්මික, බාහිර ආයතනයෝ සදෙනෙක් වෙති. ඇසද, රූපයද, කණද, ශබ්දයද, නාසයද, ගන්‍ධයද, දිවද, රසයද, කයද, ස්පර්‍ශයද, සිතද, ධර්‍මාරම්මණයෝද කියායි. ආනන්‍දය, මේ සවැදෑරුම්වූ අධ්‍යාත්මික බාහිර ආයතනයන් යම්තැනක පටන්කොට දනීද, දකීද, ආනන්‍දය, එපමණකින් ආයතනයන්හි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුය.

12. ´´ස්වාමීනි, කොපමණකින් වනාහි පටිච්චසමුප්පාදයෙහි දක්‍ෂවූ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසුටව්ද?´´ ´´ආනන්‍දය, මේ ශාසනයෙහි මහණතෙම මෙසේ දැනගනීද, මෙය ඇති කල්හි මෙය වේ. මොහුගේ ඉපදීමෙන් මෙය උපදී. මෙය නැති කල්හි මෙය නොවේ. මොහුගේ නිරුද්ධවීමෙන් මෙය නිරුද්ධවේ. එනම්, අවිද්‍යාවගේ හේතුවෙන් සංස්කාරයෝ වෙති. සංස්කාර හේතුවෙන් විඤ්ඤාණය වේ. විඤ්ඤාණය හේතුවෙන් නාමරූප වේ. නාමරූප හේතුවෙන් ෂඩායතන වේ. ෂඩායතන හේතුවෙන් ස්පර්‍ශය වේ. ස්පර්‍ශ හේතුවෙන් වේදනාව වේ. වේදනා හේතුවෙන් තෘෂ්ණාව වේ. තෘෂ්ණා හේතුවෙන් දැඩිකොට ගැනීම වේ. දැඩිකොට ගැනීම් හේතුවෙන් භවය වේ. භව හේතුවෙන් ජාතිය වේ. ජාති හේතුවෙන් ජරා මරණද, සෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස්, උපායාසයෝද හටගනිත්. මෙසේ මේ තනි දුක් සමූහයා ඇතිවීම වේ.

´´අවිද්‍යාව ඉතිරිනොකොට නිරුද්ධ කිරීමෙන්ම සංස්කාර නිරෝධයවේ. සංස්කාර නිරෝධයෙන් විඤ්ඤාණ නිරෝධයවේ. විඤ්ඤාණ නිරෝධයෙන් නාමරූප නිරෝධයවේ. නාමරූප නිරෝධයෙන් සළායතන නිරෝධයවේ. සළායතන නිරෝධයෙන් ඵස්ස නිරෝධයවේ. ඵස්ස නිරෝධයෙන් වේදනා නිරෝධයවේ. වේදනා නිරෝධයෙන් තණ්හා නිරෝධයවේ. තණ්හා නිරෝධයෙන් උපාදාන නිරෝධයවේ. උපාදාන නිරෝධයෙන් භව නිරෝධයවේ. භව නිරෝධයෙන් ජාති නිරෝධයවේ. ජාති නිරෝධයෙන් ජරා, මරණ, සොක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස්, උපාදානයෝ නිරුද්ධවෙත්. මෙසේ තනි දුඃඛ සමූහයාගේම නිරෝධය වේයයි (දැනගනීද) ආනන්‍දය, මෙතකින් වනාහි පටිච්චසමුප්පාදයෙහිවූ දක්‍ෂ භික්‍ෂුවකැයි කීමට සුදුසු වෙයි.´´

13. ´´ස්වාමීනි, කොපමණකින් වනාහි මහණ තෙමේ කාරණ අකාරණ දෙක්හි දක්‍ෂයෙකැයි කීමට සුදුසුවේද?´´ ´´ආනන්‍දය, මෙම ශාසනයෙහි මහණතෙමේ යම් හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂටියෙන් යුත් පුද්ගලයෙක් වේද, (හෙතෙම) කිසියම් සංස්කාරයක් නිත්‍ය වශයෙන් ගන්නේ නම්, ඊට කරුණු නැතැයි, එසේ කීමට අවකාශයක්ද නැතැයි දන්නේද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනයෙක් තෙම කිසියම් සංස්කාරයක් නිත්‍ය වශයෙන් ගන්නේනම් ඊට කරුණු ඇත, අවකාශ ඇත්තේයයි දැනගනීද,

14. ´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුත් පුද්ගලයෙක් තෙම කිසියම් සංස්කාරයක් සැප වශයෙන් ගන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ කිසියම් සංස්කාරයක් සැප වශයෙන් ගන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

15. ´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුත් පුද්ගලතෙමේ කිසියම් ධර්‍මයක් ආත්ම වශයෙන් ගන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ කිසියම් ධර්‍මයක් ආත්ම වශයෙන් ගන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

16. ´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුක්තවූ පුද්ගලතෙමේ මව ජීවිතයෙන් තොර කරන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ මව ජීවිතයෙන් තොර කරන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුත් පුද්ගලතෙමේ පියා ජීවිතයෙන් තොර කරන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ පියා ජීවිතයෙන් තොර කරන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුත් පුද්ගලතෙමේ රහතුන් වහන්සේ ජීවිතයෙන් තොර කරන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ රහතුන් වහන්සේ ජීවිතයෙන් තොර කරන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

17. ´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුත් පුද්ගලයෙක් තෙම (වධක චේතනාවෙන්) දුෂ්ටවූ සිත් ඇත්තේ, තථාගත ශරීරයෙහි ලේ සොලවන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ (වධක චේතනාවෙන්) දුෂ්ටවූ සිත් ඇත්තේ, තථාගත ශරීරයෙහි ලේ සොලවන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුත් පුද්ගලයෙක් තෙම සංයා භේද කරන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ සංයා භේද කරන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මාර්‍ග දෘෂ්ටියෙන් යුත් පුද්ගලතෙමේ (තථාගතයන් හර) අනිකෙකු (තමාගේ) ශාස්තෘවරයායයි කියන්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැන ගනීද, යම් හෙයකින් පෘතග්ජනතෙමේ අනිකෙකු ශාස්තෘවරයායයි කියන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

19. ´´යම්හෙයකින් එක් ලෝක ධාතුවක අර්‍හත්වූ සම්‍යක් සම්බුදුවරයන් වහන්සේලා දෙනමක් නොපසු පෙරටුව (එකවර) උපදින්නාහු නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද,

´´යම් හෙයකින් එක් ලෝක ධාතුවක එකම අර්‍හත්වූ සම්‍යක් සම්බුදුවරයන් වහන්සේ නමක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

20. ´´යම්හෙයකින් එක් ලෝක ධාතුවක සක්විකි රජවරු දෙදෙනෙක් නොපසු පෙරටුව (එකවර) උපදින්නාහු නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් එක් ලෝක ධාතුවක එක් සක්විති රජ කෙනෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

21. ´´ යම් හෙයකින් ස්ත්‍රියක් තොමෝ අර්‍හත්වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධ වන්නී නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම් හෙයකින් පුරුෂයෙක් තෙම අර්‍හත්වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධ වන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´ යම් හෙයකින් ස්ත්‍රියක් තොමෝ සක්විති රජ වන්නී නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් පුරුෂයෙක් තෙම සක්විති රජ වන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´ යම් හෙයකින් ස්ත්‍රියක් තොමෝ ශක්‍රබව කරන්නී නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් පුරුෂයෙක් තෙම ශක්‍ර බව කරන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´ යම් හෙයකින් ස්ත්‍රියක් තොමෝ මාර බව කරන්නී නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් පුරුෂයෙක් තෙම මාර බව කරන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´ යම් හෙයකින් ස්ත්‍රියක් තොමෝ බ්‍රහ්ම බව කරන්නී නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් පුරුෂයෙක් තෙම බ්‍රහ්ම බව කරන්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

