Author Archive: dahamsithum

3. අසංගහිතෙන සංගහිත පද නිද්දෙසය.

1. වෙදනා ස්කන්‍ධය කරණ කොටගෙන යම් ධර්ම කෙනෙක්, සඤ්ඤා ස්කන්‍ධය කරණ කොටගෙන යම් ධර්ම කෙනෙක්, සංඛාර ස්කන්‍ධය කරණ කොටගෙන යම් ධර්ම කෙනෙක්, සමුදය ස්කන්‍ධ සංග්‍රහයෙන් සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දාහුද, ආයතන සංග්‍රහයෙන් සංග්‍රහ කරණ ලද්දාහුද, ධාතු සංග්‍රහයෙන් සංග්‍රහ කරණ ලද්දාහුද, ධර්මයෝ කෙතෙක් ස්කන්‍ධයෙන්, කෙතෙක් ආයතනයෙන්, කෙතෙක් ධාතුවෙන් සංග්‍රහ වෙත්ද? ඒ ධර්මයෝ අසංඛත ස්කන්‍ධයන් අත්හැර ස්කන්‍ධ තුනකින්ද, එක …

Continue reading

2. සංග්‍රහ අසංග්‍රහ පද නිර්දේශය.

1. චක්ඛායතනය විසින් යම් ධර්ම කෙනෙක් -පෙ- ඵොට්ඨබ්බායතනය විසින් යම් ධර්ම කෙනෙක් චක්ඛු ධාතුව විසින් යම් ධර්ම කෙනෙක් -පෙ- ඵොට්ඨබ්බ ධාතුව විසින් යම් ධර්ම කෙනෙක් ස්කන්ධ සංග්‍රහයෙන් සංග්‍රහ කරණ ලද්දාහුය. ආයතන සංග්‍රහයෙන් සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දාහුය. ධාතු සංග්‍රහයෙන් සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දාහුය. ඒ ධර්‍මයෝ කෙතෙක් ස්කන්‍ධයන් විසින්, කෙතෙක් ආයතනයන් විසින්, කෙතෙක් ධාතූන් විසින් සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දාහුද? ඒ …

Continue reading

1. සංකත අසංකත පද නිද්දෙසය

1. රූපස්කන්‍ධය කෙතෙක් ස්කන්‍ධයන්ගෙන්, කෙතෙක් ආයතනයන්ගෙන්, කෙතෙක් ධාතූන්ගෙන් සංග්‍රහ කරණ ලද්දේද? රූපස්කන්‍ධය එකම ස්කන්‍ධයෙන්, එකොළොස් ආයතනයකින්, එකොලොස් ධාතුවකින් සංග්‍රහ කරණ ලද්දේයි. කෙතෙක් ධර්‍මයන්ගෙන් සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දේද? සතර ස්කන්‍ධයන්ගෙන්, එකම ආයතනයකින්, සප්ත විඥාන ධාතූන්ගෙන් සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දේයි. 2. වෙදනාස්කන්‍ධය, කෙතෙක් ප්‍රමාණවූ ස්කන්‍ධයන්ගෙන්, කෙතෙක් ප්‍රමාණවූ ආයතනයන්ගෙන්, කෙතෙක් ප්‍රමාණවූ ධාතූන්ගෙන් සංග්‍රහ කරණ ලද්දේද? වෙදනා ස්කන්‍ධය, එකම ස්කන්‍ධයකින්, එකම …

Continue reading

මාතිකා

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස. මාතිකා. 1. කෙතෙක් (ස්කත්‍ධ, කෙතෙක් ආයතන, කෙතෙක් ධාතූන් කරණකොට ගෙන) සංග්‍රහ කරණ ලද්දේද? සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දේද? 2. (චක්ඛු යනාදී ආයතන ස්කන්‍ධ වශයෙන්) සංග්‍රහ කරණ ලදුව, (ආයතන ධාතූන් කරණකොට ගෙන) සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දාවූ (චක්ඛු නමැති ආයතනය හැර සත්විසි රූපාදිය, කෙතෙක් ස්කන්‍ධ කෙතෙක් ධාතූන් කරණකොට ගෙන) සංග්‍රහ නොකරණ ලද්දේද? (නොහොත් චක්‍ෂුර් …