22. ´´යම්හෙයකින් කාය දුෂ්චරිතයාගේ ඉෂ්ටවූ, කැමති වන්නාවූ, මන වඩන්නාවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් කාය දුෂ්චරිතයාගේ අනිෂ්ටවූ, අකාන්තවූ, අමනාපවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් වාග් දුෂ්චරිතයාගේ ඉෂ්ටවූ, කැමති වන්නාවූ, මන වඩන්නාවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් වාග් දුෂ්චරිතයාගේ අනිෂ්ටවූ, නොකැමැත්තාවූ, අමනාපවූ විපාකයක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මනො දුෂ්චරිතයාගේ ඉෂ්ටවූ, කැමති වන්නාවූ, මනාපවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් මනො දුෂ්චරිතයාගේ අනිෂ්ටවූ, නොකැමැත්තාවූ අමනාපවූ, විපාකයක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් කාය සුචරිතයාගේ අනිෂ්ටවූ, නොකැමැත්තාවූ, අමනාපවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් කාය සුචරිතයාගේ ඉෂ්ටවූ, කැමැත්තාවූ, මනාපවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් වාග් සුචරිතයාගේ අනිෂ්ටවූ, නොකැමැත්තාවූ, අමනාපවූ විපාකයක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් වාග් සුචරිතයාගේ ඉෂ්ටවූ, කැමැත්තාවූ, මනාපවූ විපාකයක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මනො සුචරිතයාගේ අනිෂ්ටවූ, නොකැමැත්තාවූ, අමනාපවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද, යම්හෙයකින් මනො සුචරිතයාගේ ඉෂ්ටවූ, කැමැත්තාවූ, මනාපවූ විපාකයෙක් උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

25. ´´යම්හෙයකින් කාය දුශ්චරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරය බිඳීමෙන් මරණින් මතු සුගතියයි කියනලද ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදින්නේනම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනී. යම්හෙයකින් කාය දුශ්චරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරය බිඳීමෙන් මරණින් මතු අපායය, දුගතියය, විනිපාතයයි කියන ලද නිරයෙහි උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

26. ´´යම්හෙයකින් වාග් දුශ්චරිතයෙන් යුක්තවූයේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු සුගතියයි කියනලද ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදින්නේනම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද. යම්හෙයකින් වාග් දුශ්චරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් කය බිඳීමෙන් මරණින් මතු අපාය, දුගතිය, විනිපාතයයි කියන ලද නිරයෙහි උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මනො දුශ්චරිතයෙන් යුක්තවූයේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු සුගතියයි කියනලද ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදින්නේනම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද. යම්හෙයකින් මනො දුශ්චරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු අපායය, දුගතියය, විනිපාතයයි කියන ලද නිරයෙහි උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

27. ´´යම්හෙයකින් කාය සුචරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු අපායය, දුගතියය, විනිපාතයයි කියන ලද නිරයෙහි උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනී. යම්හෙයකින් කාය සුචරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු සුගතියයි කියනලද ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදින්නේනම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනී,

28. ´´යම්හෙයකින් වාග් සුචරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් කය බිඳීමෙන් මරණින් මතු අපාය, දුගතිය, විනිපාතයයි කියන ලද නිරයෙහි උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද. යම්හෙයකින් වාග් සුචරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් කය බිඳීමෙන් මරණින් මතු සුගතියයි කියනලද ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදින්නේනම් ඊට හේතූ ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද,

´´යම්හෙයකින් මනො සුචරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු අපායය, දුගතියය, විනිපාතයයි කියන ලද නිරයෙහි උපදින්නේ නම් ඊට කරුණු නැත. අවකාශ නැතැයි දැනගනීද.

29. ´´යම්හෙයකින් මනො සුචරිතයෙන් යුත් තැනැත්තේ ඒ හේතුවෙන් ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු සුගතියයි කියනලද ස්වර්‍ග ලෝකයෙහි උපදින්නේනම් ඊට කරුණු ඇත. අවකාශ ඇතැයි දැනගනීද, ආනන්‍දය, මෙපමණකින් වනාහි මහණතෙම කරුණු නොකරුණු දෙක්හි දක්‍ෂයෙකැයි කීමට සුදුසු වේ.´´

30. මෙසේ වදාළ කල්හි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැලකෙළේය. ´´ස්වාමීනි, ආශ්චය්‍ර්‍යයකි. ස්වාමීනි, අද්භූතයකි. ස්වාමීනි, මේ ධර්‍ම ක්‍රමය කුමක්ද?

´´ආනන්‍දය, එසේ නම් ඔබ මේ ධර්‍ම ක්‍රමය ´බහුධාතුක´ ධර්‍ම ක්‍රමයයිද (සිත්හි ලා) දරාගනුව. ´චතුපරිවට්ට´ ධර්‍ම ක්‍රමයයිද දරව. ධම්මාදාස ධර්‍ම ක්‍රමයයිද (ධර්‍මය නමැති කණ්නාඩිය) දරව. ´අමතදුන්‍දුභි´ ධර්‍ම ක්‍රමය (අමෘතය නමැති බෙරය) යයිද දරව. ´අනුත්තර සඞ්ගාම විජය´ ධර්‍ම ක්‍රමය (උසස්ම යුද්ධයෙන් ජය ගැනීම) යයි ද දරව.´´ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ දේශනාවට සතුටුවිය.

පස්වෙනි බහුධාතුක සූත්‍රය නිමි. ( 2 – 5 )

114. සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බ සූත්‍රය.

1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර අනේපිඬු සිටු විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ´´මහණෙනි´´ යි කියා භික්‍ෂූන්ට කථා කළ සේක. ´´ස්වාමීනි´´ යි කියා ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. ´´මහණෙනි, මම තොපට සේවනය කළ යුතුවූද, නොකළ යුතුවූද, ධර්‍ම ක්‍රමයක් දේශනා කරන්නෙමි. එය මැනවින් අසව්. මැනවින් මෙනෙහි කරව්. දේශනා කරන්නෙමි.´´ යි කියායි. ´´එසේය ස්වාමීනි´´ යි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක.

2. ´´මහණෙනි, මම කායික පැවැත්මද සේවනය කළ යුක්තය, සේවනය කොතළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ කායික පැවැත්ම සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමි. මහණෙනි, මම වචනයේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරකින් කියමි. ඒ වචනයේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමි. මහණෙනි, මම සිතේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සිතේ පැවැත්මද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමි. මහණෙනි, මම සිතද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සිතද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමි. මහණෙනි, මම සංඥාවද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සංඥාවද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමි. මහණෙනි, මම දෘෂ්ටියද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ දෘෂ්ටියද සේවනය කළයුත්ත අනිකෙක. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකෙකියි කියමි.

´´මහණෙනි, මම ආත්ම භාවය ලැබීමද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ ආත්ම භාවය ලැබීමද සේවනය කළයුත්ත අනිකෙක. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකෙකැයි කියමි.

3. මෙසේ දේශනා කළ කල්හි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙමේ මෙය ප්‍රකාශ කළේය. ´´ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සංක්‍ෂපයෙන් දේශනා කරණ ලද, විස්තර වශයෙන් අර්‍ථ නොබෙදන ලද මේ ධර්‍මයාගේ අර්‍ථය මෙසේ විස්තර වශයෙන් දැනගනිමි´´ යි කියායි.

´´මහණෙනි, මම කාය සමාචාරයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ කාය සමාචාරයද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමි. මෙසේ වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙය වදාරණ ලදී.

මෙය කුමක් සඳහා දේශනා කරණ ලදද?

4. ´´ස්වාමීනි. යම් බඳුවූ කාය සමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ කාය සමාචාරය සේවනය නොකල යුතුයි. ස්වාමීනි. යම් බඳුවූ කාය සමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ කාය සමාචාරය සේවනය කළ යුතුයි.

´´ස්වාමීනි. කෙබඳුවූ කාය සමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ස්වාමීනි, මේ ලෙව්හි ඇතැමෙක් රලුවූයේ, ලේ තැවරුණු අත් ඇත්තේ, පහර දීමෙහි හා නැසීමෙහි යෙදුනේ, ප්‍රාණීන් කෙරෙහි දයා රහිත වූයේ, ප්‍රාණාතය කරන්නෙක් වේද, ගමෙහි වූ හෝ අරන්‍යයෙහි වූ හෝ යම් ඒ අන්සතු ධනයක් වේ නම් නොදුන්නාවූ එය සොර සිතින් ගන්නේ, නුදුන් දෙය ගැනීමෙහි යෙදුනෙක් වේද, යම් ඒ ස්ත්‍රියක් තොමෝ මව විසින් රක්නා ලද්දීද, පියා විසින් රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරන් විසින් රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරියන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ඥාතීන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ස්වාමියා විසින් සහිත වූවාද, වෙත නොයා යුතුයයි රජුන් විසින් දඬුවම් තබන ලද්දීද, යටත් පිරිසෙයින් මල්මාලාවක් බහා වෙන් කරන ලද්දීද, යන එබඳුවූ ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි (කාම සේවන වශයෙන්) හැසිරීමට පැමිණියාහු, කාම මිත්‍යාචාරයෙහි යෙදුනේද, ස්වාමීනි. එබඳුවූ කායික පැවැත්ම සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්,

5. ´´ස්වාමීනි. කෙබඳුවූ කායික පැවැත්මක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද? සවාමීනි, මේ ලෙව්හි ඇතැමෙක් තෙම ප්‍රණාතය හැර, ප්‍රණාතයෙන් වෙන්වූයේ වේද, බහා තබන ලද දඬු ඇත්තේ, බහා තබන ලද ආයුධ ඇත්තේ, ලජ්ජා ඇත්තේ, දයාවෙන් යුක්ත වූයේ, සියථ ප්‍රාණීන් කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇතිව වාසය කෙරේද, නොදුන් දෙය ගැණීම හැර නොදුන් දෙය ගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වේද, ගමෙහි හෝ අරන්‍යයෙහි හෝ යම් අන්සතු වස්තුවක් උපකරණයක් වේද, එය සොර සිතින් නොගන්නේ වේද, යම් ඒ ස්ත්‍රියක් තොමෝ මව විසින් රක්නා ලද්දීද, පියා විසින් රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරන් විසින් රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරියන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ඥාතීන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ස්වාමියා විසින් සහිත වූවාද, වෙත නොයා යුතුයයි රජුන් විසින් දඬුවම් තබන ලද්දීද, යටත් පිරිසෙයින් මල්මාලාවක් බහා වෙන් කරන ලද්දීද, යන එබඳුවූ ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි (කාම සේවන වශයෙන්) හැසිරීමට නොපැමිණියාහු, කාම මිත්‍යාචාරයෙහි නොයෙදෙත්ද, ස්වාමීනි. මෙබඳුවූ කායික පැවැත්ම සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්,

6. ´´මහණෙනි, මම කායික පැවැත්ම සේවනය කළ යුත්තය, සෙවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ කායික පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි.´´ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යමක් වදාරණ ලද නම් එය මේ සඳහා දේශනා කරණ ලදී.

´´මහණෙනි, මම වචනයේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්තය, සෙවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ වචනයේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් යමක් වදාරණ ලද නම් එය මේ සඳහා දේශනා කරණ ලදද?´´

7. ´´ස්වාමීනි, යම් ආකාරයේ වචනයේ පැවැත්මක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය නොකළ යුතුය. ස්වාමීනි, යම් ආකාරයේ වචනයේ පැවැත්මක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය කළ යුතුයි. .

´´ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ වචනයේ පැවැත්මක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද? ස්වාමීනි, මෙහි ඇතැමෙක් සභාවක සිටියේ හෝ පිරිසක සිටියේ හෝ, නෑයන් මැද සිටියේ හෝ, සමූහ මැද සිටියේ හෝ, රජ කුල මැද සිටියේ හෝ, ඉදිරියට පැමිණවූයේ, ´´පින්වත් පුරුෂය, මෙහි එව, යමක් දන්නෙහි නම් එය කියවයි, සාක්‍ෂ්‍ය අසන ලද්දාවූ හෙතෙම නොදන්නා දෙය හෝ ´දනිමි´ යි කියයි. දන්නා දෙය හෝ ´නොදනිමි´ යි කියයි. නොදක්නා දෙය හෝ ´දකිමි´ යි කියයි. දක්නා දෙය හෝ ´නොදකිමි´ යි කියයි. මෙසේ තමා නිසා හෝ අනුන් නිසා හෝ කිසියම් සුළු ආමිෂයක් (අල්ලසක්) නිසා හෝ දැන දැන බොරු කියන්නේ වේද, එතැනින් අසා මොවුන්ගේ භේදය පිණිස මෙහි කියන්නේද, මෙතන්හි අසා ඔවුන්ගේ භේදය පිණිස එහි කියන්නේද, මෙසේ සමගිවූවන් භේද කරන්නේ, භේදවූවන්ගේ භේදයට අනුබල දෙන්නේ, භේදයෙහි ඇළුනේ, භේදවූ අය දැක සතුටුවන්නේ, භේද කරණ වචන කියන්නේ, මෙසේ කේලාම් බස් ඇත්තේ වේද,

´´යම් ඒ වචනයක් අනුන්ට ගැරහීම් වශයෙන් රළුද, කර්‍කශද, අනුන්ගේ සිතට කටුකද, අනුන්ගේ සිත් කටු අත්තක මෙන් ඇමිණෙන සුළුද, කෝපයට ආසන්නද, සමාධියට හේතු නොවේද, එබඳු වචන කියන්නේ, ඵරුෂ වචන ඇත්තේ වේද, නොකල්හි කථා කරන්නේ, බොරු කියන්නේ, අවැඩ බස් කියන්නේ, අධර්‍ම වචන කියන්නේ, අවිනය වචන කියන්නේ, සිත තබා ගැනීමට නුසුදුසු, නොකල්හි, අයෝග්‍ය ලෙස, සීමාවක් නැතිව, අවැඩට හේතුවූ වචන කියන්නේ, සම්ඵප්‍රලාප බස් ඇත්තේ වේද,

´´ස්වාමීනි, මෙබඳුවූ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝම වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ වචනයේ පැවැත්මක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද?.

8. ´´ස්වාමීනි, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක්, තෙම මුසාවාදය හැර, මුසාවාදයෙන් වෙන් වූයේ වේද, සභාවක සිටියේ හෝ, පිරිසක සිටියේ හෝ, නෑයන් මැද සිටියේ හෝ, සමූහ මැද සිටියේ හෝ, රජ කුල මැද සිටියේ හෝ, ඉදිරියට පැමිණවූයේ, ´´පින්වත් පුරුෂය, මෙහි එව, යමක් දන්නෙහි නම් එය කියවයි, සාක්‍ෂ්‍ය විචාරණ ලද්දාවූ හෙතෙම නොදන්නා දෙය හෝ ´නොදනිමි´ යි කියයිද. දන්නා දෙය හෝ ´දනිමි´ යි කියයිද. නොදක්නා දෙය හෝ ´නොදකිමි´ යි කියයිද. දක්නා දෙය හෝ ´දකිමි´ යි කියයිද. මෙසේ තමා නිසා හෝ අනුන් නිසා හෝ කිසියම් සුළු ආමිෂයක් (අල්ලසක්) නිසා හෝ දැන දැන බොරු නොකියන්නේ වේද, කේලාම් කීම හැර කේලමෙන් වෙන්වූයේ, එතැනින් අසා මොවුන්ගේ භේදය පිණිස මෙහි නොකියන්නේද, මෙතනින් අසා ඔවුන්ගේ භේදය පිණිස එහි නොකියන්නේද, මෙසේ වෙන්වූවන් සමගි කරන්නේ, සමගිවූවන්ගේ සමගියට අනුබල දෙන්නේ, සමගියෙහි ඇළුනේ, සමගිවූ අය දැක සතුටුවන්නේ, සමගිය ඇතිකරණ වචන කියන්නේ වේද, ඵරුෂ වචනය හැර ඵරුෂ වචන කීමෙන් වෙන්වූයේ වේ. යම් ඒ වචනයක් ප්‍රියවේද, කණට සුව එලවයිද, ප්‍රෙමය ඇති කරයිද, සිත සතුටු කරයිද, ශිෂ්ට වචන කියන්නේ වේද, බොහෝ දෙනාගේ සිත් ඇදගන්නා වචන කියන්නේ, බොහෝ දෙනාගේ මනාපය වඩන වචන කියන්නේ වේද,

´´සම්ඵප්‍රලාපය හැර, සම්ඵප්‍රලාප කීමෙන් වෙන්වූයේ වේ. කාලෝචිත, (වෙලාවට සුදුසු) වචන කියන්නේ, සිදුවූවක්ම කියන්නේ, වැඩ පිණිස පවත්නා වචනයක්ම කියන්නේ, දැහැමි වචනයක්ම කියන්නේ, විනය වචනයක්ම කියන්නේ, නිධානයක් මෙන් තැන්පත්කොට තබාගතයුතු, සුදුසු කල්හි, යෝග්‍ය ලෙස, සීමාවක් ඇතිව, වැඩ පිණිසවූ, වචන කියන්නේ වේද, මහණෙනි, මෙබඳුවූ වචනයේ පැවැත්ම සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.

9. ´´මහණෙනි, මම වචී සමාචාරය සේවනය කළ යුත්තය, සෙවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ වචනයේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමියි මෙසේ ඒ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරණ ලද නම් එය මේ සඳහා දේශනා කරණ ලදී.