Continue reading

1 සංඝාදිසෙසය

ආයුෂ්මත්නි, මේ තෙළෙස් සංඝාදිශෙස ධර්‍මයෝ ප්‍රකාශයට පැමිණෙත්. 1  සංඝාදිසෙසය 1 (1) ඒ කාලයෙහි භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවත් නුවර අනේපිඬු මහ සිටාණන් විසින් කරවා පිළිගන්වන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක.(2) ඒ කාලයෙහි වනාහි ආයුෂ්මත් සෙය්‍යසක නම් ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසිරුනාවූ සිතින් බ්‍රහ්මචය්‍ර්‍යාව පුරයි.හෙතෙම එයින් කෘෂ බවට පැමිණියේ දුර්වර්‍ණවුයේ පඬුවන් පැහැය ඇතිවූයේ ඉල්පී නහර වැල් ඇති ශරීරයෙන් යුක්තවූයේ …

Continue reading

5 මිශ්‍ර කථා

1  (1) ඒ කාලයේ එක්තරා භික්‍ෂුනමක් වැඳිරියක සමග (2) මෛථුන ධර්‍මයෙහි යෙදුනේය. ඔහුට සැකයක් ඇති විය (3) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ශික්‍ෂා පදයක් පණවන ලදී. කිමෙක්ද,මම පාරාජිකා පාපයට පැමුණුනෙම්ද?. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැළකෙළේය. ,මහණෙනි, ඔබ පාරාජිකා ඇවතට පැමිනියෙහිය, . 2  එකල්හි වනාහි විශාලා මහනුවර බොහෝ වජ්ජිපුත්‍රක භික්‍ෂුහු සිල් බහා නො තබා දුර්‍වල බව ප්‍රකාශ නො …

Continue reading

4 පදභාජනිය

1  යමෙක් වනාහි  යනු  යම් බඳු  යම් සේ යෙදුනු යම් ජාති ඇති , යම් නමක් ඇති, යම් ගෝත්‍රයක් ඇති,   යම් ස්වභාවයක් ඇති, යම් සේ වාසය කරණ, යම් සේ ආශ්‍රය කරන, සථවිර නමක් හෝ නවක නමක් හෝ මධ්‍යම නමක් හෝ යන මේ තෙමේ යමෙක් වනාහි යයි කියනු ලැබේ. 2  . භික්‍ෂුව යනු ඉල්වානුයි භික්‍ෂූ නමි.  පිඩු …

Continue reading

3 සන්ථත බණ වර

1  ඒ කාලයෙහි විශාලා නුවර වූ බොහෝ වජ්ජි පුත.්‍රක භික්‍ෂූහු  ඇතිතාක් අනුභව කළාහුය. ඇතිතාක් නිදාත්තාහ. ඇතිතාක් නෑවාහුය. ඇතිතාක් කා, ඇතිතාක් නිදාගෙන  ඇතිතාක් නා නුනුවනින් මෙනෙහි කොට, සිල් බහා නොතබා දුර්‍වල බව ප්‍රකාශ නොකොට, මෛථුන ධර්‍මයෙහි යෙදුනාහ. ඔවුහු මෑත කාලයෙහි ඤාතීන්ගේ විපතක්ද  සපර්‍ෂ කළාහු, රොග විපතක් ද සපර්‍ෂ කළාහු, ආයුෂ්මත් අනඳ තෙරුන් වෙත පැමිණ මෙසේ කියත්. …

Continue reading

2 වැඳිරියගේ කථාව

1 එකල්හි වනාහි එක්තරා භික්‍ෂුවක් විශාලා නුවර මහා වනයෙහි වැඳිරියක් කෑම බීමවලින් සතුටු කොට ඈට මෛථුන ධර්‍මය කරයි.ඉක්බිති ඒ මහණ තෙම පෙරවරු වේලෙහි හැඳ පොරවා පා සිවුරු ගෙන විශාලා නුවර පිඩු පිණිස හැසුරුනේය. එකල්හි වනාහි බොහෝ භික්‍ෂූහු සෙනසුන්වල ඇවිදින්නට යන්නාහු ඒ භික්‍ෂුවගේ පන්සල යම් තැනකද එතැනට පැමියාහුය. ඒ වැඳිරි තොමෝ දුර සිට එන ඒ භික්‍ෂුන් …

Continue reading

1 සුදින්න බණ වර

1  එකල්හි වනාහි විශාලා නුවරට සමීප තැන්හි කලන්ද නම් ගමක් වේ.එහි සිටු පුත්‍රයෙකු වූ සුදින්න නම් කලන්ද පුත්‍රයෙක් වෙයි. එකල්හි සුදින්න නම් කලන්ද පුත්‍ර තෙම බොහෝ යහළුවන් සමග විශාලා නුවරට යම්කිසි  කරුණක් නිසා ගියේය. එකල්හි වනාහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහත් පිරිසක් විසින් පිරිවරන ලද්දේ දහම් දෙසමින් වැඩහුන්නේ වෙයි. සුදින්න කලන්ද පුත්‍ර තෙම මහත් පිරිසක් විසින් පිරිවරන …

Continue reading