´´මහණෙනි, මම සිතේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්තය, සෙවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සිතේ පැවැත්මද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමියි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා දේශනා කරණ ලදද?´´

10. ´´ස්වාමීනි, යම් බදුවූ සිතේ පැවැත්මක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ මනො සමාචාරය සේවනය නොකළ යුතුය. ස්වාමීනි, යම් බදුවූ මනො සමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ මනො සමාචාරය සේවනය කළ යුතුය. ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ මනො සමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ´ස්වාමීනි, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් දැඩි ලෝභය බහුලකොට ඇත්තේ වේද, යම් ඒ අන්සතු සම්පතක් වේ නම් එය මාහට වන්නේ නම් ඉතා යෙහෙකැයි ආශා කරන්නේ වේද, විකාරයට පත් සිත් ඇත්තේ, දූෂ්‍යවූ අදහස් ඇත්තේ, මේ සත්ත්‍වයෝ නැසෙත්වා, වධයට පැමිණෙත්වා, සිඳෙත්වා, විනාශවෙත්වා, නොවෙත්වා´´ යි අනුන්ගේ විනාශය කැමති වන්නේවේද, ස්වාමීනි, මෙබඳු මනො සමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්,

11. ´´ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ මනො සමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද? ස්වාමීනි, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් දැඩි ලෝභය බහුල නොවේද, යම් ඒ අන් සතු සම්පතක් වේනම් එය මාහට වන්නේ නම් ඉතා යෙහෙකැයි නොසිතන්නේවේද, විකාරයට නොපත් සිත් ඇත්තේ, දූෂ්‍යවූ අදහස් නැත්තේ, මේ සත්ත්‍වයෝ වෛර නැත්තෝව, උවදුරු නැත්තෝව, සැප ඇත්තෝව දිවි පවත්වත්වා´´ යි සිතන්නේ වේද, ස්වාමීනි, මෙබඳුවූ මනො සමාචාරයන් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.

12. ´´මහණෙනි, මම මනොසමාචාරය සේවනය කළ යුත්තය, සෙවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ මනොසමාචාරය සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමියි මෙසේ ඒ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරණ ලද නම් එය මේ සඳහා දේශනා කරණ ලදී.

´´මහණෙනි, මම සිතද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සිතද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමියි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ සිතක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ සිත සේවනය නොකළ යුතුය. ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ සිතක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ සිත සේවනය කළ යුතුය.

13. ´´ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ සිතක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද? ස්වාමීනි, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් දැඩි ලෝභ ඇත්තේ, දැඩි ලෝභයෙන් යුත් සිතින් වෙසේද, ව්‍යාපාද ඇත්තේ ව්‍යාපාදයෙන් යුත් සිතින් වෙසේද, හිංසාකිරීම් ඇත්තේ හිංසා කරණ සිතින් යුක්තව වෙසේද, මහණෙනි, එබඳුවූ සිත සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්,

´´ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ සිතක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද? ස්වාමීනි, මෙහි ඇතැමෙක් තෙම දැඩි ලෝභ නැත්තේ, දැඩි ලෝභ නැති සිතින් වෙසෙයි, ව්‍යාපාද නැත්තේ ව්‍යාපාද රහිත සිතින් වෙසෙයි, හිංසා කරන සිත් නැත්තේ හිංසා නොකරණ සිතින් යුක්තව වෙසෙයි, ස්වාමීනි, එබඳුවූ සිත් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.´´

14. ´´මහණෙනි, මම සිතද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තය යි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සිතද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´ යි කියමි´´ යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ යමක් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා දේශනා කරණ ලද.ී

´´මහණෙනි, මම සංඥාවද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තය යි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සංඥාවද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´ යි කියමි´´ යි මෙසේ වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා දේශනා කරණ ලදද,

15. ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ සංඥාවක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ සංඥාව සේවනය නොකළ යුතුය. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ සංඥාවක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ සංඥාව සේවනය කළ යුතුයි.

´´ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ සංඥාවක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ස්වාමීනි, මෙහි ඇතැමෙක් තෙම දැඩි ලෝභ ඇත්තේ, දැඩි ලෝභ සහගත සංඥාවෙන් වෙසෙයිද, ව්‍යාපාද ඇත්තේ ව්‍යාපාද සහගත සංඥාවෙන් වෙසෙයිද, හිංසාකරන්නේ හිංසා සහගත සංඥාවෙන් වෙසෙයිද, ස්වාමීනි, මෙබඳුවූ සංඥාව සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ සංඥාවක් සංඥාවක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද? ස්වාමීනි, මෙහි ඇතැමෙක් දැඩි ලෝභ නැත්තේ වේද, දැඩි ලෝභය නැති සංඥාවෙන් වාසයකරයිද, ව්‍යාපාද නැත්තේ ව්‍යාපාද නැති සංඥාවෙන් වසයිද, ස්වාමීනි, මෙබඳුවූ සංඥාව සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.´´

16. ´´මහණෙනි, මම සංඥාවද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තය යි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ සංඥාවද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´ යි කියමි´´ යි මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ යමක් දේශනා කරණ ලද නම්, එය මේ සඳහා දේශනා කරණ ලදී.

17 ´´මහණෙනි, මම දෘෂ්ටි සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තය යි දෙයාකාරයකින් කියමි. ඒ දෘෂ්ටියද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´ යි කියමි´´ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙය දේශනා කරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා දේශනා කරණ ලදද, ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ දෘෂටියක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ දෘෂටි සේවනය නොකළ යුතුය. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ දෘෂටියක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ දෘෂටි සේවනය කළ යුතුයි.

18. ´´ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ දෘෂටියක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ස්වාමීනි, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් තෙම මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේ වේ, ´දෙන ලද්දෙහි ඵල නැත. ´´යිට්ඨ´´ නම් ලද කුඩා යාගයෙහි ඵල නැත. ´´භ්‍රත´´ නම් ලද මහා යාගයෙහි ඵල නැත. කළ හොඳ නොහොඳ දෙක්හි ඵල විපාක නැත. පරලොව සිටියහුට මෙලොව නැත. මෙලොව සිටියහුට පරලොව නැත. මවට කරණ හොඳ නරක දෙකෙහි විපාක නැත. පියාට කරණ හොඳ නරක දෙකෙහි විපාක නැත. චුතව උපදින සත්ත්‍වයෝ නැත. මනා පිළිවෙතෙහි පිළිපන්, මෙලොව හා පරලොව තෙමේ නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට ප්‍රකාශ කරණ මහණ බමුණන් ලොව නැත´ යනුවෙනි. ස්වාමීනි, මෙබඳුවූ දෘෂ්ටි සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්,´´

19. ´´ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ දෘෂටිය සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද ස්වාමීනි, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් තෙම මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේ වේ, ´දුන් දැයෙහි ඵල ඇත. ´´යිට්ඨ´´ නම් ලද කුඩා යාගයෙහි ඵල ඇත. ´´භ්‍රත´´ නම් ලද මහා යාගයෙහි ඵල ඇත. කළ හොඳ නොහොඳ දෙක්හි ඵල විපාක ඇත. පරලොව සිටියහුට මෙලොව ඇත. මෙලොව සිටියහුට පරලොව ඇත. මවට කරණ හොඳ නරක දෙකෙහි විපාක ඇත. පියාට කරණ හොඳ නරක දෙකෙහි විපාක ඇත. චුතව උපදින සත්ත්‍වයෝ ඇත. මනා පිළිවෙතෙහි පිළිපන්, මෙලොව හා පරලොව තෙමේ නුවණින් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට ප්‍රකාශ කරණ මහණ බමුණන් ලොව ඇත´ යනුවෙනි.

´´ස්වාමීනි, මෙබඳුවූ දෘෂ්ටි සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.´´

20. ´´මහණෙනි, මම දෘෂ්ටියද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. ඒ දෘෂ්ටියද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළයුත්ත අනිකකි.´´ යි කියමියි මෙසේ ඒ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරණ ලදද, මෙය ඒ සඳහා දේශනා කරණ ලදී.

21. ´´මහණෙනි, මම ආත්මභාවය ලැබීමද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. හෙද සේවනය කළ යුතු ආත්මභාවය ලැබීම අනිකකි. සේවනය නොකළ යුතු ආත්මභාවය ලැබීමද අනිකකියි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙය දේශනා කරණ ලදී, මෙය කුමක් නිසා දේශනා කරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ ආත්මභාවය ලැබීමක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද? කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද? එබඳුවූ ආත්මභාවය ලැබීම සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ ආත්මභාවය ලැබීමක් සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධම්යෝ පිරිහෙත්ද? කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ආත්මභාවය ලැබීම සේවනය කළ යුතුයි. ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ ආත්මභාව ලැබීමක් ඇත්තහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද? කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද? ස්වාමීනි, දුක් සහිත ආත්මභාවය ලැබීම ඇත්තහුගේ උත්පත්තිය නොනිමි බැවින් අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්.

ස්වාමීනි, කෙබඳුවූ ආත්මභාවය ලැබීමක් ඇත්තහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද? කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද? ස්වාමීනි, දුක් රහිත ආත්මභාවය ලැබීම ඇත්තහුගේ උත්පත්තිය නිමි බැවින් අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහේත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.

22. මහණෙනි, මම ආත්මභාවය ලැබීමද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද, යනුවෙනි. හෙද සේවනය කළයුතු ආත්මභාවය ලැබීම අනිකකි. සේවනය නොකළයුතු ආත්මභාවය ලැබීමද අනිකකියි, මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදද? ඒ මේ සඳහා දේශනා කරණ ලදී.´´

´´ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් වදාරණ ලද, විස්තර වශයෙන් අන්‍ර්‍ථ නොබෙදන ලද, මේ ධර්මයාගේ අත්‍ර්‍ථය මම විස්තර වශයෙන් මෙසේ දනිමි´´ යි කීය.

´´යහපත, යහපත, ශාරීපුත්‍රය, මා විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් කියන ලද, විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථ නොබෙදූ, මේ ධර්‍මයාගේ අත්‍ර්‍ථ විස්තර වශයෙන්ම තෙපි දන්නහුය.

23. ´´මහණෙනි, මම කායසමාචාරයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. ඒ කායසමාචාරයද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළයුත්ත අනිකකි.´´ යි කියමියි මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලද නම් එය කුමක් සඳහා කියන ලදද ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ කායසමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ කාය සමාචාරය සේවනය නොකළයුතුය. ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ කායසමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ කාය සමාචාරය සේවනය කළයුතුය.

24. ´´ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ කාය සමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද? ශාරිපුත්‍රය මේ ලෙව්හි ඇතැමෙක් රළු වූයේ ලේ තැවරුණු අත් ඇත්තේ, පහර දීමෙහි හා නැසීමෙහි නියැලුනේ, ප්‍රාණීන් කෙරෙහි දයා රහිත වූයේ, ප්‍රාණාත කරන්නෙක් නොවේද, ගමෙහි වූ හෝ අරන්‍යයෙහි වූ හෝ යම් ඒ අන්සතු ධනයක් වේ නම් නොදුන්නාවූ එය සොර සිතින් ගන්නේ, හොරකම් කිරීමෙහි යෙදුනෙක් වේද, යම් ඒ ස්ත්‍රියක් තොමෝ මව විසින් රක්නා ලද්දීද, පියා විසින් රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරන් විසින් රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරියන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ඥාතීන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ස්වාමියා විසින් සහිත වූවාද, වෙත නොයා යුතුයයි රජුන් විසින් දඬුවම් තබන ලද්දියද, යටත් පිරිසෙයින් මල්මාලාවක් බහා වෙන් කරන ලද්දියද, යන එබඳුවූ ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි (කාම සේවන වශයෙන්) හැසිරීමට පැමිණියාහු, කාම මිත්‍යාචාරයෙහි යෙදෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, එබඳුවූ කාය සමාචාරය සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්,

25. ´´ ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ කාය සමාචාරයක් සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද?

´´ශාරීපුත්‍රය, මේ ලෙව්හි ඇතැමෙක් තෙම ප්‍රණාතය හැර, ප්‍රණාතයෙන් වෙන්වූයේ වේද, බහා තබන ලද දඬු ඇත්තේ, බහා තබන ලද අවි ඇත්තේ, ලජ්ජා ඇත්තේ, දයාවෙන් යුක්ත වූයේ, සියථ ප්‍රාණීන් කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇත්තේව වාසය කෙරේද, නොදුන් දෙය ගැණීම හැර නොදුන් දෙය ගැණීමෙන් වෙන්වූයේ වේද, ගමෙහි හෝ අරන්‍යයෙහි හෝ වූ අන්සතු වස්තුව, උපකරණ යමක් නම් එය සොර සිතින් නොගන්නේ වේද, යම් ඒ ස්ත්‍රියක් තොමෝ මව විසින් රක්නා ලද්දීද, පියා විසින් රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරන් විසිනු රක්නා ලද්දීද, සෙහොයුරියන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ඥාතීන් විසින් රක්නා ලද්දීද, ස්වාමියා විසින් සහිත වූවාද, වෙත නොයා යුතුයයි රජුන් විසින් දඬුවම් තබන ලද්දීද, යටත් පිරිසෙයින් මල්මාලාවක් බහා වෙන් කරන ලද්දියද, යන මෙබඳුවූ ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි (කාම සේවන වශයෙන්) හැසිරීමට නොපැමිණියාහු, කාම මිත්‍යාචාරයෙහි නොයෙදෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, මෙබඳුවූ කායසමාචාරය සේවනය කරන්නාහට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්,

´´ශාරීපුත්‍රය, මම කායසමාචාරයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. ඒ කායසමාචාරයද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි.´´ යි කියමියි මෙසේ මා විසින් යමක් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියන ලදී.

26. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම වචීසමාචාරයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. ඒ වාක්සමාචාරයද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි.´´ යි කියමින් මෙසේ මා විසින් මෙය කියන ලද නම්, එය කුමක් සඳහා කියන ලදද?

´´ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ වචී සමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, ´´ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් සභාවක සිටියේ හෝ පිරිසක සිටියේ හෝ, නෑයන් මැද සිටියේ හෝ, සමූහ මැද සිටියේ හෝ, රජ කුල මැද සිටියේ හෝ, ඉදිරියට පැමිණවූයේ, ´´පින්වත් පුරුෂය, මෙහි එව, යමක් දන්නෙහි නම් එය කියවයි, සාක්‍ෂ්‍ය විචාරණ ලදුයේ, හෙතෙම නොදන්නා දෙය හෝ ´දනිමි´ යි කියයි. දන්නා දෙය හෝ ´නොදනිමි´ යි කියයි. නොදක්නා දෙය හෝ ´දකිමි´ යි කියයි. දක්නා දෙය හෝ ´නොදකිමි´ යි කියයි. මෙසේ තමා නිසා හෝ අනුන් නිසා හෝ කිසියම් සුළු ආමිෂයක් (අල්ලසක්) නිසා හෝ දැන දැන බොරු කියන්නේ වේද, එතැනින් අසා මොවුන්ගේ භේදය පිණිස මෙහි කියන්නේද, මෙතන්හි අසා ඔවුන්ගේ භේදය පිණිස එහි කියන්නේද, මෙසේ සමගිවූවන් භේද කරන්නේ, භේදවූවන්ගේ භේදයට අනුබල දෙන්නේ, භේදයෙහි ඇළුනේ, භේදවූ අය දැක සතුටුවන්නේ, භේද කරණ වචන කියන්නේ, මෙසේ කේලාම් බස් ඇත්තේ නොවේද, යම් ඒ වචනයක් අනුන්ට ගැරහීම් වශයෙන් රළුද, කර්‍කශද, අනුන්ගේ සිතට කටුකද, අනුන්ගේ සිත් කටු අත්තට මෙන් ඇමිණෙන සුළුද, කෝපයට ආසන්නද, සමාධියට හේතු නොවේද, එබඳු වචන කියන්නේ, ඵරුෂ වචන ඇත්තේ වේද, නොකල්හි කථා කරන සුළු, බොරු කියන සුළු, අවැඩ බස් තෙපෙලෙන සුළු,සිත තබා ගැනීමට නුසුදුසු, නොකල්හි, අයෝග්‍ය ලෙස, සීමාවක් නැතිව, අවැඩට හේතුවූ වචන කියන්නේ, සම්ඵප්‍රලාප බස් ඇත්තේ වේද, ශාරීපුත්‍රය, එබඳුවූ වචී සමාචාරය සෙවුනහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.

27. ´´ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ වචී සමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද. ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක්, බොරුකීම හැර, බොරුකීමෙන් වෙන් වූයේ වේද, සභාවක සිටියේ හෝ, පිරිසක සිටියේ හෝ, නෑයන් මැද සිටියේ හෝ, සමූහ මැද සිටියේ හෝ, රජ කුල මැද සිටියේ හෝ, ඉදිරියට පැමිණවූයේ, ´´පින්වත් පුරුෂය, මෙහි එව, යමක් දන්නෙහි නම් එය කියවයි, සාක්‍ෂ්‍ය විචාරණ ලදුයේ හෙතෙම නොදන්නා දෙය හෝ ´නොදනිමි´ යි කියයි. දන්නා දෙය හෝ ´දනිමි´ යි කියයි. නොදක්නා දෙය හෝ ´නොදකිමි´ යි කියයි. දක්නා දෙය හෝ ´දකිමි´ යි කියයි. මෙසේ තමා නිසා හෝ අනුන් නිසා හෝ කිසියම් සුළු ආමිෂයක් (අල්ලසක්) නිසා හෝ දැන දැන බොරු නොකියන්නේ වේද, කේළාම් කීම හැර කේළමෙන් වෙන්වූයේ, එතැනින් අසා මොවුන්ගේ භේදය පිණිස මෙහි නොකියන්නේ වේද, මෙතැනින් අසා ඔවුන්ගේ භේදය පිණිස එහි නොකියන්නේද, මෙසේ වෙන්වූවන් සමගි කරන්නේ, සමගිවූවන්ගේ සමගියට අනුබල දෙන්නේ, සමගියෙහි ඇළුනේ, සමගිවූ අය දැක සතුටුවන්නේ, සමගිය ඇතිකරණ වචන කියන්නේ වේද, ඵරුෂ වචන හැර ඵරුෂ වචන කීමෙන් වෙන්වූයේ වේ. යම් ඒ වචනයක් නිවැරුදිවේද, කණට සුව එළවයිද, ප්‍රේමය ඇති කරයිද, සිත සතුටු කරයිද, ශිෂ්ට වචන කියන්නේ වේද, බොහෝ දෙනාගේ සිත් ඇදගන්නේ, බොහෝ දෙනාගේ මනාපය වඩන්නේ වේද, එබඳු වචන කියන්නේ වේ, සම්ඵප්‍රලාපය හැර, සම්ඵප්‍රලාප කීමෙන් වෙන්වූයේ වේ. වෙලාවට සුදුසු , ( කාලෝචිත ) වචන කියන්නේ, සිදුවූවක්ම කියන්නේ, වැඩ පිණිස පවත්නා වචනයක්ම කියන්නේ, දැහැමි වචනයක්ම කියන්නේ, විනය වචනයක්ම කියන්නේ, නිධානයක් මෙන් තැන්පත්කොට තබාගතයුතු, සුදුසු කල්හි, යෝග්‍ය ලෙස, සීමාවක් ඇතිව, වැඩ පිණිසවූ, වචන කියන්නේ වේද, ශාරීපුත්‍රය, මෙබඳුවූ වචී සමාචාරය සෙවුනහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.

´´ශාරීපුත්‍රය, මම වචී සමාචාරයද සෙවිය යුත්තය, නොසෙවිය යුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. ඒ වාක්සමාචාරයද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමියි මෙසේ මා විසින් ඒ යමක් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියන ලදී.

28. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම මනොසමාචාරයද සෙවිය යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. හෙද සෙවිය යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´´ යි කියමියි මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලද නම් එය කුමක් සඳහා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම් බදුවූ මනොසමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ මනොසමාචාරය සේවනය නොකළ යුතුය. ශාරීපුත්‍රය, යම් බදුවූ මනොසමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ මනො සමාචාරය සේවනය කළ යුතුයි.

´´ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ මනො සමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් දැඩි ලෝභයෙන් යුක්ත වේද, යම් අන්සතු සම්පතක් වේ නම් එය තමාහට ලබාගැනීම සඳහා මේ අන්සතු දෙය මා අයත් වන්නේ නම් ඉතා හොඳයයි සිතන්නේ වේද, විකාරයට පත් සිත් ඇත්තේ, දූෂ්‍යවූ අදහස් ඇත්තේ, ´මේ සත්ත්‍වයෝ නැසෙත්වා´, කඩ කඩ වෙත්වා´. විනාශ වෙත්වා´. හෝ (ජීවතුන් අතර) නොවෙත්වා´ යි ශාරීපුත්‍රය, එබද්‍රවූ මනො සමාචාරය සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ මනොසමාචාරයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් දැඩිලෝභ රහිතවේද, යම් ඒ අන්සතු සම්පතක් වේ නම් එය තමාහට ලබා ගැණීම සඳහා අන්සතු දෙය මා අයත් වන්නේ නම් ඉතා හොඳයයි නොසිතන්නේ වේද, විකාරයට නොපත් සිත් ඇත්තේ, දූෂ්‍යවූ අදහස් නැත්තේ, මේ සත්ත්‍වයෝ වයිර නැත්තෝව, උවදුරු නැත්තෝව, සැප ඇත්තෝව දිවි පවත්වත්වා´ යි ශාරීපුත්‍රය, මෙබඳුවූ මනො සමාචාරය සෙවුනහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.

´´ශාරීපුත්‍රය, මම මනොසමාචාරයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදි කොට කියමි. හෙද සේවනය කළ යුත්ත අනිකෙකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකෙකියි කියමි. මෙසේ මා විසින් ඒ යමක් කියන ලද නම් මෙය ඒ සඳහා කියන ලදී.

29. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම සිතද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. හෙද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´ යි මෙසේ මා විසින් මෙය යමක් සඳහා කියන ලද නම්, එය කුමක් සඳහා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ සිතක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ සිත සේවනය නොකළ යුතුයි.

´´ ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ සිතක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ සිත සේවනය කළ යුතුයි.

´´ ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ සිතක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් අභිජ්ඣා (විෂම ලෝභය) ඇත්තේ, අභිජ්ඣා සහිත සිතින් යුතුව වෙසේද, ව්‍යාපාද (ක්‍රොධ) ඇත්තේ, ව්‍යාපාද සහිත සිතින් යුතුව වෙසේද, හිංසාකිරීම් සහිතවූ සිතින් යුතුව වෙසේද, ශාරීපුත්‍රය, මෙබඳුවූ සිත සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ චිත්තුප්පාදයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද. කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් අභිජ්ඣා නැත්තේ, අභිජ්ඣා රහිතවූ සිතින් යුතුව වෙසේද, හිංසා කිරීම් නැත්තේ, හිංසා කිරීම් රහිතවූ සිතින් යුතුව වෙසේද, ශාරීපුත්‍රය, එබඳුවූ සිත සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.

´´ශාරීපුත්‍රය, මම සිතද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදි කොට කියමි. හෙද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´´ යි කියමින් මෙසේ මා විසින් යමක් කියන ලද නම් එය මේ සඳහා කියන ලදී.

30. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම සංඥාවද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදි කොට කියමි. හෙද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´´ යි කියමියි මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලද නම් එය කුමක් සඳහා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ සංඥාවක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, මෙබඳුවූ සංඥාවක් සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ සංඥාවක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ සංඥාව සේවනය කළ යුතුය.

´´ ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ සංඥාවක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් අභිජ්ඣා (අනුන්ගේ දෙයට ආසාව) ඇත්තේ, අභිජ්ඣා සහිතවූ සංඥාවෙන් යුතුව වෙසේද, ව්‍යාපාද, (ක්‍රොධ) ඇත්තේ ව්‍යාපාද සහිතවූ සංඥාවෙන් යුතුව වෙසේද, හිංසා කරණ සිත් ඇත්තෙ හිංසා සහිතවූ සංඥාවෙන් යුතුව වෙසේද, ශාරීපුත්‍රය, එබඳුවූ සංඥාව සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ සංඥාව සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් අභිජ්ඣා නැත්තේ, අභිජ්ඣා රහිතවූ සංඥාවෙන් යුතුව වෙසේද, ව්‍යාපාද, නැත්තේ ව්‍යාපාද රහිතවූ සංඥාවෙන් යුතුව වෙසේද, හිංසා නැත්තේ හිංසා රහිතවූ සංඥාවෙන් යුතුව වෙසේද, ශාරීපුත්‍රය, මෙබඳුවූ සංඥාව සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්,

´´ශාරීපුත්‍රය, මම සංඥාවද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදි කොට කියමි. හෙද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකියි කියමියි මෙසේ මා විසින් ඒ යමක් කියන ලද නම් එය මේ සඳහා කියන ලදී.

31. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම දෘෂ්ටියද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදි කොට කියමි. හෙද සේවනය කළ යුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළ යුත්ත අනිකකි´ යි කියමියි මෙසේ මා විසින් මෙය කියන ලද නම් එය කුමක් සඳහා කියන ලදද, ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳු දෘෂ්ටියක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ දෘෂ්ටිය සේවනය නොකළ යුතුය. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳු දෘෂ්ටියක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ දෘෂ්ටිය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ දෘෂ්ටියක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,

32. ´´ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් තෙම මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේ වේ, එනම් ´දුන් දැයෙහි විපාක නැත. ´´යිට්ඨ´´ නම් ලද කුඩා යාගයෙහි ඵල නැත. ´´භ්‍රත´´ නම් ලද මහා යාගයෙහි ඵල නැත. කළ හොඳ නොහොඳ දෙක්හි ඵල විපාක නැත. පරලොව සිටියහුට මෙලොව නැත. මෙලොව සිටියහුට පරලොව නැත. මවට කරණ හොඳ නරක දැයෙහි විපාක නැත. පියාට කරණ හොඳ නරක දැයෙහි විපාක නැත. චුතව උපදින සත්ත්‍වයෝ නැත. මනා පිළිවෙතෙහි පිළිපන්, මෙලොව හා පරලොව තෙමේ නුවණින් දැන අවබෝධ කොට පවසන මහණ බමුණන් ලොව නැත´ යනුවෙනි, ශාරීපුත්‍රය, මෙබඳුවූ දෘෂ්ටි සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්, ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ දෘෂටිය සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද ශාරීපුත්‍රය, මෙලෙව්හි ඇතැමෙක් තෙම මෙබඳු දෘෂ්ටි ඇත්තේ වේ, එනම්, ´දුන් දැයෙහි විපාක ඇත. ´´යිට්ඨ´´ නම් ලද කුඩා යාගයෙහි ඵල ඇත. ´´භ්‍රත´´ නම් ලද මහා යාගයෙහි ඵල ඇත. කළ හොඳ නරක දෙක්හි ඵල විපාක ඇත. පරලොව සිටියහුට මෙලොව ඇත. මෙලොව සිටියහුට පරලොව ඇත. මවට කරණ ලද හොඳ නරක දැයෙහි විපාක ඇත. පියාට කරණ හොඳ නරක දැයෙහි විපාක ඇත. මැරී උපදින සත්ත්‍වයෝ ඇත. මනා පිළිවෙතෙහි පිළිපන්, මෙලොව හා පරලොව තෙමේ නුවණින් දැන අවබෝධකොට පවසණ මහණ බමුණෝ ලොව ඇත´ යනුවෙනි. ශාරීපුත්‍රය, මෙබඳුවූ දෘෂ්ටි සේවනය කරන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්.´´

´´ශාරීපුත්‍රය, මම දෘෂ්ටි සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. හෙද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළයුත්ත අනිකකි.´´ යි කියමියි මෙසේ මා විසින් ඒ යමක් කියන ලද නම් එය මේ සඳහා කියන ලදී.

33. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ආත්මභාවය ලැබීමද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. හෙද සෙවියයුතු ආත්මභාව ලැබීම අනිකකි. නොසෙවියයුතු ආත්මභාව ලැබීම අනිකකියි මෙසේ මා විසින් කියන ලද නම් එය කුමක් සඳහා කියන ලදද, ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ ආත්මභාව ලැබීමත් සෙවුනහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ ආත්මභාව ප්‍රථිලාභය නොසෙවිය යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ ආත්මභාවයක් ලැබීමක් සෙවුනහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ආත්මභාවයක් ලැබීම සෙවියයුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ ආත්මභාව ලැබීමක් සෙවුනහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, දුක් සහිතවූ ආත්මභාවය ලබා උපන්නහුගේ අකුශල ධර්‍මයෝ, උත්පත්තිය නොනිමි බැවින් වැඩෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්. ශාරීපුත්‍රය, කෙබඳුවූ ආත්මභාව ප්‍රතිලාභයක් සෙවුනහුට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, ශාරීපුත්‍රය, දුක් රහිතවූ ආත්මභාවය ලබා උපන්නහුගේ අකුශල ධර්මයෝ උත්පත්තිය නිමි බැවින් පිරිහෙත්. කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්. ශාරීපුත්‍රය, මම ආත්මභාවය ලැබීමද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. හෙද සේවනය කළයුත්ත අනිකකි. සේවනය නොකළයුත්ත අනිකකියි කියමියි යන ඒ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියන ලදී.

34.´´ශාරීපුත්‍රය, මා විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් කියනලද මෙහි අත්‍ර්‍ථය මෙසේ විස්තර වශයෙන් දත යුතුය. ශාරීපුත්‍රය, චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු රූපයද මම සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ශාරීපුත්‍රය, සොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දයද මම සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තය දෙයාකාරයකින් කියමි. ශාරීපුත්‍රය, ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ගන්‍ධයද මම සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙපරිදිකොට කියමි. ශාරීපුත්‍රය, මම ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රසයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ශාරීපුත්‍රය, කායවිඥාණයෙන් දැනගතයුතු ස්පර්‍ශයද මම සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි. ශාරීපුත්‍රය, මනොවිඥාණයෙන් දැනගතයුතු ධර්‍මාරම්මණයද මම සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළයුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි.

35. මෙසේ වදාළ කල්හි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළ කෙළේය.

´´ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් වදාරණ ලද විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථ නොබෙදන ලද මෙහි මෙසේ විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථය දනිමි.´´

´´ශාරීපුත්‍රය, මම චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතුවූ රූපයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමියි මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. එය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද, ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු රූපයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, මෙබඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතුවූ රූපය සේවනය නොකළ යුතුයි.´ ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු රූපයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු රූපය සේවනය කළ යුතුයි.´

´´ශාරීපුත්‍රය, මම චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු රූපයද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමියි ඒ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදනම් එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී

36. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ශ්‍රොතවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ශබ්දයද දෙපරිදි කොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ශ්‍රොතවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතුවූ ශබ්දයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ ශ්‍රොතවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතුවූ ශබ්දයක් සේවනය නොකළ යුතුයි.´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ශ්‍රොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතු ශබ්දයක් සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, මෙබඳුවූ ශ්‍රොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, ශ්‍රොතවිඤ්ඤාණයෙන් ් දැනගතයුතු ශබ්දයද දෙපරිදි කොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී,´´

37. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ගන්‍ධයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද,´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දය සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද? කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ගන්‍ධයක් සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ගන්‍ධය සේවනය කරන්නහුට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ගන්‍ධය සෙවිය යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ගන්‍ධය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී´´

38. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු රසය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රසය සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද? කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද? එබඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රසය සේවනය නොකළ යුතුය. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රසය සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රසයක් සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රසය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී´´

´´ශාරීපුත්‍රය, මම කායවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ස්පර්‍ශය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද,´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ස්පර්‍ශයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ස්පර්‍ශය සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ස්පර්‍ශයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ස්පර්‍ශය සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ස්පර්‍ශය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී´´

37. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ධර්‍මර්‍ය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ධර්‍මයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ධර්‍මය සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ධර්‍මයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ධර්‍මය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ධර්‍මය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී´´

´´ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්ෂෙපයෙන් දෙසනලද, විස්තර වශයෙන්ද නොබෙදන ලද මෙහි අත්‍ර්‍ථය මෙසේ විස්තර වශයෙන් දනිමි,´´ කියායි.

38. ´´යහපත, යහපත ශාරීපුත්‍රය, ශාරීපුත්‍රය, තොපි මා විසින් සංක්ෂේපයෙන් කියනලද විස්තර විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථ නොබෙදූ මෙහි අත්‍ර්‍ථය විස්තර වශයෙන් දන්නහුය. ශාරීපුත්‍රය, මම චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු රූපය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළයුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. මෙය කුමක් නිසා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රූපයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රූපය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රූපයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රූපය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ රූපය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියන ලදී.

39. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම සොතවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ශබ්දය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළයුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. මෙය කුමක් නිසා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ සොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ සොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ සොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ සොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම සොතවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූ ශබ්දය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියන ලදී.

40. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ගන්‍ධය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළයුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. මෙය කුමක් නිසා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම් බඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ගන්‍ධයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ගන්‍ධය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ගන්‍ධය සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ගන්‍ධයක් සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම ාණවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ගන්‍ධය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියන ලදී.

41. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු රසය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළයුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු රසය සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු රසය සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු රසය සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු රසය සේවනය කළ යුතුයි. ස්වාමීනි, මම ජිව්හාවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු රසය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී.

42. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම කායවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ස්පර්‍ශය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළයුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී, මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ස්පර්‍ශයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ස්පර්‍ශය සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ස්පර්‍ශය සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ස්පර්‍ශය සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම කායවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ස්පර්‍ශය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී.

43. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දැනගතයුතු ධර්මය දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළයුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී, මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම් බඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ධර්‍මයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ධර්‍මය සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ධර්‍මයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ධර්‍මය සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම මනොවිඤ්ඤාණයෙන් දතයුතුවූු ධර්‍මය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණ ලදී.´´

´´ශාරීපුත්‍රය, මා විසින් සැකෙවින් කියන ලද මෙහි විස්තර වශයෙන් අරුත් මෙසේ දතයුතුය.

44. ´´ශාරීපුත්‍රය, චීවරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි.

´´ශාරීපුත්‍රය, පිණ්ඩපාතයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි.

´´ශාරීපුත්‍රය, සේනාසනයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි.

´´ශාරීපුත්‍රය, ගමද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි.

´´ශාරීපුත්‍රය, නිගමයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි.

´´ශාරීපුත්‍රය, නගරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි.

´´ශාරීපුත්‍රය, ජනපදයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. පුද්ගලයාද සේවනය කළ යුත්තය, සේවනය නොකළ යුත්තයයි දෙයාකාරයකින් කියමි.´´

45. මෙසේ වදාළ කල්හි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකෙළේය.

´´ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සැකෙවින් වදාළ විස්තර වශයෙන් නොබෙදූ මෙහි විස්තර වශයෙන් අදහස දනිමි.´´

´´ශාරීපුත්‍රය, මම චීවරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් සඳහා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ චීවරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ චීවරය සේවනය නොකළ යුතුයි. ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ චීවරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ චීවරය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම වීවරය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද? එය මේ සඳහා වදාරණලදී.

46. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම පිණඩපාතයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් නිසා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ පිණඩපාතයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,? එබඳුවූ පිණඩපාතය සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ චීවරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ පිණඩපාතය සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම පිණඩපාතයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද? එය මේ සඳහා වදාරණලදී.

47. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම සේනාසනයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් නිසා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ සේනාසනයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,? එබඳුවූ සේනාසනයද සේවනය නොකළ යුතුයි. ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ සේනාසනයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ සේනාසනය සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම සේනාසනයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද? එය මේ සඳහා වදාරණලදී.

48. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ගමද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් නිසා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,? එබඳුවූ ගම සේවනය නොකළ යුතුයි.´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ගම සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ගමද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණලදී.

49. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම නිගමයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් නිසා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ නියම්ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,? එබඳුවූ නියම්ගම සේවනය නොකළ යුතුයි.´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ නියම්ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ නියම්ගම සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම නියම්ගමද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණලදී.

50. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම නගරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් නිසා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ නගරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,? එබඳුවූ නගරය සේවනය නොකළ යුතුයි.´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ නගරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ නගරය සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම නගරය දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද? එය මේ සඳහා වදාරණලදී.

51. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ජනපදයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් නිසා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ජනපදයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,? එබඳුවූ ජනපදය සේවනය නොකළ යුතුයි.´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ ජනපදයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ජනපදය සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ජනපදයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා වදාරණලදී.

52. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම පුද්ගලයාද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළ යුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදී. මෙය කුමක් නිසා වදාරණ ලදද?´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ පුද්ගලයෙකු සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද,? එබඳුවූ පුද්ගලයා සේවනය නොකළ යුතුයි.´´ ´´ස්වාමීනි, යම්බඳුවූ පුද්ගලයකු සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ පුද්ගලයා සේවනය කළ යුතුයි.´´ ´´ශාරීපුත්‍රය, මම පුද්ගලයාද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

´ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සැකෙවින් වදාළ, විස්තර වශයෙන් අරුත් නොබෙදූ, මෙහි මෙසේ විස්තර වශයෙන් අදහස් දනිමි.´´

53. ´´යහපත, යහපත, ශාරීපුත්‍රය, ශාරීපුත්‍රවූ ඔබ මා විසින් සැකෙවින් ප්‍රකාශකළ, විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථ නොබෙදූ, මෙහි අත්‍ර්‍ථය, විස්තර වශයෙන් දන්නෙහිය. ශාරීපුත්‍රය, මම චීවරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවිය යුත්තය, නොසෙවිය යුත්තය කියායි. මෙසේ මා විසින් කියන ලදී. මෙය කුමක් නිසා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ චීවරයක් සෙවුනහුට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ චීවරය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ චීවරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ චීවරය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම චීවරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

54. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම පිණඩපාතයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළයුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. මෙය කුමක් නිසා කියන ලදද? ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ පිණඩපාතයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ පිණඩපාතය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ පිණඩපාතයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ පිණඩපාතය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම පිණඩපාතයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

55. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම සෙනසුනද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළයුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ සේනාසනයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ සේනාසනය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ සේනාසනයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ සේනාසනය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම සේනාසනයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

56. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ගමද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළයුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ ගම සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ගම සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම ගම දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

57. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම නියම්ගමද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළයුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ නියම්ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ නියම්ගම සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ නියම්ගමක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ නියම්ගම සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම නියම්ගමද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

58. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම නගරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළයුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ නගරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ නගරය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ නගරයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ නගරය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම නගරයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

59. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම ජනපදයද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළයුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ ජනපදයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ ජනපදය සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ ජනපදයක් සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ ජනපදය සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම ජනපදයද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

60. ´´ශාරීපුත්‍රය, මම පුද්ගලයාද දෙපරිදිකොට කියමි. සේවනය කළයුත්තද, සේවනය නොකළ යුත්තද කියායි. මෙසේ මෙය මා විසින් කියන ලදී. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ පුද්ගලයෙකු සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, එබඳුවූ පුද්ගලයා සේවනය නොකළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, යම්බඳුවූ පුද්ගලයෙකු සේවනය කරන්නාට අකුශල ධර්‍මයෝ පිරිහෙත්ද, කුශල ධර්‍මයෝ වැඩෙත්ද, එබඳුවූ පුද්ගලයා සේවනය කළ යුතුයි. ශාරීපුත්‍රය, මම පුද්ගලයාද දෙපරිදිකොට කියමි. සෙවියයුත්තද, නොසෙවිය යුත්තද කියායි. මෙසේ යමක් මා විසින් කියන ලදද, එය මේ සඳහා කියනලදී.

61. ´´ශාරීපුත්‍රය, මා විසින් සැකෙවින් වදාළ, විස්තර වශයෙන් අරුත් නොබෙදූ, මෙහි අදහස විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථය මෙසේ දතයුතු.

´´ශාරීපුත්‍රය, ඉදින් සියලු ක්‍ෂත්‍රියයෝ මා විසින් සැකෙවින් කී, විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථ නොබෙදූ, මෙහි අදහස විස්තර වශයෙන් දන්නාහුනම්, ඒ සියළු ක්‍ෂත්‍රියයන්ට මෙය බොහෝ කාලයක් හිත සුව පිණිස වන්නේය.

´´ශාරීපුත්‍රය, ඉදින් සියළු බ්‍රාහ්මණයෝ මා විසින් කෙටියෙන් කී, විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථය නොබෙදූ, මෙහි අදහස විස්තර වශයෙන් දන්නාහුනම්, ඒ සියළු බ්‍රාහ්මණයින්ට මෙය බොහෝ කාලයක් හිත සුව පිණිස වන්නේය.

´´ශාරීපුත්‍රය, ඉදින් සියළු වෛශ්‍යයෝ මා විසින් කෙටියෙන් කී, විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථය නොබෙදූ, මෙහි අදහස විස්තර වශයෙන් දන්නාහුනම්, ඒ සියළු වෛශ්‍යයින්ට මෙය බොහෝ කලක් හිත සුව පිණිස වන්නේය.

´´ශාරීපුත්‍රය, ඉදින් සියළු ක්‍ෂුද්‍රයෝ මා විසින් කෙටියෙන් කී, විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථය නොබෙදූ, මෙහි අදහස විස්තර වශයෙන් දන්නාහුනම්, ඒ සියළු ක්‍ෂුද්‍රයින්ට මෙය බොහෝ කලක් හිත සුව පිණිස වන්නේය.

62. ´´ශාරීපුත්‍රය, ඉදින් දෙවියන්, මරුන්, බඹුන්, මහණ බමුණන් සහිත ලෝකය දෙවි මිනිසුන් සහිත සත්ත්‍වයෝ මා විසින් සැකෙවින් වදාළ, විස්තර වශයෙන් අත්‍ර්‍ථ නොබෙදූ, මෙහි අදහස විස්තර වශයෙන් දන්නේ නම්, දෙවියන්, මරුන්, බඹුන්, මහණ බමුණන් සහිත ලෝකයට, දෙවි මිනිසුන් සහිත ප්‍රජාවට, බොහෝ කාලයක් හිත සුව පිණිස වන්නේය´´ යි වදාළ සේක.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය දේශනා කළ සේක. සතුටුවූ ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ කථාවට බෙහෙවින් සතුටුවූහ.

සතරවෙනිවූ සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බ සූත්‍රය නිමි. ( 2 – 4 )